Tổ quốc thiêng liêng!

“Hôm nay sáng mồng Hai tháng Chín/ Thủ đô hoa vàng nắng Ba Đình/ Muôn triệu tim chờ, chim cũng nín/ Bỗng vang lên tiếng hát ân tình: Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh!!! Người đứng trên đài lặng phút giây/ Trông đàn con đó vẫy hai tay/ Cao cao vầng trán, ngời đôi mắt/ Độc lập bây giờ mới thấy đây…” (“Sáng mồng Hai tháng Chín” - Tố Hữu).

Một tiết mục văn nghệ ngợi ca Đảng, Bác Hồ.

Tôi thuộc thế hệ 8X, quá nửa đời người vẫn nhớ như in từng câu, từng chữ của bài thơ ấy. Bài thơ tôi biết đến từ những lớp học đầu đời, viết về một sáng mồng Hai tháng Chín quá đỗi thiêng liêng! Là Quốc khánh đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa năm 1945.

Giá trị của độc lập - tự do

Khó giải thích được vì sao giữa rất nhiều bài thơ hồi ấy, “Sáng mồng Hai tháng Chín” lại in sâu trong tâm trí của nhiều thế hệ học trò như vậy! Chỉ biết rằng, lớn hơn một chút, tôi mới tỏ tường về ý nghĩa của bài thơ, nói chính xác hơn là hiểu được ý nghĩa của ngày 2/9/1945. Đó là ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình (thủ đô Hà Nội), khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Độc lập - tự do của Tổ quốc đã phải đánh đổi bằng biết bao mất mát, hy sinh không thể đong đếm, từ những năm tháng trường kỳ dân ta sống kiếp nô lệ cho đến thời khắc quyết định vận mệnh của toàn dân tộc: là khi Đảng, Bác Hồ lãnh đạo toàn dân thực hiện tổng khởi nghĩa đánh đổ chế độ thực dân phong kiến, giành lại nền độc lập, mở ra kỷ nguyên mới, kỷ nguyên Nhân dân ta làm chủ vận mệnh của mình.

Trên lễ đài thiêng liêng tại Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày ấy, trước triệu trái tim đang nô nức reo vui, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Chính phủ lâm thời trang trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tự hào tuyên bố với đồng bào Việt Nam và thế giới rằng: Nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa đã ra đời, là một nước có độc lập, chủ quyền! Hạnh phúc, vỡ òa trong niềm vui bởi cái giá quá lớn là những hy sinh, mất mát của dân, quân ta để giành và giữ độc lập, tự do cho Tổ quốc.

Sau ngày Quốc khánh, ở miền Nam, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn gay go, ác liệt, lớp lớp những chàng trai cô gái lại tiếp tục không tiếc thanh xuân “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” hăng hái tiến vào Nam chiến đấu. Họ biết đi là khó có khi trở về, từ giã gia đình, người thân, hành trang mang theo là trái tim yêu Tổ quốc và niềm tin bỏng cháy về ngày chiến thắng, về khát vọng thống nhất đất nước mình!

Đường cờ Tổ quốc là biểu hiện của tinh thần yêu nước, được nhiều nơi trang trọng dựng nên trong dịp Quốc khánh hằng năm. Ảnh: H.T

Yêu nước và chủ động bảo vệ Tổ quốc

Trong tập hồi ký “Một thời đáng nhớ” (Nhiều tác giả), “Bài thơ ở mặt trận Trà Kha” của nhà thơ Nguyễn Bá đã kể lại một chi tiết xúc động về một trong những thanh niên không tiếc tuổi xanh để cùng gìn giữ hai tiếng thiêng liêng “Tổ quốc”. Đó là mốc thời gian năm 1967, tác giả cùng với những cán bộ tuyên huấn, văn nghệ sĩ nhập vào đoàn quân thực hiện sứ mệnh giải phóng Bạc Liêu. Trong một lần tình cờ soạn lại sắc - cốt đựng tài liệu, tác giả nhận ra miếng giấy bằng bàn tay, xé từ trang vở học trò - là mảnh giấy ông đã lượm bên xác đồng đội lúc xung trận, trước đó. Trong đó có bài thơ nhan đề “Có tôi”, nội dung như sau: “Từ giã má, từ giã em, tôi vào bộ đội/ Tân binh chưa có súng để cầm/ Chờ giặc đến, chết giặc thu súng mới/ Tôi xin sử dụng mũ - ga - răng/ Còn bây giờ, tôi theo anh tiếp đạn/ Máy bay đến, súng phòng không anh bắn/ Hết đạn rồi, anh gọi “đạn”- Có tôi!”.

Bài thơ đó, theo lời nhà thơ Nguyễn Bá, là do liệt sĩ nọ tự sáng tác, và anh đã hy sinh khi chưa kịp ghi chép chỉn chu! Và bài thơ “Có tôi” trở thành bài thơ khuyết danh vì chưa biết rõ tên tác giả!

Thế đó, hai tiếng “Tổ quốc” đã thôi thúc bao lớp thanh niên “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”! Để cho Quốc khánh 2/9 mãi mãi thiêng liêng kể từ phút giây Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, cho đến sau đó là những cuộc chiến đấu ngoan cường để gìn giữ bờ cõi Việt Nam!

Chúng ta đều biết rằng, sau ngày Quốc khánh không tròn một tháng, ngày 23/9/1945, Pháp lại nổ súng ở miền Nam và người dân Nam Bộ đã đồng loạt đứng lên kháng chiến. “Tuổi xuân xanh gửi lại ở chiến trường, mãi mãi nằm vào lòng đất mẹ yêu thương”, giống như anh - người viết bài thơ “Có tôi” trên chiến trường Bạc Liêu năm ấy, đã có hơn 1 triệu liệt sĩ trên khắp đất nước này không tiếc máu xương, anh dũng chiến đấu, hiên ngang ngã xuống cho đất nước độc lập - tự do - hạnh phúc. Và còn đó là hàng triệu thương binh, bệnh binh thường xuyên đau nhức khắp người khi trời trở lạnh vì vẫn còn mang trong mình những vết thương chiến tranh, và cả những “vết thương lòng” mà những Bà mẹ Việt Nam anh hùng “vẫn còn nặng mang” dù chiến tranh đã lùi vào quá khứ tự lâu rồi!

Tất cả đều là bắt nguồn từ hai tiếng “Tổ quốc” thiêng liêng! Càng thiêng liêng hơn mỗi khi hằng năm mồng Hai tháng Chín về lại nhắc ta nhớ thời khắc “Người đứng trên đài lặng phút giây” ấy, cái sự lặng vì hạnh phúc của độc lập - tự do, lặng để tưởng nhớ bao hy sinh, mất mát!

Kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc từ sớm, từ xa là hiệu lệnh từ trái tim của triệu triệu con người Việt Nam, bởi cái giá của hòa bình không thể nào đong đếm. Và hòa bình, độc lập mãi mãi là một giá trị vĩnh hằng, mà thế hệ hôm nay phải thấu cảm để tiếp nối truyền thống của ông cha, giữ gìn, bảo vệ, xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu mạnh.

Cẩm Thúy