Toàn xã hội lên án mạnh mẽ tội phạm mua bán người

Hưởng ứng Ngày Toàn dân phòng chống mua bán người (30/7), những ngày qua, thông qua hình thức đa phương tiện, khắp nơi trên cả nước đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức nhằm làm giảm nguy cơ phụ nữ bị gạt bán. Đi cùng với đó là kêu gọi toàn xã hội lên án mạnh mẽ bọn tội phạm mua bán người, chung tay đẩy lùi vấn nạn này ra khỏi xã hội. 

Cô gái trẻ T.T.N.H (bên trái - ấp Công Điền, xã Vĩnh Trạch, TP. Bạc Liêu) đã trốn về nước sau khi bị gạt bán sang Trung Quốc.

12 NẠN NHÂN ĐƯỢC GIẢI THOÁT

Báo cáo từ Sở LĐ-TB&XH, giai đoạn 2016 - 2020, tỉnh Bạc Liêu tiếp nhận 12 nạn nhân bị mua bán được giải thoát trở về cộng đồng. Qua đó, Sở đã phối hợp với Hội LHPN tỉnh, Phòng LĐ-TB&XH cấp huyện và UBND cấp xã tổ chức thăm hỏi, động viên, hỗ trợ khó khăn ban đầu cho các nạn nhân. Trong đó: năm 2016 tiếp nhận 3 nạn nhân; năm 2017 tiếp nhận 1 nạn nhân; năm 2019 tiếp nhận 6 nạn nhân và 6 tháng đầu năm 2020 tiếp nhận 2 nạn nhân.

Các nạn nhân đều được hỗ trợ khó khăn ban đầu theo quy định, đồng thời còn được quan tâm hỗ trợ về tâm lý, pháp lý, y tế, chăm sóc sức khỏe, dạy nghề, vay vốn tạo việc làm và xây dựng nhà ở để ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng. Điển hình như chị L.T.H (ấp Biển Tây B, xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu) được hỗ trợ làm ăn, có việc làm ổn định, xây dựng nhà ở cơ bản. Chị C.T.Đ (ấp Biển Đông B, xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu) được giải cứu về năm 2019, được hỗ trợ học nghề trên 10 triệu đồng. Chị N.K.H (ấp Bửu Đông, xã Long Điền Đông A, huyện Đông Hải) bị bán sang Trung Quốc 22 năm, chị trốn về năm 2019, được cấp lại sổ hộ khẩu, chứng minh nhân dân, hỗ trợ vay vốn 20 triệu đồng để làm ăn, vận động xây dựng nhà ở trị giá 200 triệu đồng. Ngoài ra, 3 nạn nhân khác ở xã Vĩnh Thanh (huyện Phước Long), phường Nhà Mát (TP. Bạc Liêu) và xã Phong Thạnh Tây (TX. Giá Rai) đã có gia đình, cuộc sống ổn định. Hoàn cảnh đặc biệt nhất là nạn nhân H.T.G.H (xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình) bị gạt bán sang Trung Quốc 4 năm, bị hành hạ, khổ cực. Lúc đi chưa tròn 16 tuổi, chị không có con nên bị bắt buộc thụ tinh nhân tạo (đẻ thuê), năm 2020 trốn về, sinh đôi 1 trai, 1 gái, cuộc sống rất khó khăn. Còn lại 5 trường hợp đi xứ khác sinh sống.

Áp-phích tuyên truyền về phòng chống ma túy, mại dâm, mua bán người tại nơi công cộng ở xã Hưng Phú (huyện Phước Long). Ảnh: T.Đ

THIẾU THÔNG TIN, KIẾN THỨC

Bà Trần Hồng Chiến, Giám đốc Sở LĐ-TB&XH nhận định, thực trạng nêu trên sẽ còn diễn biến phức tạp, hình thức, thủ đoạn hoạt động của bọn tội phạm ngày càng biến đổi và tinh vi hơn.

Chính vì vậy, Sở đã chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức thực hiện đồng bộ nhiều mặt công tác, nhất là công tác truyền thông để góp phần làm chuyển biến tình hình trong việc phòng ngừa, giúp đỡ, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán. Song, bên cạnh đó tình hình mua bán người ở Bạc Liêu có lúc vẫn còn diễn biến phức tạp. Tất cả 7/7 huyện, thị xã, thành phố đều tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tình trạng mua bán người, nhất là địa bàn mà đời sống kinh tế của người dân còn khó khăn. Hoạt động của bọn tội phạm thường là người từ nơi khác đến, một số người với “mác” Việt kiều về nước móc nối với người ở địa phương tìm hiểu những phụ nữ đang gặp khó khăn về đời sống, không có việc làm rồi cho mượn tiền trước để giải quyết khó khăn, hứa hẹn sẽ giới thiệu việc làm nhàn hạ, có thu nhập cao, kiếm được nhiều tiền… Gần đây, nổi lên tình trạng phụ nữ lấy chồng nước ngoài (chủ yếu là người Trung Quốc, Hàn Quốc) không đăng ký kết hôn, hoặc có đăng ký kết hôn, nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ bị gạt bán.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, đa số nạn nhân bị gạt bán đều thiếu thông tin, kiến thức về phòng chống mua bán người (có cả gia đình của nạn nhân). Mặt khác, một bộ phận phụ nữ có lối sống thực dụng, chạy theo vật chất, lười lao động, muốn đổi đời nhưng thiếu hiểu biết, nhẹ dạ, cả tin nên dễ rơi vào cạm bẫy của bọn tội phạm mua bán người. Bọn chúng thường bán nạn nhân ra các nước: Trung Quốc, Campuchia, Lào, Thái Lan, Singapore, Malaysia… nhằm mục đích mại dâm, đẻ thuê, làm vợ…

Thực tế cho thấy, khi nạn nhân bị mua bán trở về, họ chưa sẵn sàng muốn tiếp xúc bên ngoài do mặc cảm với cộng đồng dân cư. Vì vậy, sau một thời gian, nhiều nạn nhân đã bỏ địa phương đi nơi khác sinh sống, từ đó tỉnh chưa thực hiện được các chính sách hỗ trợ, giúp đỡ đối với những nạn nhân này.

Trong khi đó, các chính sách về hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho nạn nhân bị mua bán trở về còn quá ít và ở mức thấp. Cụ thể, khi nạn nhân trở về nơi cư trú nếu thuộc diện hộ nghèo thì chỉ nhận được chính sách hỗ trợ một lần với mức tối thiểu 1 triệu đồng/nạn nhân và Bạc Liêu chỉ áp dụng ở mức tối thiểu. Bên cạnh đó, số nạn nhân bị mua bán sau khi trở về nơi cư trú thì không có nhà ở, gặp nhiều khó khăn trong việc ổn định cuộc sống, hòa nhập với cộng đồng. Mặt khác, Nhà nước chưa có chính sách hỗ trợ nhà ở cho nạn nhân thuộc trường hợp này, chỉ qua các nguồn vận động, đóng góp của cộng đồng để hỗ trợ, giúp đỡ. Một số trường hợp bị mua bán khi trở về nơi cư trú có con theo cùng (con sinh ra tại nước ngoài) đang gặp khó về đăng ký hộ tịch, hộ khẩu, không được đi học… Do đó, theo ông Nguyễn Hùng Thái, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH, Sở đã đề xuất cơ quan thẩm quyền cần bổ sung thêm chính sách hỗ trợ nhà ở đối với những nạn nhân bị mua bán khi trở về không có nhà ở. Các cơ quan Công an, Tư pháp cần có quy định, hướng dẫn về đăng ký hộ tịch, hộ khẩu cho con của nạn nhân bị mua bán cùng trở về.

“ĐEM CON BỎ CHỢ”

Từ các vụ án mua bán người diễn ra trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu cho thấy, bên cạnh sự nhẹ dạ, cả tin, muốn báo hiếu cha mẹ của một bộ phận cô gái trẻ thì chính bản thân cha mẹ của các nạn nhân cũng có lỗi một phần. Cha mẹ là người đồng ý, thậm chí tác động ý kiến để con mình đi theo tiếng gọi của… kẻ lừa đảo, vượt qua hàng ngàn cây số, rồi còn vượt biên để theo đuổi giấc mơ hão huyền.

Theo đánh giá của cán bộ làm công tác điều tra, có một bộ phận không nhỏ bậc làm cha mẹ cho con đi lấy chồng nước ngoài đều ích kỷ, hám danh lợi hoặc mong muốn có một số tiền kha khá để cất nhà, trả nợ, cải thiện cuộc sống gia đình. Dù vô tình hay cố ý thì cái kết đắng cay cho thấy họ đã góp phần “đem con bỏ chợ”. Có những người mẹ chỉ vì 50, 70 triệu đồng thông qua lời hứa mà dám đánh đổi hạnh phúc, tương lai, thậm chí tính mạng của con gái mình. Do đó, quan trọng hơn hết vẫn là ý thức của chính những cô gái và bậc làm cha, làm mẹ. Nếu con chưa đủ trưởng thành, suy nghĩ chưa chín chắn thì cha mẹ phải là người định hướng tương lai để con có được cuộc sống hạnh phúc bên người mình yêu thương thật sự.

TẤN ĐẠT