Toàn xã hội phòng chống bạo lực gia đình

Qua 8 năm thi hành Luật Phòng chống bạo lực gia đình (BLGĐ) và 5 năm thực hiện Đề án tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình Việt Nam giai đoạn 2010 - 2020 đã tạo sự chuyển biến về nhận thức và hành động của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể cùng các tầng lớp nhân dân trong tỉnh. Nhờ vậy BLGĐ đang từng bước bị đẩy lùi ra khỏi đời sống xã hội. 

Quyết tâm đẩy lùi bạo lực

Từ khi Luật Phòng chống BLGĐ ra đời, tỉnh đã thành lập một Ban chỉ đạo về phòng chống BLGĐ. Thông qua chỉ đạo của tỉnh, toàn xã hội đã vào cuộc một cách quyết liệt nhằm đẩy lùi và tiến tới xóa bỏ vấn nạn ấy.

Phiên tòa xử vụ án vợ giết chồng do bạo lực gia đình. Ảnh: K.P

Ngoài các chỉ thị, quyết định, đề án của UBND tỉnh, Sở VH-TT&DL đã chủ động ký kết liên tịch với nhiều sở, ban ngành, đoàn thể cấp tỉnh nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp trong công tác tuyên truyền xây dựng gia đình hạnh phúc, phòng chống BLGĐ. Sự phối hợp đó đã cụ thể hóa Luật Phòng chống BLGĐ vào phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư với các nội dung thi đua: xóa đói giảm nghèo; ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu thảo hiền; nuôi con khỏe, dạy con ngoan; xóm, phố bình yên, gia đình hạnh phúc. Đồng thời đưa nội dung phòng chống BLGĐ vào tiêu chí xây dựng, bình xét công nhận và tái công nhận ấp, khóm, cơ quan, đơn vị, xã, phường, thị trấn đạt chuẩn văn hóa và xem đây là một nội dung của quy ước ấp, khóm văn hóa.

Cùng với đó, các hội nghị, hội thi, hội thảo, các lớp tập huấn, nói chuyện chuyên đề, sinh hoạt câu lạc bộ, tổ, nhóm, sinh hoạt cộng đồng dành cho mọi đối tượng… đã lần lượt diễn ra, thu hút sự quan tâm sâu sắc của toàn xã hội.

Các huyện, thị xã, thành phố, các ban ngành, đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở đã nghiêm túc kiểm điểm, đánh giá kết quả, chỉ ra những hạn chế, yếu kém, rút ra bài học kinh nghiệm. Đặc biệt đã đề ra nhiệm vụ, giải pháp thiết thực trong công tác gia đình, phòng chống BLGĐ ở từng địa phương, đơn vị.

Với phương châm hướng về cộng đồng và dựa vào cộng đồng trong việc hỗ trợ nạn nhân BLGĐ, UBND các xã, phường, thị trấn công bố địa chỉ tin cậy trên địa bàn, tạo điều kiện cho người dân tham gia công tác phòng chống BLGĐ. Các ngành Công an, Tư pháp, Hội LHPN các cấp… luôn chú trọng phát hiện, hòa giải kịp thời các vụ xung đột, mâu thuẫn trong gia đình, không để tình trạng bạo hành gia đình kéo dài.

Nhiều nguyên nhân lẫn đến blgđ

Theo thống kê của Sở VH-TT&DL, từ năm 2009 đến 6 tháng đầu năm 2015, toàn tỉnh xảy ra 3.964 vụ BLGĐ. Trong đó, năm 2009 xảy ra 1.101 vụ, năm 2010: 774 vụ, năm 2011: 651 vụ, năm 2012: 528 vụ, năm 2013: 408 vụ, năm 2014: 400 vụ và 6 tháng đầu năm 2015 là 201 vụ.

Bà Nguyễn Tố Quyên, Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và gia đình (Sở VH-TT&DL) đánh giá, số vụ BLGĐ đang giảm xuống theo từng năm nhưng hậu quả của nó vẫn còn nghiêm trọng. Đối tượng bị bạo lực phần lớn là phụ nữ, người gây ra bạo lực chủ yếu là nam giới. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến BLGĐ, nhưng chủ yếu và thường xuyên xảy ra ở những gia đình dính vào nạn cờ bạc, rượu chè, tệ nạn xã hội, hoàn cảnh gia đình túng thiếu.

Tuy nhiên, ở cả gia đình khá giả cũng có BLGĐ. Ngoài ra, nó còn tồn tại ở những gia đình văn hóa thấp, thiếu việc làm, kết hôn sớm, ép kết hôn, ngoại tình, thiếu các kỹ năng ứng xử, cách giải quyết không phù hợp khi trong gia đình có mâu thuẫn, xung đột…

Theo kết quả điều tra của Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, có 25% gia đình có hành vi bạo lực tinh thần, có khoảng 15% vợ bị chồng đánh, gần 80% bị chồng chửi, 70% bị chồng bỏ mặc trong cuộc sống gia đình, 30% cặp vợ chồng có hiện tượng ép buộc quan hệ tình dục gọi là “bạo lực tình dục”, hoặc buộc phải sinh con trong khi sức khỏe của người phụ nữ không đảm bảo hoặc buộc phải phá thai cũng xem như một hình thức bạo lực tình dục. Hậu quả của BLGĐ gây thương tích thân thể chiếm 12,8%, tổn thương về tinh thần 28,3%; vợ chồng ly thân 5,1%; ly hôn 14,8%; con cái không được chăm lo 13,3%; tử vong 2,8%; tự tử 1,2%; có 2,7% bạo lực về kinh tế (hành vi phá hoại làm hư hỏng về tài sản).

Ủy ban Các vấn đề xã hội cũng chỉ ra rằng, BLGĐ thường do người chồng “khởi xướng”. Nguyên nhân sâu xa do còn tình trạng bất bình đẳng giới và tư tưởng gia trưởng (có quyền “dạy bảo” các thành viên yếu thế trong gia đình bằng vũ lực hoặc nhục mạ). Giải pháp cho vấn đề đó đang được nhiều người ủng hộ là cần xử lý nghiêm người có hành vi BLGĐ theo quy định của Nghị định 110/2009/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng chống BLGĐ và các quy định pháp luật khác.

Song, công tác thông tin, tuyên truyền luôn là giải pháp ưu tiên. Chính sự vào cuộc của các cấp, các ngành, các đoàn thể chính trị đã tạo sự lan tỏa trong cộng đồng. Giờ đây, người dân đã cơ bản hiểu được thế nào là BLGĐ và tác hại của nó nên họ đang tích cực tham gia kêu gọi toàn xã hội nói không với BLGĐ.

Tấn Đạt