Tóc xanh phai màu

Ông Tiến dựng chiếc xe SH bóng lộn dưới gốc cây xoài rợp mát, tránh xa chùm xe cà tàng của những người dân lao động đang xôn xao trong quán để tránh va quẹt trầy xướt. Ðưa ánh mắt thiện cảm nhìn về phía cổng chùa đang nhộn nhịp người đến lãnh quà từ thiện, ông vắt cái kính mát vào ngực áo, miễn cưỡng bước vào quán cóc, chọn một góc bàn nhỏ hẹp ít khách rồi gọi chai nước uống.

Ông Tiến dựng chiếc xe SH bóng lộn dưới gốc cây xoài rợp mát, tránh xa chùm xe cà tàng của những người dân lao động đang xôn xao trong quán để tránh va quẹt trầy xướt. Ðưa ánh mắt thiện cảm nhìn về phía cổng chùa đang nhộn nhịp người đến lãnh quà từ thiện, ông vắt cái kính mát vào ngực áo, miễn cưỡng bước vào quán cóc, chọn một góc bàn nhỏ hẹp ít khách rồi gọi chai nước uống.

Phía bên kia đường, người ra vào tấp nập. Vài phụ nữ rôm rả chất mấy túi gạo lên một chiếc xe đạp, mắc vội túi ni-lông lên cổ xe rồi hớn hở cùng nhau đẩy xe về. Các cụ già miệng lẩm bẩm cảm ơn trời Phật cho niềm vui no cơm ấm áo ngày Tết. Những đứa trẻ con không hiểu gì là no ấm, nhưng mắt chúng cũng rạng ngời, xúng xính khoe nhau cái áo và đôi dép mới.

Người phụ nữ mái tóc xám màu thời gian cứ nhẹ nhàng chuyền những túi gạo đến tận tay người nhận một cách trân trọng, miệng không ngớt lời mời chân chất:

Minh hoạ: M.Tấn

- Mấy cô bác anh chị qua lựa cái áo, đôi dép nào vừa ý thì đem về dùng nhe cô bác anh chị, mỗi người một món. Là quà từ thiện hết. Mấy em nhỏ cũng có luôn.

Chợt cô ngừng tay khi nhìn thấy một bà cụ già lưng còm đến trước bàn phát gạo.

- Bà ơi, bà đi có một mình hả?

Cụ già lắp bắp, chậm rãi phân trần:

- Có một mình tui với đứa cháu nhỏ, nó đang lựa dép bên kia.

Cô nhìn qua hàng dép, thấy đứa bé nhỏ đang mải mê cầm hai chiếc dép vỗ vào nhau, ánh mắt long lanh say sưa tận hưởng âm thanh phát ra từ đôi dép mới kêu lép bép. Cô nói với bà cụ:

- Bà cụ ngồi nghỉ trên ghế một chút nhé. Có mấy em, một lát nữa sẽ đưa bà và quà về tới nhà luôn cho. Bà cụ yên tâm nhe.

Nét lo lắng trên mặt bà cụ giãn ra, tan biến:

- Cảm ơn cô.

Bà cụ nhích nhích đôi chân lần lần đi về phía ghế ngồi.

Cánh đàn ông trong quán ta thán, bình luận rôm rả.

- Hồi đó giờ nghe từ thiện ở đâu đâu. Lần này có từ thiện tới xã mình, cho gạo, cho quần áo, giày dép nữa.

- Thì người ta cho ăn cho mặc cho đủ bộ mà.

- Dép bên bển cũng "ngon" lắm ông, mới không hà, ông muốn dép hai quai cũng có, dép lỗ lỗ cũng có nữa.

- Nghe ông nói, tui cũng qua bển lấy một đôi, quai nào cũng được, đôi này cũ quá rồi, Tết nhứt có đôi dép mới mang với người ta. Còn áo thì thôi, để cho vợ con nó mặc, cho nó đẹp. Làm cả năm cũng hổng sắm cho vợ được cái áo mới nào. Có chỗ này tới cho đồ, cảm ơn nhiều.

Người đàn ông nói xong, đứng dậy, đi qua bên kia đường.

Ông Tiến đưa cái nhìn thông cảm về phía nhóm đàn ông thôn dã rồi nhìn về phía nhóm từ thiện. Lúc này, ông mới thấy rõ khuôn mặt của người phụ nữ ấy. Gương mặt cô trông trẻ hơn nhiều so với mái tóc bạc màu xám nâu bông phấn phủ trên đỉnh đầu. Kiểu tóc lưng lửng ôm lấy khuôn mặt xương xương dường như toả ra một sức hút ấm áp lạ kỳ khiến cho ai nhìn cũng muốn ngắm lại cho thật kỹ và được nghe giọng nói êm êm ban nãy.

Nét mặt ông đột nhiên se thắt lại, đôi mắt bỗng mở to hơn, sâu hơn, cố thu tất cả hình ảnh người phụ nữ ấy rõ hơn, gần hơn… Ông lặng người giây lâu, rồi bất chợt đứng dậy, đi như người mộng du sang bên kia đường. Ðứng xa xa sau nhóm người lãnh quà từ thiện, ông cố nhìn từng thao tác, cử chỉ của cô ấy… Gương mặt dịu hiền đang tươi cười đó… Ánh mắt, nụ cười và cả giọng nói êm ái kia, chẳng phải là của Như đó sao? Chỉ có mái tóc phai màu và bàn tay có vết sẹo kia là không phải của hai mươi ba năm về trước mà thôi.

Trái tim ông như đứng nhịp. Sau ngần ấy năm xa cách, giờ cô ấy đang đứng trước mặt ông, rất gần ông, nhưng sao lại trong hoàn cảnh này…

Anh thanh niên trong nhóm từ thiện mồ hôi nhễ nhại bước lại gần người phụ nữ, nói trong hơi thở:

- Cô cô, con nghe nói ai cần đưa về đâu? Sẵn con đi luôn một chuyến, chở hai người luôn nè.

Người phụ nữ hướng mắt về phía bà cụ đang ngồi:

- Nè con, bà cụ, với đứa cháu nhỏ. Ðưa hai bà cháu về nhà, con nhớ đem gạo đổ vô lu cho bà rồi mới về nghe.

Anh thanh niên bật cười khanh khách:

- Cô hổng nhắc là con quên, về tới cửa, liệng bao gạo xuống đó, chắc bà già la trời quá! Thôi con đi à.

Anh thanh niên xông xáo nhấc túi gạo lên vai đi.

Ông Tiến bước lại gần anh thanh niên đang đặt túi gạo lên xe.

- Em em, cho hỏi cái, nhóm từ thiện của em ở đâu tới vậy?

- Dạ, tụi con ở tùm lum chỗ hết, ở thành phố có, ở miền Tây cũng có, chừng nào cần đi thì tập hợp lại đi một chuyến, xong rồi về.

- Nhóm này ai tài trợ, hay là của mấy em tự hùn lại?

- Cái này thì hỏi cô Như mới biết, của ai cho đó, rồi cái cô Như rủ mấy đứa con cùng đi, tụi con ra công thôi, còn tiền quà, ở đâu đó, cô Như đem về, mua quà rồi đi phát. Con hổng biết, có gì chú hỏi cô Như kìa.

- Cô đó tên Như hả?

- Dạ phải. Chú còn hỏi gì nữa hông?

- Thôi thôi, em đi đi, cảm ơn nghe.

Mắt ông Tiến sáng lên niềm hạnh phúc lâng lâng, ông tiếp tục lặng lẽ nhìn người phụ nữ. Ðúng là Như mỏng manh trong vòng tay yêu thương dạt dào ngày xưa. Thoắt cái đã ở bên kia dốc cuộc đời, giờ gặp lại Như trong hoàn cảnh mong manh vụt mất của thời gian vì ông biết chốc lát nữa đây, cô sẽ rời khỏi nơi này cùng những món quà từ thiện đến vùng quê khác. Không nén nổi niềm yêu của thời thanh xuân tràn về, ông bước lại gần hơn, nét mặt phong trần nhìn người phụ nữ bằng ánh mắt đong đầy nhung nhớ, cất giọng như vừa làm quen vừa đùa bỡn.

- Ai cũng nhận được quà hả cô?

- Dạ, ai cần quà thì cứ nhận…

Người phụ nữ trả lời bằng giọng đầy thiện chí và ngước mắt lên nhìn người đàn ông vừa hỏi. Chợt nhìn thấy ánh mắt âu yếm đến khó tả của ông, ánh mắt đang nhìn cô chứa đầy tâm sự và thương nhớ xen lẫn niềm vui hội ngộ. Nét mặt cô đang vui trong thiện nguyện bất giác chuyển sang sững sờ xúc động rồi vụt bình thản nhanh chóng, duy chỉ có đôi mắt thấp thoáng ẩn hiện nỗi lòng rưng rưng rồi cũng trong khoảnh khắc chuyển hướng nhìn vào hư không trước mặt che giấu ánh buồn xa xăm dịu vợi. Cô vội vã cúi xuống nhấc túi gạo để thêm lên bàn, quay qua nói với cô gái trẻ bên cạnh:

- Con coi phát gạo giùm cô nhe. Cô vô chùa một chút.

Không đợi cô gái trả lời, người phụ nữ bước vội vào sân chùa, đầu hơi cúi xuống, dáng vẻ như trốn chạy, để lại ông Tiến đứng nhìn theo chưa kịp nói gì thêm.

Một người phụ nữ mập mạp trong trang phục đen sang trọng vừa đi từ sân chùa ra vừa lần giở túi xách, nhét nhét vào đó tờ giấy nhỏ, tiến đến bên cạnh ông Tiến, nét mặt hớn hở khoe:

- Anh, về anh, em xin được quẻ tốt trong năm tới nè. Năm tới này, hai vợ chồng mình có sao tốt cho đường tài lộc nữa.

- Ừ.

Ông Tiến trả lời theo quán tính. Người phụ nữ vịn hờ cánh tay ông. Cả hai bước đi về hướng để xe.

Anh thanh niên ban nãy quay xe trở về. Nhìn thấy anh thanh niên, ông Tiến quay qua nói với vợ.

- Em ra chỗ để xe trước đi, anh ra liền.

Bà vợ ông Tiến đi về hướng để xe. Ông Tiến bước lại gần anh thanh niên, bắt chuyện:

- Em em, chừng nào em với nhóm từ thiện này đi?

- Lát xong là đi rồi chú, giờ tới chiều, tụi con còn ghé một chỗ kia nữa, phát xong là về trỏng luôn.

- Về trỏng là về đâu?

- Về quê đó chú. Ai ở đâu về đó! Con thì về thành phố. Còn cô Như với mấy người kia, mỗi người một nơi hết hà.

- Chừng nào mới ra đây nữa?

- Cái này con hổng biết nữa chú. Có khi đi chỗ mới nữa, chứ ít có quay lại chỗ cũ. Chỗ này là lần đầu tới đó. Thường tụi con đi miền Tây không hà.

Sự thất vọng cùng hốt hoảng thoáng hiện trên nét mặt ông Tiến. Anh thanh niên thấy có gì đó bối rối ở người đàn ông này, anh dò hỏi:

- Chú, chú có cái gì sao chú?

- Tui… muốn xin số điện thoại của em được hông?

- Dạ được. Có gì chú cứ gọi cho con. Chú lưu số con đi… Chú cần giúp gì sao?

- Ừ… tui có chuyện… muốn nhờ em, mà giờ chưa được. Có gì tui gọi điện thoại cho em. Em nghe máy của tui nghe. Em tên gì?

- Dạ, con tên Ðạt. Chú cứ gọi đi, con sẵn sàng giúp chú.

* * *

Ông Tiến và Ðạt ngồi tại một bàn trong góc, xa khỏi tiếng nhạc du dương của quán cà phê đêm lai rai vài khách sớm. Ðạt lúc nào cũng lanh lẹ miệng mồm, hồn nhiên như học trò.

- Chú, bữa nay chú đi công tác trong đây hay gì? Sao chú gọi con bất ngờ dữ vậy? Hên là bữa nay con rảnh đó, hông thôi là đi với mấy đứa bạn chưa về.

- Ừ. Em đi làm ở đây như vầy. Sao mà em đi làm từ thiện vậy?

- Dạ, cái này con cũng hổng biết làm sao nữa… ở trong chùa, người ta gọi là “duyên” đó. Bữa đó con về quê ở Long An, về gần tới nhà, cái thấy nhóm từ thiện bị hư xe, phải chuyển gạo đồ qua xe ba gác chở đi, mà toàn là phụ nữ không hà. Con thấy vậy ngừng xe lại tiếp. Vậy đó, con với nhóm từ thiện gặp nhau vậy đó.

- Là cô…Như đó hả?

- Dạ, ủa chú còn nhớ tên cô Như hả?

Ông Tiến lặng im không trả lời, nhìn xa xăm, thở dài. Ðạt nhìn ông, thấy vậy, không cười nói nữa. Ông Tiến bắt chuyện tiếp:

- Bây giờ, mình nói chuyện như hai người đàn ông được hông?

Ðạt cười khanh khách.

- Thì con với chú là đàn ông chứ là cái gì? Chú cứ nói đi. Con thấy chú làm như có cái gì đó. Mấy lần chú gọi điện thoại hoài, mà nói bâng quơ, hình như chú muốn hỏi con cái gì đó phải hông?

Ông Tiến khẽ gật đầu. Ðạt thúc giục.

- Bây giờ gặp nhau rồi nè, có thời gian rảnh nữa, chú nói đi, lần đó chú nói nhờ con giúp, mà giúp gì? Chú nói đi đừng ngại.

Ông Tiến mắt nhìn mơ hồ vào khoảng không vô định, giọng trầm buồn như nói một mình.

- Em có biết cô Như bây giờ ở đâu không? Sao đi làm từ thiện vậy?

Ðạt đang tươi cười bỗng dịu lòng lắng xuống, chợt hiểu ra tâm sự của hai người đàn ông là đây, anh nhìn ông Tiến, vừa ngạc nhiên vừa để khẳng định.

- Chú… quen cô Như hả?

Ông Tiến không trả lời, chậm rãi cúi xuống hớp ngụm cà phê vào miệng.

- Con hiểu rồi, hèn chi mà chú cứ hỏi gì xa xa hoài, con thấy chú lạ lạ, làm như muốn hỏi cái gì mà hổng hỏi. Giờ nhìn chú như vầy, con hiểu rồi.

Ông Tiến im lặng hớp thêm ngụm cà phê vào miệng, mắt nhìn Ðạt chờ đợi câu trả lời tiếp.

 - Cô Như bây giờ ở trong chùa làm công quả, rồi làm từ thiện, chứ con không thấy cổ đi đâu nữa, cũng hổng ra ngoài chơi gì với ai.

- Chùa ở đâu?

- Ở Sài Gòn nè chú. Mà chú đừng tìm cổ nhe. Cổ không muốn gặp ai chuyện đời nữa, chỉ làm phật sự thôi.

 - Phật sự là chuyện gì?

- Là chuyện của chùa, chuyện từ thiện, vậy thôi.

 - Em có biết gia đình cổ hông?

- Có, cổ có kể. Kết hôn được mấy năm thì chồng con cổ đi Mỹ lâu rồi. Cổ ở lại, thấy ở nhà hổng tiện, cổ vô chùa ở để làm công quả luôn tới cuối đời.

Ông Tiến trầm ngâm nhìn xa xăm.

- Em cho tui biết chùa của cổ ở được không?

Ðạt nhìn ông Tiến, vẻ ngài ngại, dè dặt trả lời.

- Chú định tìm gặp cổ hay gì? Mà chắc chú hổng gặp được đâu...

Ánh mắt ông Tiến thoáng vẻ thất vọng, nhìn Ðạt chờ câu trả lời tiếp.

- Con hổng chắc lắm, nhưng mà con nghĩ... chú là cái người mà cô Như có nhắc đến trước đây. Cổ nói đó là mối tình mà cổ yêu thương nhất trong đời... nhưng không bao giờ muốn gặp lại nữa... để cho người đó được hạnh phúc trọn đời... Cho nên thôi đi chú, cổ hổng muốn gặp nữa đâu, chứ con chỉ chỗ cho chú thì được. Giờ chắc cổ đang tụng kinh trong chùa rồi đó.

Ông Tiến đứng lặng lẽ bên bờ sông vắng, mắt nhìn ra mênh mông sóng nước, lòng đau đáu mơ hồ về những dòng chữ cuối cùng trong lá thư ngày xưa: “Vĩnh biệt anh, người mà em yêu thương nhất trong đời”. Trái tim ông thắt lại, nghèn nghẹn... Em đã giữ đúng những gì em nói ngày xưa... Không còn cơ hội gặp em được nữa rồi./.

Truyện ngắn của Huỳnh Hạnh