Tổng hợp ý kiến đóng góp Dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự

Căn cứ Nghị quyết 234/NQ-UBTVQH14 ngày 24/8/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc triển khai thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2016 và Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH)  tỉnh đã tổ chức lấy ý kiến đóng góp của các vị ĐBQH; lãnh đạo một số sở, ban ngành cấp tỉnh và cơ quan chuyên môn đối với Dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (BLHS).

Hội nghị lấy ý kiến đóng góp các dự án luật tại Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh. Ảnh: K.P

Đa số các ý kiến đồng tình với việc bổ sung chế định quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân. Việc quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân là điểm đổi mới nổi bật, mang tính đột phá trong chính sách hình sự nước ta, làm thay đổi nhận thức truyền thống về vấn đề tội phạm và hình phạt, nhằm góp phần khắc phục những bất cập, hạn chế trong việc xử lý các vi phạm pháp luật của pháp nhân trong thời gian qua, nhất là những vi phạm trong các lĩnh vực kinh tế và môi trường; đồng thời tạo điều kiện bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người bị thiệt hại do các vi phạm của pháp nhân gây ra.

Về tuổi chịu trách nhiệm hình sự, hầu hết các ý kiến Đoàn ĐBQH tỉnh thu thập được đều chọn phương án 1. Tức là, đối với người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Hiện tại, Khoản 2, Điều 12 BLHS năm 2015 quy định người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội ít nghiêm trọng và nghiêm trọng. Quy định này chưa thống nhất với các điều luật khác trong BLHS và chưa thể hiện nhất quán chủ trương nhân đạo hóa trong chính sách hình sự đối với đối tượng này.

Một vấn đề cũng được khá nhiều đại biểu quan tâm, liên quan đến quy định về “không tố giác tội phạm”. Theo đó, đề nghị không sửa đổi nội dung ‘‘hoặc các tội khác là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại Điều 389 của Bộ luật này”, tại Khoản 2 Điều 19. Do quy định như vậy là rất khó trong mối quan hệ là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội.

Đối với quy định “Căn cứ miễn trách nhiệm hình sự” tại Điều 29 BLHS năm 2015, đại biểu đề nghị không sửa đổi nội dung được quy định tại điểm b “Pháp nhân thương mại phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả của tội phạm, tích cực hợp tác với các cơ quan tiến hành tố tụng, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện, điều tra tội phạm và lập công lớn hoặc có cống hiến đặc biệt được Nhà nước thừa nhận”. Vì quy định như vậy sẽ khó có trường hợp nào pháp nhân bị xử lý theo quy định.

Vấn đề quy định tội phạm môi trường, tội gây ô nhiễm môi trường tại Điều 235 BLHS 2015, tại các điểm b, d, Khoản 1; điểm b, d, Khoản 2; điểm b, d, Khoản 3, các ý kiến đều thống nhất chọn phương án 1. Vì hiện nay, tình trạng vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường đang diễn ra hết sức phức tạp, ảnh hưởng lớn đến đời sống của nhân dân. Vì vậy, đại biểu thống nhất với các phương án hạ các mức định lượng xả thải cũng như số lần vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường để bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa.

Đối với loại tội phạm mới như tội tài trợ khủng bố (Điều 300), việc quy định pháp nhân thương mại chịu trách nhiệm hình sự về tội này là hoàn toàn hợp lý, nhằm hạn chế được các rủi ro bất ổn, đồng thời mang tính răn đe và phòng ngừa. Vì vậy, đại biểu thống nhất phương án bổ sung Khoản 4 vào điều luật.

K.K

(tổng hợp)