Tổng thống Barack Obama: Mỹ không thể “nhắm mắt làm ngơ” vấn đề Syria

Ngày 7/9, Tổng thống Barack Obama kêu gọi các nghị sĩ Mỹ ủng hộ một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Syria, đồng thời khẳng định đây sẽ không phải là một Iraq hay Afghanistan thứ hai, trong bối cảnh Washington tìm kiếm sự ủng hộ của Liên minh châu Âu (EU) đối với kế hoạch tấn công này.

Trong bài phát biểu hàng tuần, Tổng thống Obama cho biết Mỹ không thể “nhắm mắt làm ngơ” vấn đề Syria, đặc biệt là sau khi xảy ra vụ tấn công bằng vũ khí hóa học gây thương vong lớn ở ngoại ô thủ đô Damascus của Syria ngày 21/8 vừa qua. Ông Obama kêu gọi các thành viên trong Quốc hội Mỹ, thuộc cả hai đảng, “hợp tác và giữ gìn thế giới”.

Dự kiến, Quốc hội Mỹ triệu tập lại vào ngày 9/9 và Tổng thống Obama sẽ có bài phát biểu trước toàn dân về vấn đề Syria vào ngày 10/9 tới.

Theo cuộc thăm dò do tờ “Bưu điện Washington” tiến hành, tính đến ngày 6/9, 224 trong tổng số 433 hạ nghị sĩ Mỹ hiện nay nói không hoặc “không ngả” sang phương án hành động quân sự, trong khi 184 hạ nghị sĩ khác vẫn chưa quyết định và chỉ có 25 người ủng hộ tấn công. Trong khi đó, theo cuộc thăm dò do hãng Gallup tiến hành, 51% số người Mỹ được hỏi phản đối cuộc tấn công Syria, trong khi chỉ có 36% số người ủng hộ.

Trong bối cảnh Mỹ không giành được nhiều sự ủng hộ của các nhà lãnh đạo thế giới về vấn đề Syria tại Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G-20) tại thành phố Saint Petersburg của Nga, Ngoại trưởng Mỹ - John Kerry đã tới châu Âu để thúc đẩy sự ủng hộ đối với kế hoạch quân sự chống Syria. Ngày 7/9, ông Kerry đã tham dự hội nghị không chính thức với Ngoại trưởng 28 nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) tại thủ đô Vilnius của Litva. Tại hội nghị này, các Ngoại trưởng EU đã ủng hộ một “phản ứng kiên quyết” của cộng đồng quốc tế đối với việc sử dụng vũ khí hóa học tại Syria, song trong văn kiện cuối cùng không đề cập tới một chiến dịch quân sự có khả năng diễn ra.

Tuyên bố về kết quả hội nghị nêu rõ EU khẳng định rằng không được khởi động bất kỳ “hành động mạnh” nào đối với Syria trước khi công bố báo cáo của các thanh sát viên Liên Hiệp Quốc (LHQ) về vụ tấn công bằng vũ khí hóa học tại nước này. Phát biểu tại cuộc họp báo về kết quả hội nghị, Đại diện cấp cao của EU về chính sách an ninh và đối ngoại Catherine Ashton cho biết “28 quốc gia thành viên EU đã nhất trí rằng những thông tin hiện có dường như thể hiện bằng chứng rõ rằng Chính phủ Syria đứng sau vụ tấn công bằng vũ khí hóa học ở nước này hồi tháng 8 vừa qua”. Bà Ashton nhấn mạnh: “Chúng tôi đã thảo luận về một phản ứng rõ ràng và mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế đối với vụ tấn công bằng vũ khí hóa học. Chúng tôi chờ báo cáo của các thanh sát viên LHQ mà công việc của họ có ý nghĩa quyết định đối với việc xác định những hành động tiếp theo đối với Syria”.

Tuyên bố về kết quả hội nghị cũng nêu rõ các nước EU đặc biệt nhấn mạnh “vai trò quyết định của Hội đồng bảo an LHQ trong việc giải quyết cuộc xung đột ở Syria” và kêu gọi HĐBA “thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình”.

Tuyên bố về kết quả hội nghị khẳng định chỉ có một giải pháp chính trị mới có thể chấm dứt đổ máu tại Syria, vì thế hiện nay, sự ủng hộ tiến trình ngoại giao, bao gồm việc sớm tiến hành hội nghị thứ hai tại Geneva về giải quyết cuộc khủng hoảng Syria, quan trọng hơn bao giờ hết.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Đức - Guido Westerwelle cho biết, nước này đã ký vào tuyên bố toàn cầu kêu gọi “phản ứng mạnh” đối với vụ tấn công bằng vũ khí hóa học gây thương vong được cho là do chính quyền của Tổng thống Syria - Bashar al-Assad tiến hành. Như vậy, Đức là thành viên thứ năm trong EU ký vào tuyên bố nói trên, được đưa ra tại Hội nghị thượng đỉnh G-20. Tuyên bố này đã có 11 nước ký, trong đó có Mỹ, Anh, Pháp, Italy và Tây Ban Nha.

Trong khi đó, theo kết quả cuộc thăm dò do nhật báo “Le Figaro” công bố ngày 7/9, có tới 2/3 số người dân Pháp phản đối nước này tham gia hoạt động quân sự quốc tế chống Syria, tăng 9% so với kết quả điều tra được công bố ngày 29/8 vừa qua. Cuộc điều tra cũng cho thấy 64% số người được hỏi phản đối toàn bộ hoạt động quân sự quốc tế ở Syria, tăng mạnh so với con số 45% của cuộc điều tra lần trước. Hoạt động quân sự này được Tổng thống Pháp - Francois Hollande ủng hộ mạnh mẽ.

Theo TTXVN