TP. Bạc Liêu: Đặc sắc những lễ hội dân gian

So với những địa phương khác, TP. Bạc Liêu là nơi diễn ra nhiều lễ hội nhất và kéo dài từ tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch. Đây chính là thế mạnh cho thành phố phát triển du lịch văn hóa và trở thành trung tâm của các lễ hội dân gian truyền thống.

Đầu năm thỉnh lộc ở chùa Địa Mẫu (Phường 2, TP. Bạc Liêu).

Đầu năm khai hội

Ngay thời khắc giao thừa, nhiều di tích lịch sử - văn hóa và các chùa miếu trên địa bàn TP. Bạc Liêu đã tưng bừng khai hội mừng xuân. Đây cũng là thời gian người dân và du khách tấp nập đi hái lộc đầu năm. Và ở mỗi nơi, tùy theo phong tục tập quán lại có những cách hái lộc, thỉnh lộc khác nhau. Chẳng hạn như ở Khu Quán âm Phật đài có đặt sẵn một cây mai to ngay trước điện thờ với vô số bao lì xì và những câu chúc tốt lành mừng năm mới; ở Thiền viện Trúc Lâm Bạc Liêu cũng là các bao lì xì màu đỏ với những câu chúc phúc và những lời khuyên dạy của đức Phật về đạo làm người, hướng con người đến chân - thiện - mỹ. Còn ở những chùa, miếu của cộng đồng người Hoa như Phước Đức cổ miếu (Phường 3), miếu Quan Đế, Địa Mẫu cung, miếu Bà Chúa Xứ (Phường 2), miếu Cá Ông (phường Nhà Mát)… thì người ta hái và thỉnh lộc bằng cách nhận những bao lì xì chúc mừng năm mới hay rước hoa, hương (nhang) về nhà đặt trên bàn thờ gia tiên…

Có thể nói, đi chùa và thỉnh lộc trong dịp tết, không chỉ là một nét đẹp văn hóa trong mấy ngày xuân, mà còn là dịp để mọi người cùng vui tết, thể hiện chữ hiếu khi đi chùa cầu phước cho ông bà, cha mẹ và những người thân của mình. Đồng thời thể hiện mong ước về một năm mới an khang và đây chính là niềm tin, động lực mở đầu cho một năm mới thi đua lao động, sản xuất.

Những năm trước đây, vào mùng 2 tết, các đình, miếu trên địa bàn TP. Bạc Liêu đã tổ chức lễ Kỳ yên cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, cho xóm làng yên vui, nhà nhà hạnh phúc và lễ Kỳ yên kéo dài cho đến hết tháng Giêng. Nhưng trong năm nay, do ảnh hưởng của dịch COVID-19 nên các nơi thờ tự không tổ chức hát cúng và thỉnh thần như mọi năm. Song phần lễ Kỳ yên vẫn được tổ chức trọng thể. Nhiều đình, miếu đã tổ chức trang trí, bày cúng lễ vật rất sung túc với mong muốn dịch bệnh được tiêu trừ và hưởng một năm mới như ý, cát tường…

Du khách hành hương tại Khu Quán âm Phật đài  (phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu) trong dịp tết Tân Sửu. Ảnh: L.D

Phát huy giá trị các lễ hội

Với thế mạnh tập trung nhiều di tích và các công trình kiến trúc nghệ thuật đặc sắc của 3 dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa, nên TP. Bạc Liêu được coi là trung tâm của các lễ hội. Đây được xem là tài nguyên quý cho phát triển du lịch văn hóa mà lễ hội chính là “hồn cốt” và tạo nên bản sắc riêng. Có thể kể đến việc tổ chức thi nấu xôi, gói bánh tét hay bài trí mâm ngũ quả để dâng lên cúng Thần trong dịp lễ Kỳ yên của người Việt; hay đối với người Hoa thì có tục tế trời gắn với cúng và thỉnh tháp đường cầu phúc trong ngày mùng 9 tháng Giêng, hoặc thú vui đấu giá đèn, thỉnh kẹo đậu phộng trong đêm Nguyên tiêu…

Tấu nhạc mừng xuân của cộng đồng người Hoa ở Bạc Liêu.

Những lễ hội dân gian đặc sắc này mang đậm bản sắc văn hóa và thể hiện khát vọng phồn thực của con người. Không chỉ thế, thông qua lễ hội còn gắn kết cộng đồng lại với nhau. Như việc thi nấu các ăn món ngon rồi sau đó tập hợp tất cả các món ăn này lại để cả xóm cùng ăn bữa cơm đoàn tụ. Hay trong đấu giá đèn của cộng đồng người Hoa thì số tiền đó được chia sẻ cho các hộ nghèo, bệnh viện, trường học và xây đường giao thông… Và theo quan niệm dân gian, đầu năm “trồng phúc” thì cả năm sẽ hái được quả bình an, gia đình phát tài, phát lộc…

Cúng cầu an tại Miếu Tiên Sư (TP. Bạc Liêu). Ảnh: K.T

Từ những lễ hội dân gian trên cho thấy, việc phát huy giá trị phục vụ phát triển du lịch là rất cần thiết. Do vậy, TP. Bạc Liêu đã và đang khai thác và phát huy các lễ hội dân gian này. Cùng với duy trì, gìn giữ phần “lễ” thì sẽ phát triển thêm phần “hội”, nhằm tạo thêm nhiều sản phẩm du lịch độc đáo mang đậm bản sắc địa phương và tạo ra khả năng cạnh tranh để thu hút du khách trong, ngoài nước.

Lâm Hỷ