TP. Bạc Liêu: Xây dựng cánh đồng lớn cho phát triển nông nghiệp đô thị

Một trong những mục tiêu quan trọng của TP. Bạc Liêu từ nay đến năm 2025 là tập trung xây dựng cánh đồng lớn trong sản xuất trồng trọt. Đây được coi là một trong những giải pháp quan trọng góp phần thực hiện thành công mô hình nông nghiệp đô thị, sản xuất hàng hóa lớn và đảm bảo đầu ra, lợi nhuận cho bà con nông dân.

NHIỀU LỢI THẾ

TP. Bạc Liêu có nhiều lợi thế cho phát triển mạnh mô hình nông nghiệp đô thị. Cùng với thuận lợi về giao thông, thành phố tập trung nhiều siêu thị, chợ đầu mối về tiêu thụ hàng nông sản ở các đầu mối như: chợ nông sản Cầu Xáng, chợ phường 1, chợ phường 2, chợ A phường 3, chợ phường 7 và chợ phường 8… Qua đó tạo nên một hệ thống phân phối rộng khắp, vừa giải quyết cho nhu cầu tiêu thụ nội địa, vừa xuất bán sang các tỉnh khác (như TP. Cần Thơ, TP. Hồ Chí Minh, tỉnh Cà Mau…). Cùng với đó, TP. Bạc Liêu còn là địa phương có vùng chuyên canh rau màu lớn nhất tỉnh với hơn 830ha và hơn 1.200ha canh tác lúa 1 vụ, hơn 400ha đất chuyên canh lúa ở các xã, phường vùng ven.

Bà con xã Vĩnh Trạch Đông (TP. Bạc Liêu) thu hoạch củ cải.

Nông dân TP. Bạc Liêu tự tìm đầu ra cho hàng nông sản vì thiếu liên kết sản xuất, tiêu thụ với doanh nghiệp. Ảnh: L.D

Riêng hạ tầng phục vụ sản xuất, đến nay, thành phố đã tiến hành quy hoạch các vùng, tiểu vùng sản xuất, cây chủ lực, cây thế mạnh và hệ thống kênh mương, cống ngăn mặn, xổ úng khá hoàn chỉnh phục vụ tốt cho nhu cầu tưới tiêu. Các vùng, tiểu vùng sản xuất đều có đường giao thông nông thôn phục vụ nhu cầu vận chuyển hàng hóa cho người dân. Đồng thời, TP. Bạc Liêu cũng đã ban hành nhiều chính sách xây dựng, định hướng phát triển sản xuất và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư vào hợp tác liên kết sản xuất với nông dân.

TẬP TRUNG XÂY DỰNG CÁNH ĐỒNG LỚN

Để khai thác có hiệu quả các lợi thế và thực hiện thành công mô hình nông nghiệp đô thị, TP. Bạc Liêu đã đề ra mục tiêu chung cho xây dựng cánh đồng lớn từ nay đến năm 2025 là hình thành chuỗi giá trị lúa gạo, nâng cao giá trị nông sản của địa phương; tập trung hiện đại hóa, đồng bộ hóa quy trình từ sản xuất đến thu hoạch và sau thu hoạch.

Thực hiện hai mục tiêu quan trọng này, TP. Bạc Liêu cũng đã đưa ra hai tiêu chí trong xây dựng cánh đồng lớn. Đối với tiêu chí bắt buộc thì diện tích tối thiểu sản xuất lúa hàng hóa là 100ha, sản xuất lúa giống là 20ha. Đối với canh tác hoa màu là 6ha liền kề. Đặc biệt, phải có ít nhất một trong các hình thức liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản thông qua hợp đồng như: liên kết giữa doanh nghiệp tiêu thụ - doanh nghiệp cung ứng vật tư đầu vào với tổ chức đại diện của nông dân hoặc nông dân; liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp với nông dân; liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp với tổ chức đại diện của nông dân và liên kết sản xuất giữa tổ chức đại diện của nông dân với nông dân.

Đối với tiêu chí khuyến khích xây dựng cánh đồng lớn là có cơ sở hạ tầng như hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng, điện và những công trình phục vụ sản xuất khác đáp ứng được yêu cầu sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và từng bước được cải thiện theo hướng tập trung; quy mô lớn và áp dụng cơ giới hóa đồng bộ; công nghệ tiên tiến (sản xuất theo hướng an toàn, VietGAP, GlobalGAP) và có cơ sở thu mua, bảo quản, chế biến gần nơi sản xuất. Địa bàn xây dựng cánh đồng có vị trí giao thông, thủy lợi, địa hình, đất đai thuận tiện cho việc tổ chức sản xuất, thu mua, vận chuyển nông sản và vật tư sản xuất được thuận lợi, dễ dàng. Nông dân tự nguyện tham gia cánh đồng lớn và chủ động trong việc thực hiện mô hình theo dự án hoặc phương án liên kết được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Có tổ hợp tác, hợp tác xã để tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ sản phẩm cho nông dân.

CẦN XÂY DỰNG LIÊN KẾT BỀN CHẶT

Để thực hiện thắng lợi kế hoạch xây dựng cánh đồng lớn và hướng đến việc phát triển nhanh mô hình nông nghiệp đô thị, một trong những giải pháp cần được quan tâm là xây dựng các liên kết bền chặt. Bởi thời gian qua, các mô hình như liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm cho cây lúa, cây ngò rí, cây măng tây xanh… nhanh chóng bị “gãy đổ” khi giá cả biến động và bị thương lái thao túng.

Bên cạnh đó, tổ chức đại diện nông dân (tổ hợp tác, hợp tác xã) chưa phát huy đầy đủ vai trò là cầu nối giữa nông dân và doanh nghiệp; chưa phát huy việc ký kết hợp đồng cung ứng vật tư đầu vào và tiêu thụ sản phẩm. Về phía doanh nghiệp cũng chưa xây dựng mối liên kết bền chặt với nông dân, tham gia đầu tư và tiêu thụ sản phẩm còn khá ít; yếu ở khâu tổ chức thu mua, sấy và kho chứa; thiếu vốn, chưa có kinh nghiệm đầu tư, tiêu thụ sản phẩm; chi phí đầu tư cao dẫn đến tư tưởng ngán ngại đầu tư…

Ngoài ra, các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đôi lúc chưa đồng bộ, chưa tạo động lực thúc đẩy mối liên kết. Một số địa phương và cơ sở chưa nhận thức sâu sắc về cánh đồng lớn; ít quan tâm trong công tác chỉ đạo điều hành, xem đây là nhiệm vụ đề tài, dự án của cấp trên…

Do vậy, để xây dựng cánh đồng lớn, cần tập trung giải quyết có hiệu quả các bất cập trên và cần xây dựng mối liên kết bền chặt.

ĐĂNG KHOA

Theo kế hoạch xây dựng cánh đồng lớn từ nay đến năm 2025, TP. Bạc Liêu phấn đấu hoàn thành các mục tiêu sau:

- Phấn đấu đến năm 2020 đạt 25% diện tích canh tác lúa sản xuất theo cánh đồng lớn.

- 100% nông dân trong cánh đồng lớn được tập huấn chuyển giao khoa học - kỹ thuật và công nghệ (trước, trong và sau thu hoạch); áp dụng quy trình “1 phải, 5 giảm”, xuống giống đồng loạt tập trung né rầy; ứng dụng công nghệ sinh học trong canh tác và quản lý dịch hại.

- 100% diện tích sử dụng giống cấp xác nhận, tỷ lệ cơ giới hóa khâu thu hoạch và sau thu hoạch đạt 100%.

- 30% cánh đồng lớn có tổ hợp tác, hợp tác xã hoạt động từ khá trở lên theo chuẩn nông thôn mới.

- 100% nông dân trong cánh đồng lớn được hướng dẫn sản xuất theo hướng VietGAP.

- 50% diện tích và sản lượng trong cánh đồng lớn được doanh nghiệp đầu tư đầu vào và bao tiêu sản phẩm.