Thứ hai, 16-11-26 15:47:03
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Trăn trở câu chuyện truyền nghề

Báo Cà Mau

Đó là nỗi trăn trở lớn nhất đối với trọng trách bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ (ĐCTT) - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại mà 21 tỉnh, thành phố cùng cật lực nghĩ suy tìm hướng mở.

Tọa đàm về giải pháp để bảo tồn và phát huy giá trị ĐCTT mới đây do UBND tỉnh tổ chức (trong khuôn khổ họp mặt các nghệ nhân nhân kỷ niệm 10 năm UNESCO vinh danh ĐCTT) cũng chủ yếu xoay quanh nội dung này.

Truyền đam mê

Truyền nghề, trước tiên phải truyền được niềm đam mê. Có đam mê thì người ta mới tìm đến để “thọ giáo”, học nghề.

Góp tham luận tại buổi họp mặt với tư cách trách nhiệm của tuổi trẻ đối với việc bảo tồn và phát huy một loại hình di sản văn hóa đặc biệt của địa phương, Phó Bí thư Tỉnh đoàn - Nguyễn Trang Anh Thư cũng nhìn nhận cần có niềm đam mê, tuổi trẻ mới có thể tìm đến và tiếp tục câu chuyện nối nghiệp tiền nhân. Thư cho biết, Tỉnh đoàn thường xuyên tổ chức cho đoàn viên - thanh niên sinh hoạt, tập ca vọng cổ, các bài bản ĐCTT, “Dạ cổ hoài lang”; khuyến khích tham gia sáng tác lời mới 20 bài bản Tổ ĐCTT và vọng cổ. Tuy nhiên, việc triển khai thực hiện còn gặp nhiều khó khăn, bởi ĐCTT là bộ môn rất khó học, đòi hỏi phải có sự đam mê, nhiệt huyết, trong khi giới trẻ hiện nay thường thích những loại nhạc dễ học và theo xu hướng. Theo bạn, do văn hóa ngoại nhập phát triển đa dạng với sức hút ngày càng mạnh nên một bộ phận thanh thiếu niên ngày nay ít quan tâm và tiếp cận đến các loại hình nghệ thuật truyền thống, dẫn đến việc khó khăn trong đào tạo đội ngũ kế thừa.

Chính người trong cuộc, Nghệ nhân ưu tú (NNƯT) Lâm Duy Minh - Chủ nhiệm Câu lạc bộ ĐCTT huyện Vĩnh Lợi cũng thừa nhận rằng, câu chuyện truyền nghề và học nghề cần lắm niềm đam mê của cả thầy lẫn trò: “Ngày xưa chúng tôi học đờn, học ca là do đam mê cá nhân, người học và người dạy tự tìm đến nhau, cầm tay chỉ việc và người này chỉ người kia để rồi tự thành nghề. Còn ngày nay, việc học đờn, học ca rất dễ dàng, có trường có lớp đàng hoàng, Nhà nước còn mở nhiều lớp học miễn phí nhằm bảo tồn và phát huy nghệ thuật ĐCTT. Những người thích tìm hiểu nghệ thuật ĐCTT cũng có thể tự lên mạng để học. Tuy nhiên, chúng ta đang thấy ít dần đi những thế hệ trẻ đam mê nghệ thuật ĐCTT. Vì vậy, điều trăn trở duy nhất của chúng tôi, những nghệ nhân có chuyên môn là làm sao để truyền lại cái chúng tôi biết cho thế hệ trẻ, để ĐCTT mãi mãi tồn tại”.

Các đại biểu, nghệ nhân tham gia tọa đàm về giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử. Ảnh: C.T

Cần lớp người kế thừa

Tham gia tọa đàm về giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị ĐCTT với hai tư cách, vừa là một NNƯT, vừa là cán bộ quản lý văn hóa (Chủ tịch Liên hiệp các Hội VH-NT tỉnh Bạc Liêu), ông Đỗ Ngọc Ẩn cho rằng rất cần thiết phải có một lớp người kế thừa ĐCTT, và dẫn chứng bằng câu nói đùa mà rất thật: “Tôi là NNƯT trẻ nhất Bạc Liêu mà cũng đã ở tuổi U60 rồi”. Nhưng đó lại là thực tế! Những thầy đờn, nghệ nhân tài tử gạo cội giờ đây đa số đã cao tuổi, những nghệ nhân được Nhà nước phong danh hiệu NNƯT càng là những bậc cao niên, vậy thì vài năm tới nữa, ai sẽ gánh nghiệp đờn ca này, trong khi câu chuyện truyền nghề mở lớp như thế nào, dạy và học theo giáo trình, phương pháp nào cho hiệu quả vẫn chưa có một đáp án khoa học, khả thi hơn trong thực tế. Theo ông Ẩn, Bạc Liêu đã có 2 đề án bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật ĐCTT. Nếu thực hiện đủ các đề mục nêu trong đề án thì đã đủ để thực hiện trọng trách bảo tồn và phát huy giá trị ĐCTT. Nhiều đơn vị (điển hình nhất là các trung tâm văn hóa) đã mở nhiều lớp tập huấn ngắn ngày, tuy nhiên cách học này khó trang bị đầy đủ kỹ năng để thành thạo chứ đừng nói đến việc “đãi cát tìm vàng” để có một lớp kế thừa tài năng.

Ông Trần Phước Thuận - một người có khá nhiều công trình nghiên cứu, tài liệu liên quan đến ĐCTT, khẳng định rằng: “Nếu chúng ta không nhanh chóng đào tạo lớp người kế thừa, ĐCTT có nguy cơ bị đứt đoạn. Vấn đề là đào tạo như thế nào?”. Theo ông Thuận, rất cần thiết phải mở lớp dài ngày, lớp chính quy, liên kết với các trường chuyên nghiệp, cần có trường lớp hẳn hoi. Ông so sánh tại sao người ta học nhạc có thể học vài năm mà học ĐCTT chỉ có những lớp ngắn ngày, trong khi ĐCTT đã là di sản của nhân loại…

Tạo điều kiện cho nghệ nhân có đất diễn, chẳng hạn tổ chức nhiều hơn các liên hoan, hội thi về ĐCTT các cấp để những người đam mê có động lực phấn đấu; đầu tư trang thiết bị, kinh phí cho các câu lạc bộ sinh hoạt thuận lợi, thường xuyên hơn; hay xây dựng một chương trình dạy ĐCTT hẳn hoi trên kênh YouTube… cũng là những hiến kế của các nghệ nhân trong buổi tọa đàm.

CẨM THÚY

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.