Trẻ em lao động sớm: Vấn đề nhức nhối!

Vì cuộc sống khó khăn, nhiều trẻ em phải sớm gác lại chuyện học hành để bươn chải, lao động nặng nhọc nhằm nuôi sống bản thân và phụ giúp gia đình. Việc lao động sớm đã đẩy các em vào môi trường có nhiều cạm bẫy, các em dễ bị lôi kéo vào những hành vi vi phạm pháp luật, các tệ nạn xã hội, dễ bị tổn thương và có nguy cơ bị lạm dụng, xâm hại, bóc lột…

Trẻ vị thành niên lao động tại một doanh nghiệp chế biến thủy sản.

Trẻ em vất vả trong cuộc mưu sinh. Ảnh: T.Q

Mới 10 tuổi, em Hằng Ny (ngụ phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu) phải sớm từ bỏ ước mơ học chữ để theo bà ngoại lao động kiếm sống. Cha mẹ mất từ khi em còn nhỏ, tuổi thơ của em gắn liền với người bà nghèo khó nay ốm mai đau. Khi mới 4 tuổi, thay vì đi học mẫu giáo như các bạn thì em phải theo bà ngoại nhặt nhạnh từng cọng rau để kiếm tiền.

Hằng Ny bày tỏ: “Con rất thích đi học. Mỗi lần thấy các bạn đến trường là con buồn lắm, nhưng con phải cố giấu vì sợ ngoại buồn! Nhà con nghèo, ngoại lại hay bệnh nên con phải ráng đi làm kiếm tiền để phụ giúp ngoại!”.

Tuy vừa bước qua tuổi 15 nhưng em Văn Lâm (ngụ TX. Giá Rai) đã có trên 5 năm trong nghề lột tôm. Những năm đầu em chỉ theo mẹ lột tôm vào những ngày hè, song vì cuộc sống nên em đành bỏ dở việc học và trở thành lao động chính trong nhà. Mỗi ngày lột tôm em kiếm được từ 150.000 - 300.000 đồng. Lâm cho biết, công việc này em chỉ làm tạm thời. Khi đủ 18 tuổi em sẽ xin làm nghề khác để có thu nhập ổn định hơn.

Theo thống kê của Sở LĐ-TB&XH, toàn tỉnh hiện có trên 200.000 em dưới 18 tuổi. Trong đó có  24.000 trẻ em từ 10 - 14 tuổi, 900 trẻ em lang thang theo cha mẹ bán vé số, phụ quán ăn, nhặt phế liệu… Nguyên nhân dẫn đến trẻ em lao động sớm chủ yếu là do cuộc sống gia đình nghèo khó, thu nhập thấp. Một số gia đình vì lợi ích trước mắt nên ép buộc con cháu lao động sớm như: phụ quán ăn, bán vé số, ăn xin… Một số trường hợp là do bản thân các em không muốn đi học, thích kiếm tiền nên tự kiếm việc làm khi tuổi còn nhỏ. Ngoài ra, nguyên nhân khiến tình trạng trẻ em lao động sớm gia tăng là do giá thuê lao động là trẻ em rẻ, trẻ em dễ sai khiến, không cần đóng bảo hiểm xã hội…

Theo bà Trần Yến Hòa, Trưởng phòng Bảo vệ và Chăm sóc trẻ em (Sở LĐ-TB&XH): “Nhằm giúp trẻ em được hưởng đầy đủ quyền lợi của mình, Sở LĐ-TB&XH đã yêu cầu các gia đình, các doanh nghiệp, chủ sử dụng lao động không để trẻ em phải sớm lao động, không nhận lao động trẻ em. Thường xuyên thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm pháp luật về sử dụng lao động trẻ em. Tranh thủ vốn từ Trung ương, địa phương và mạnh thường quân hỗ trợ để thành lập các mô hình, câu lạc bộ tập hợp các em. Mặc dù Sở LĐ-TB&XH đã có nhiều nỗ lực, song, thực tế vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu. Bởi lẽ, muốn chấm dứt tình trạng trẻ em phải lao động sớm thì cần những giải pháp dài hơi”.

Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng cần thực hiện nhiều biện pháp trong xóa đói giảm nghèo; tạo nguồn vốn, tạo việc làm và tăng thu nhập cho các bậc cha mẹ để họ không bắt con lao động sớm, làm việc nặng nhọc. Bên cạnh đó, tạo điều kiện cho trẻ em nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đào tạo nghề, được hỗ trợ chi phí học tập… Từ đó xây dựng cho trẻ em một môi trường sống an toàn, phát triển toàn diện.

Minh Luân