Trẻ mồ côi và con đường tương lai

Bài cuối: Trách nhiệm của ai?

>>Bài 1: “Mồ côi tội lắm ai ơi!”
>>Bài 2: Tương lai nào cho trẻ mồ côi?

Trẻ mồ côi dù được nuôi dưỡng ở đâu, nếu có những người giám hộ tốt, có trách nhiệm và điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng thì các cháu sẽ có môi trường thuận lợi để sống, phát triển, hòa nhập. Ngược lại, nếu không được quan tâm chăm sóc, giáo dục, các em rất dễ bị lạm dụng vào những mục đích xấu...

Thống kê từ ngành chức năng cho thấy, hầu hết các cơ sở nuôi dưỡng trẻ mồ côi ngoài công lập, chủ yếu là tại các chùa đều không thực hiện báo cáo về tình hình tài chính đúng định kỳ theo quy định pháp luật, trong đó có cả những cơ sở đã được cấp phép hoạt động. Đối với điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ thì hầu hết đều không đảm bảo, nhân viên nuôi dưỡng chưa qua đào tạo, tập huấn về nuôi dạy trẻ và thiếu về số lượng dẫn đến quá tải. Vấn đề vệ sinh trong ăn uống, rồi chăm sóc sức khỏe cho trẻ đáng báo động tại một vài cơ sở.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, trước nhất là do sự quản lý nhà nước còn lỏng lẻo; việc hướng dẫn, kiểm tra, chế tài thực hiện không đầy đủ. Đơn cử như tại TP. Bạc Liêu, mặc dù cấp phép cho cả 3 cơ sở nuôi trẻ mồ côi (chùa Long Phước, Vĩnh Phước An tự và chùa Phước Linh) nhưng công tác theo dõi, kiểm tra vẫn không thực hiện đầy đủ, chủ yếu để các cơ sở “tự bơi”; hay như một số cơ sở khác đang nuôi trẻ nhưng không được hướng dẫn để lập thủ tục đúng quy định (chùa Phật Quang, tọa lạc ở phường Nhà Mát)…

Phải nhìn nhận một thực tế rằng, những người đã gây dựng nên các cơ sở để nuôi dưỡng trẻ mồ côi đều rất tâm huyết và cũng vì mục đích từ thiện. Tuy nhiên, nếu chỉ có nhiệt tình mà thiếu chuyên môn thì thật khó để đạt hiệu quả cao. Hơn nữa, ý thức về việc nuôi dưỡng trẻ của các cơ sở ngoài công lập cũng chưa rạch ròi, chưa phân định rõ việc đã thành lập cơ sở thì phải hoạt động theo quy định của pháp luật, không thể vận động theo kiểu nuôi dưỡng tự phát. Ngoài ra, các cơ sở phải nhận thức và hướng tới việc tìm gia đình thay thế cho trẻ, tìm kiếm cho trẻ một mái ấm gia đình, có báo cáo, phối hợp với chính quyền địa phương, ngành chức năng trong việc đưa trẻ về cộng đồng.

Có cha, có mẹ, có một mái nhà... là điều tất yếu, rất tự nhiên với một người bình thường nhưng là ước mơ và nỗi niềm đau đáu của trẻ mồ côi. Làm sao để giấc mơ ấy trở thành hiện thực là trách nhiệm của chính những người đang làm công tác nuôi dưỡng trẻ mồ côi, của các cơ quan quản lý và của cả xã hội. Tìm được mái ấm gia đình cho mỗi trẻ chính là điều cần thiết và có tác dụng lâu bền cho việc phát triển, trưởng thành để trẻ có cuộc sống tốt đẹp. Không thể vì e ngại, sợ khó mà chúng ta không tạo điều kiện cho các gia đình nhận trẻ làm con nuôi, nhất là khi hiện nay, Luật Nuôi con nuôi đã thật sự phát huy tác dụng.

K.P