Trở thành con nợ vì “sập bẫy” đa cấp

Nói tới hàng đa cấp, bán hàng đa cấp thì giống như lọt vô mê cung không dễ tìm được lối ra. Nhiều người lao vào đó như những con thiêu thân, để rồi đến khi biết mình “sập bẫy” thì nợ nần đã chồng chất…

Nổ như “pháo”

Nhiều lần được tham dự hội thảo của các công ty bán hàng đa cấp, và nghe những người thực hiện chương trình giới thiệu đây là mô hình kinh doanh tiên tiến, với đội ngũ những người đi phổ biến tri thức về sản phẩm chất lượng cao cho mọi người. Trở thành nhà phân phối (NPP), dùng hàng chất lượng và được chia sẻ lợi nhuận cho những đóng góp đó. Không ít người còn vẽ ra một ảo tưởng về con đường duy nhất dẫn tới cuộc sống tự do, giàu sang… Ở những hội thảo như thế, luôn có những người (là NPP ở cấp độ cao) với vẻ lịch lãm, sang trọng, thể hiện sự thành đạt của mình bằng mức lợi nhuận khủng, bằng việc được đi du lịch khắp nơi trên thế giới… nói chuyện chia sẻ ước mơ cho nhiều người khác. Với cơ hội, thành công dễ dàng như thế, khó tránh khỏi có những người, đang không có việc làm ổn định, hoặc có việc làm ổn định nhưng không hài lòng với công việc, muốn làm giàu nhanh chóng… tìm đến tham gia.

Mới đây, tôi lại có dịp tiếp xúc với một nhóm NPP của một hệ thống bán hàng đa cấp và được giới thiệu với một NPP cấp độ cao đến từ TP. HCM. Người này quả thật đã được đào tạo để nói chuyện khá thu hút, tác phong lịch lãm. Vì nghe giới thiệu là chuyên gia tư vấn về dinh dưỡng, sức khỏe, tôi thầm nghĩ: chắc anh này đã từng theo học ngành Y. Nhưng đến màn giới thiệu để khuếch trương thân thế, để chứng tỏ việc tham gia mạng lưới của công ty này là điều tuyệt vời nhất, một thành viên của nhóm đã giới thiệu NPP cấp độ cao kia từng là một cán bộ ngành Điện?! Khi tham gia đội ngũ bán hàng đa cấp, hầu như người nào cũng có cùng một kiểu nói (đã được đào tạo rập khuôn), có cùng một kiểu suy nghĩ và luôn “đánh bóng” tên tuổi của người trong hệ thống. Nếu ai đó không đủ tỉnh táo để nhận định, rất dễ bị cuốn vào và nghe theo.

Một chị bạn (xin được giấu tên) chia sẻ: Lúc tham gia bán hàng đa cấp cũng là khoảng thời gian chị bị bạn bè xa lánh vì liên tục nói về nó, coi những cách làm và cuộc sống khác là không đáng (như đi làm công ty), ăn ngủ ngày đêm với nó (mà bỏ bê các khía cạnh và niềm vui khác trong cuộc sống)… Chị cảm thấy rất may mắn khi sớm nhận ra sự thật của việc tham gia bán hàng đa cấp và đã kịp buông bỏ nó trước khi vướng vào cảnh nợ nần.

sớm muộn GÌ cũng trở thành con nợ

Hầu hết các hệ thống bán hàng đa cấp đều có mặt trái của nó. Cũng có người thành công với hệ thống bán hàng kiểu này, nhưng số thành công chỉ đếm được trên đầu ngón tay, còn số thất bại thì ngậm ngùi chia tay với hàng đa cấp mà chẳng mấy ai đủ can đảm để nói lên sự thật. Chẳng hạn như tại hệ thống bán hàng đa cấp của Amway, không ít người đã trở thành con nợ. Nguyên nhân là do hệ thống trả thưởng của Amway sử dụng chức danh (NPP Diamond, NPP Saphire…), mà chức danh được quyết định bởi doanh số bán hàng của người đó. Nhiều người để được thăng cấp hoặc không bị giáng cấp mà ép buộc người quen, bạn bè mua hàng hay tự mình mua hàng (dự trữ) để đủ chi tiêu. Kết quả của việc bán hàng giả tạo này là bản thân  họ “ôm” nợ. Trên thực tế thì Amway không hề khuyến khích ngay cả việc mua và giữ hàng (tức là tồn kho), nếu phát hiện công ty cũng sẽ xử lý cả NPP đó. Tuy nhiên, đâu dễ phát hiện nếu không có người khiếu nại.

Cô giáo cũ của tôi có một người con trai tên P. là giáo viên giảng dạy tại một trường cấp 3, công việc khá ổn định, nhà ở mặt tiền đường lớn... nói chung, cũng thuộc dạng khá giả. Đùng một cái, anh P. nghỉ dạy chuyển sang bán hàng đa cấp. Ban đầu công việc khá thuận lợi, anh rất tâm đắc và cho rằng, quyết định nghỉ làm thuê để tự mình làm chủ (bằng cách trở thành NPP của công ty bán hàng đa cấp) là hết sức đúng đắn. Không dừng lại ở đó, anh P. động viên vợ cùng nghỉ làm việc để đi bán hàng đa cấp. Lợi nhuận nhiều hay ít, cấp bậc cao hay thấp không biết thế nào..., chỉ biết sau một thời gian, căn nhà mặt tiền to đùng đã phải thế chấp cho ngân hàng để vay tiền trả nợ cho anh P.

P.V