Trở thành một nhà báo giỏi: Dễ hay khó?

Kiến thức, lý luận, những lời mách bảo, những chia sẻ chỉ có thể là tiền đề, là thứ mà ai cũng có thể dễ dàng biết được. Tuy nhiên, có áp dụng được vào thực tế hay không, có thể trở thành một nhà báo giỏi hay không, hoàn toàn không ở một khuôn khổ nào. Ngay cả việc lấy tiêu chí nào để đánh giá một nhà báo là nhà báo giỏi, mỗi người cũng có những quan điểm khác nhau. Do đó, để được đánh giá là một nhà báo giỏi, thật sự rất khó.

Họp báo công bố phá chuyên án thành công tại Công an tỉnh. Ảnh: K.K

Tại một tọa đàm Thế nào là phóng viên giỏi được Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh tổ chức vào năm 2013 nhân kỷ niệm 88 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, nhiều nhà báo tham gia tọa đàm đều thể hiện những góc nhìn khác nhau về vấn đề này. Người thì cho rằng, nhà báo giỏi là nhà báo có tay nghề cao, có khả năng đáp ứng được nhu cầu của bạn đọc trên nền tảng đạo đức, văn minh. Người khác lại dựa vào những khái niệm về tài, tâm, tín để định danh một nhà báo giỏi… Đó chỉ là vài ý kiến gói gọn trong một tọa đàm của tỉnh, vẫn còn khá đơn sơ và mang tính trừu tượng.

Còn trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, bạn chỉ cần vào Google gõ “làm thế nào để trở thành nhà báo giỏi?” thì sẽ cho ra hàng trăm bài viết, hàng trăm kết quả. Họ bày cho bạn từ những thói quen để có thể trở thành nhà báo giỏi đến sổ tay kinh nghiệm, các quy tắc để có thể giỏi trong nghề báo. Và ngay cả khi bạn đã làm theo đúng hướng dẫn, chẳng hạn tập cho mình đủ những thói quen như lời khuyên là “thích viết lách và viết thường xuyên; luôn có sẵn bút, sổ tay và giấy; luôn thủ một chiếc máy ảnh bên mình; gặp gỡ nhiều người; kiểm tra kỹ các thông tin trước khi đăng; trau dồi từ vựng, rèn luyện kỹ năng sử dụng ngôn từ… thì cũng chưa chắc bạn trở thành nhà báo giỏi.

Tuy nhiên, rèn luyện mình để có thể giỏi hơn trong nghề, học tập các kỹ năng, các kinh nghiệm từ đồng nghiệp, thậm chí là từ bạn đọc của mình vẫn luôn là điều hết sức cần thiết. Như nhà báo Lâm Anh (Báo Bạc Liêu) cho rằng, để trở thành một nhà báo giỏi, nhà báo đó bắt buộc phải học. Học từ các đồng nghiệp thông qua các tác phẩm báo chí mà họ đã viết. Rất nhiều những kinh nghiệm hay về cách thể hiện đề tài, góc nhìn khai thác vấn đề… mà các nhà báo đã chuyển tải trong tác phẩm và chúng ta đều có thể học. Học từ sách vở, thậm chí nhà báo phải học từ độc giả của mình.

Ở một khía cạnh khác, nhà báo Dương Thành Truyền, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Tuổi Trẻ, hiện là Chủ tịch HĐQT Nhà xuất bản Trẻ (TP. HCM) lại có những chia sẻ rất đơn giản, rất dễ hiểu về những suy nghĩ của mình về “thế nào là nhà báo giỏi”. Đó là một nhà báo “sống trong thông tin”, luôn phải có nhu cầu tìm hiểu thông tin, có nhu cầu về thông tin đó, có nhu cầu làm rõ thông tin đó, lúc nào cũng phải “chìm ngập” trong thông tin. Lúc nào cũng trong tâm thế cần thông tin, để rồi luôn sẵn sàng kiểm tra, đối chiếu, điều tra, tư vấn để làm rõ thông tin. Đòi hỏi nghề của một người làm báo giỏi có thể tóm gọn trong mấy chữ “tay cứng, mắt tinh, trong lòng tràn đầy cảm xúc của những thông tin”.

Còn nhà báo Lê Tuấn Kiệt, Đài PT-TH tỉnh Bạc Liêu chia sẻ, theo anh, một nhà báo giỏi là nhà báo phải biết phát hiện đúng đề tài, và còn có cả một nghệ thuật đằng sau đó để nuôi dưỡng, ấp ủ đề tài. Đôi khi một đề tài mà phải trăn trở với nó hàng năm trời. Phải biết ghi nhớ và kiên nhẫn.

Quả thật, đường đến vinh quang trong nghề báo không đơn giản. Bởi những vấn đề mà báo chí phản ánh có gai góc, có hiểm nguy trong tác nghiệp. Và giá trị của nhà báo không phải ở chỗ, anh giỏi như thế nào, mà giá trị của nghề báo, nhà báo, chung quy lại, chính là những sản phẩm báo chí được công chúng đón nhận.

Kim Phượng