Truyền tình yêu lịch sử cho thế hệ trẻ

“Dân ta phải biết sử ta/ Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”, lời dạy của Bác Hồ đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị, nhắc nhở sâu sắc về tầm quan trọng của việc hiểu lịch sử dân tộc. Thấm nhuần điều này, Bảo tàng tỉnh Cà Mau thành lập Câu lạc bộ (CLB) Kể chuyện lịch sử. Nhiều năm qua, CLB duy trì hoạt động hiệu quả, trở thành mô hình giáo dục lịch sử sinh động, gần gũi, thu hút đông đảo học sinh; bền bỉ truyền lửa yêu nước, khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của đất nước.

• Người truyền lửa đam mê môn Lịch sử
• Lan toả văn hoá đọc và tự hào lịch sử qua các cuộc thi giới thiệu sách
• Giúp học sinh hiểu hơn về lịch sử qua trải nghiệm thực tế

Lớp học sử không vở

CLB Kể chuyện lịch sử được thành lập với mong muốn đưa lịch sử đến gần hơn với học sinh, không bằng sách vở nặng nề hay các bài kiểm tra khô khan, mà bằng những câu chuyện, nhân vật, lát cắt chân thực của lịch sử dân tộc.

Ông Đỗ Văn Nghiệp, Chủ nhiệm CLB Kể chuyện lịch sử (Bảo tàng tỉnh).

Mỗi buổi kể chuyện là một chuyến hành trình ngược dòng thời gian, để học sinh tận tường trang sử vàng của dân tộc, đó là khí tiết ngời sáng, tinh thần hiên ngang, bất khuất của Trần Bình Trọng, khi bị quân Nguyên dụ dỗ đầu hàng, ông đã thét vào mặt quân thù: “Ta thà làm quỷ nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc!”; khí phách “Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam mới hết người Nam đánh Tây!” của Nguyễn Trung Trực; từ những chiến công vang dội của Ngô Quyền, Trần Hưng Ðạo, Quang Trung... đến những thắng lợi vẻ vang thời đại Hồ Chí Minh.

Những câu chuyện ấy không chỉ đơn thuần là kiến thức lịch sử, mà đó là văn hoá, thứ sức mạnh đặc biệt truyền cho thế hệ trẻ để sống xứng đáng với sự hy sinh của cha ông.

Với phương châm: “Dễ nhớ - dễ hiểu - dễ cảm nhận”, CLB Kể chuyện lịch sử thường xuyên tổ chức các buổi kể chuyện gắn với những mốc lịch sử quan trọng của đất nước. Nhờ vậy, lịch sử không còn xa lạ mà trở thành những câu chuyện gần gũi, hấp dẫn, giúp học sinh tiếp thu một cách tự nhiên.

Vừa qua, CLB tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề về ngày Truyền thống cách mạng của Ðảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau (13/12), chuyên đề về ngày Thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12). Trong buổi sinh hoạt tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh, ông Ðỗ Văn Nghiệp, Chủ nhiệm CLB, người nhiều năm gắn bó với công tác truyền bá lịch sử tại Bảo tàng tỉnh, đã đưa học sinh đi qua những trang sử hào hùng của dân tộc bằng chất giọng ấm áp, lối kể chuyện lôi cuốn.

Ông Đỗ Văn Nghiệp giao lưu và kể chuyện lịch sử tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Cà Mau.

Xen kẽ là các câu hỏi đố vui lịch sử do Bảo tàng tỉnh chuẩn bị, tạo không khí hào hứng, sôi nổi. Những phần quà nhỏ được trao không chỉ là phần thưởng mà còn là sự khích lệ tinh thần, giúp các em thêm yêu thích lịch sử.

Học sinh nhận quà khi trả lời đúng câu hỏi trong buổi sinh hoạt kể chuyện lịch sử.

Ông Ðỗ Văn Nghiệp chia sẻ: “Ðiều quan trọng của người kể chuyện lịch sử không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà phải truyền được cảm xúc. Khi học sinh rung động trước sự hy sinh của cha ông, các em sẽ tự hình thành trách nhiệm sống tốt, học tốt hơn và trân trọng hơn hoà bình hôm nay”. Ðó cũng chính là triết lý hoạt động của CLB: biến lịch sử thành chất liệu nuôi dưỡng tâm hồn, chứ không chỉ là những con số, mốc thời gian khô khan.

Gieo mầm tự hào và trách nhiệm với tương lai

Trong các buổi kể chuyện, học sinh luôn là trung tâm của hoạt động. Các em được khuyến khích trực tiếp trao đổi, đặt câu hỏi, chia sẻ suy nghĩ.

Buổi sinh hoạt kể chuyện lịch sử tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh, với sự tham gia của đông đảo học sinh.

Qua buổi sinh hoạt kể chuyện lịch sử, em Nguyễn Kiều An, Lớp 10C2, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh, bày tỏ: “Trước đây, em chỉ biết lịch sử qua sách giáo khoa. Nhưng khi được nghe kể chuyện trực tiếp, em thấy nhân vật sống động hơn rất nhiều. Em nhớ lâu hơn và càng thêm tự hào về lịch sử dân tộc mình”.

Em Lâm Ngọc Mai, Lớp 11C1, chia sẻ: “Em thích nhất là phần đố vui, vừa học vừa chơi nên em và các bạn tham gia rất nhiệt tình. Qua những câu chuyện, em hiểu rõ hơn về ý nghĩa của ngày Truyền thống cách mạng của Ðảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau (13/12) và trân trọng hơn sự hy sinh của ông cha vì Tổ quốc”.

Những chia sẻ chân thành ấy là minh chứng sống động cho sức hút của CLB và hiệu quả của phương pháp giáo dục lịch sử qua kể chuyện.

Học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh hào hứng trả lời câu hỏi lịch sử.

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi học sinh dễ bị cuốn hút bởi công nghệ và các loại hình giải trí, việc duy trì sự quan tâm đối với lịch sử là thách thức không nhỏ. Sự ra đời và duy trì hoạt động của CLB Kể chuyện lịch sử không chỉ nhằm cung cấp kiến thức, mà quan trọng hơn là vun đắp lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc và biết ơn các thế hệ đi trước.

Từ những hiệu quả rõ rệt, nhiều trường học mong muốn CLB tiếp tục được mở rộng hoạt động, đa dạng hoá hình thức kể chuyện, ứng dụng công nghệ, kết hợp tổ chức tham quan Bảo tàng tỉnh để tăng tính trải nghiệm thực tế…

Ông Ðỗ Văn Nghiệp kỳ vọng: “Chúng tôi không chỉ muốn kể chuyện mà còn tạo không gian để học sinh tự kể, tự sáng tạo cách hiểu lịch sử của mình. Khi các em trở thành người truyền lửa, việc giáo dục lịch sử mới thực sự hiệu quả và bền vững”.

Hành trình ấy còn dài, nhưng mỗi câu chuyện được kể, mỗi ánh mắt say mê của học sinh chính là nguồn động viên để CLB tiếp tục cống hiến./.

Hoàng Vũ