Tuổi trẻ bảo tồn giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử

Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử (ĐCTT) không chỉ là nhiệm vụ của các cấp, các ngành chức năng, mà còn là trách nhiệm của thế hệ trẻ. Bằng nhiều giải pháp, những năm qua, tuổi trẻ tỉnh nhà đã duy trì, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể này, tiếp tục khẳng định sức sống văn hóa truyền thống của Việt Nam nói chung, Bạc Liêu nói riêng trong dòng chảy giao lưu văn hóa với thế giới.

Chào mừng kỷ niệm 105 năm Ngày ra đời bản Dạ cổ hoài lang (15/8/1919 - 15/8/2024 âm lịch), Ngày Sân khấu Việt Nam năm 2024 (12/8 âm lịch), kỷ niệm 10 năm diễn ra sự kiện Festival ĐCTT quốc gia lần thứ I do tỉnh Bạc Liêu đăng cai tổ chức (2014 - 2024), mới đây, Tỉnh đoàn phối hợp với Sở VH-TT&DL tổ chức hội thi tìm hiểu nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ và bản “Dạ cổ hoài lang” (DCHL) năm 2024.

Hội thi có 21 thí sinh tham dự đến từ 9 đơn vị Đoàn trực thuộc và hơn 200 cổ động viên. Tham gia hội thi, các đội trải qua 3 phần thi gồm: Tự giới thiệu về đội; trắc nghiệm kiến thức và thể hiện tài năng. Ở phần thể hiện tài năng, các đội trình diễn bản DCHL đúng lời chuẩn theo Quyết định của UBND tỉnh Bạc Liêu, sau đó các đội tự chọn và trình bày một trong 20 bản Tổ của nghệ thuật ĐCTT với các chủ đề ca ngợi về Đảng, Bác Hồ, quê hương, đất nước; biểu dương gương người tốt, việc tốt, giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống... Sau khi kết thúc 3 phần thi, từ kết quả chấm điểm của 9 đội, Ban giám khảo đã chọn 6 đội có tổng số điểm cao nhất bước tiếp vào phần thi hát với chủ đề ngẫu nhiên. Kết thúc hội thi, Ban tổ chức đã trao giải Nhất cho đơn vị huyện Đông Hải; giải Nhì thuộc về 2 huyện Vĩnh Lợi và Phước Long; Đoàn khối các cơ quan tỉnh, huyện Hòa Bình và TX. Giá Rai đoạt giải Ba.

Tiết mục dự thi của đơn vị Đoàn khối các cơ quan tỉnh tại hội thi. Ảnh: H.L

Nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ ra đời cách đây hơn 100 năm gắn với những ngày đầu đi mở đất và đấu tranh để giữ đất của ông cha ta. Những lời ca thiết tha hòa với giai điệu sâu lắng của tiếng đờn chứa đựng biết bao tình cảm quê hương, đất nước; tình yêu đôi lứa ngọt ngào cũng pha lẫn đau thương; tình phụ tử, mẫu tử thiêng liêng, cao cả; tình bạn tri kỷ gắn bó, keo sơn; tình anh em ruột thịt... đã đi vào lòng biết bao thế hệ người dân từ Nam ra Bắc… Và đã trở thành văn hóa tinh thần không thể thiếu trong mỗi dịp lễ, tết, đám tiệc và những lúc sinh hoạt thường ngày của người dân.

Tuổi trẻ Bạc Liêu rất tự hào khi được sinh ra và lớn lên trên quê hương có bề dày truyền thống cách mạng và là “cái nôi” của nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ, bởi lẽ nơi đây đã sản sinh ra rất nhiều danh ca, danh cầm nổi tiếng, tiêu biểu là nhạc sĩ tài hoa Cao Văn Lầu (còn gọi là bác Sáu Lầu) là tác giả của bản DCHL - tiền thân của bản vọng cổ ngày nay. Càng vinh dự hơn khi nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2013. Đây không chỉ là niềm tự hào của thế hệ trẻ và người dân Bạc Liêu mà còn của dân tộc Việt Nam, là minh chứng sống động về sức lan tỏa của văn hóa truyền thống Việt Nam trong dòng chảy hội nhập văn hóa thế giới.

Bí thư Tỉnh đoàn - Phạm Tuấn Tài, cho biết: “Thời gian qua, Đoàn Thanh niên tỉnh Bạc Liêu luôn xác định vai trò, trách nhiệm của mình trong việc góp phần cùng các cấp, các ngành địa phương thực hiện “Đề án bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu giai đoạn 2021 - 2025” của UBND tỉnh. Qua đó nhằm giúp cho cán bộ, đoàn viên - thanh niên và thiếu nhi hiểu về ý nghĩa, giá trị sự ra đời bản DCHL của cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, sự ra đời và phát triển của nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ; từng bước xây dựng phong trào quần chúng nhân dân tham gia bảo vệ di sản, nâng cao chất lượng và phát huy phong trào ĐCTT ở địa phương, đơn vị”.

Nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ có tuổi đời hơn 100 năm và từ năm 2013 được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Để bảo tồn loại hình âm nhạc độc đáo này, không thể bỏ qua yếu tố ươm mầm cho thế hệ trẻ kế thừa. Bởi có kế thừa, tiếp nối thì bộ môn nghệ thuật ĐCTT mới có thể tiếp tục phát triển rộng rãi trong đời sống đương đại.

GIA NGUYỄN