Ứng dụng công nghệ tìm danh tính các anh hùng, liệt sĩ

Thực hiện đạo lý đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn, nhiều giải pháp công nghệ được triển khai để hỗ trợ việc tìm kiếm hài cốt, danh tính các anh hùng liệt sĩ chưa rõ danh tính, đưa các anh hùng liệt sĩ trở về bên người thân. Trong đó, hành trình tri ân từ dữ liệu gen đang được lực lượng công an chủ trì thực hiện là một hành trình rất đỗi nhân văn.

Công an tỉnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính. Ảnh: Thức Bào

Nỗ lực đưa các anh hùng liệt sĩ về với gia đình

Sau nửa thế kỷ độc lập và qua rất nhiều nỗ lực của cả nước nhưng vẫn còn hàng trăm ngàn liệt sĩ hy sinh trong kháng chiến chưa xác định được danh tính (hài cốt chưa quy tập và hài cốt đã được an táng nhưng còn thiếu thông tin). Dưới sự tác động khắc nghiệt của thời gian, môi trường, thời tiết, cộng thêm nhiều gia đình, thân nhân của các liệt sĩ cũng không còn đã gây khó khăn cho quá trình xác định danh tính. Trước vấn đề này, đòi hỏi phải có cuộc “chạy đua” với thời gian, nhanh, gấp rút, hiệu quả hơn nữa để trả lại danh tính, tìm kiếm người thân cho các liệt sĩ sau khi đã cống hiến tuổi xuân, cuộc đời mình vì hòa bình, độc lập, thống nhất đất nước.

Bộ Công an đang triển khai thực hiện Luật Căn cước, trong đó Cơ sở dữ liệu Căn cước có dữ liệu thông tin ADN. Trên cơ sở này, Bộ Công an đề xuất và được Chính phủ đồng ý chủ trương thực hiện phân tích thông tin ADN cho toàn bộ thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin để tạo lập kho dữ liệu ADN nhằm đối sánh, tìm kiếm thông tin liệt sĩ. Từ đây, Bộ Công an ban hành Kế hoạch 356/KH-BCA-C06 về triển khai thu thập thông tin ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Việc rà soát thân nhân liệt sĩ được thực hiện theo mức độ ưu tiên gần kề. Cụ thể, sẽ tiếp cận ngân hàng gen ở các đầu mối như: mẹ đẻ liệt sĩ; bà ngoại ruột của liệt sĩ; anh chị em cùng mẹ đẻ với liệt sĩ; bác, cậu, dì là anh, chị, em ruột của mẹ liệt sĩ; con của chị gái, em gái mẹ đẻ liệt sĩ; con của chị gái, em gái của liệt sĩ để thực hiện thu mẫu. Mục tiêu cao nhất là xác định cho được danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin thông qua việc thu thập và so sánh mẫu ADN của thân nhân và hài cốt liệt sĩ, hỗ trợ hết mình để các gia đình liệt sĩ sớm tìm lại được người thân.

Hành trình tri ân từ dữ liệu gen

Thực hiện hành trình tri ân này tại Bạc Liêu, Công an tỉnh được giao chủ trì triển khai thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính trên địa bàn tỉnh.

Qua thống kê, toàn tỉnh còn gần 1.200 liệt sĩ chưa rõ thông tin, danh tính. Hiện nay, đã xác minh được 320 trường hợp là thân nhân để thu nhận ADN. Đầu tháng 5/2025, Công an tỉnh đã tổ chức lễ thu nhận ADN với sự tham gia của hơn 20 gia đình thân nhân liệt sĩ. Mẫu ADN của thân nhân sau khi được thu nhận sẽ đem so sánh với mẫu ADN của hài cốt liệt sĩ, lập cơ sở dữ liệu thông tin ADN của thân nhân và hài cốt liệt sĩ từ đó xác định danh tính cho các liệt sĩ.

Cuộc sống hòa bình bao năm qua đã dần hàn gắn được những vết thương chiến tranh, song vẫn còn nỗi đau chưa thể nguôi ngoai, vẫn còn sự trăn trở, day dứt khi các anh hùng liệt sĩ chưa xác định được danh tính, chưa thể trở về với vòng tay của gia đình. Những người con ưu tú của Tổ quốc ngã xuống vì nền độc lập dân tộc vẫn đang âm thầm nằm rải rác khắp mọi miền đất nước là nỗi đau đáu trong lòng bao thân nhân liệt sĩ. Thấu cảm được điều đó, hành trình thiêng liêng thu nhận ADN được các cán bộ, chiến sĩ công an thực hiện trong thầm lặng nhưng đầy tận tụy, quyết tâm. Lãnh đạo Công an tỉnh cũng yêu cầu các đơn vị nghiệp vụ, Công an xã, phường, thị trấn nơi có thân nhân trong diện lấy mẫu ADN quan tâm, tạo điều kiện để việc thực hiện lấy mẫu đáp ứng tiến độ, chất lượng, tổ chức thu nhận tại nhà đối với những thân nhân cao tuổi, sức khỏe yếu. Tất cả đều rất mong chờ, mỗi ngày sẽ có thêm hài cốt liệt sĩ được xác định danh tính, có thêm những gia đình được thắp nén nhang lên phần mộ có tên người thân.

Thanh Hải