Truyền hình
Một trong những thách thức làm ảnh hưởng đến phát triển bền vững hiện nay là quá trình biến đổi khí hậu gần như ngoài vòng kiểm soát. Thiên tai, lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn... đã tác động trực tiếp đến quá trình sản xuất và sinh hoạt của người dân. Với một tỉnh gần biển và thuần nông, Bạc Liêu sẽ phải chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến đổi khí hậu.
Triều cường dâng cao gây ngập tuyến đường Cao Văn Lầu (phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu). Ảnh: T.A
Sản xuất thiệt hại nặng nề
Những thay đổi thất thường của thời tiết do quá trình biến đổi khí hậu tạo ra đã đẩy ngành quản lý và nông dân vào cảnh lúng túng và bị thiệt hại nặng nề. Đơn cử như năm 2015, do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino làm cho mùa mưa ở Bạc Liêu kết thúc sớm hơn trung bình hàng năm gần 1 tháng và lượng mưa giảm hơn hàng năm là 14%. Cùng với đó là tình trạng xâm nhập mặn đi sâu vào nội đồng làm cho diện tích sản xuất lúa - tôm bị thiệt hại nặng nề. Chỉ tính riêng huyện Hồng Dân, diện tích sản xuất lúa trên đất tôm bị thiệt hại hơn 4.540ha. Hay ở huyện Phước Long cũng có đến hàng trăm héc-ta lúa bị chết trắng do thiếu nước và xâm nhập mặn.
Chưa dừng ở đó, hạn hán và xâm nhập mặn còn phá vỡ kế hoạch sản xuất chung. Như ở vụ lúa - tôm năm 2015, kế hoạch của ngành Nông nghiệp sẽ canh tác khoảng 30.500ha lúa. Tuy nhiên, do lượng mưa phân bố không đều, không đủ nước ngọt rửa mặn nên vụ lúa - tôm chỉ canh tác hơn 21.960ha, đạt trên 70% kế hoạch.
Trong tháng 1/2016, dự báo 1.600ha lúa - tôm của huyện Phước Long có nguy cơ thiếu nước ngọt và sẽ làm ảnh hưởng đến diện tích, năng suất. Vụ lúa đông xuân năm nay cũng sẽ gánh nhiều hậu quả nặng nề từ xâm nhập mặn và thiếu nước ngọt. Trong đó, hơn 46.570ha có nguy cơ thiếu nước kéo dài từ khoảng giữa tháng 1 đến tháng 4/2016.
Cùng với cây lúa, nắng nóng cũng làm 18.650ha tôm nuôi năm 2015 bị thiệt hại nặng nề. Nghiêm trọng hơn, theo dự báo của ngành Nông nghiệp, vụ tôm nuôi 2015 - 2016 sẽ gặp nhiều khó khăn về nguồn nước bổ sung. Đồng thời độ mặn trên các ao có khả năng tăng cao hơn 25‰, vượt quá ngưỡng thích nghi và tăng trưởng thích hợp của con tôm. Thêm vào đó, vào những tháng mùa khô năm 2016, nhiệt độ dự báo sẽ tăng cao hơn trung bình hàng năm từ 0,5 - 1,50C, gây bất lợi cho con tôm...
Rừng phòng hộ được xem là “lá chắn” góp phần phòng chống lụt bão và xâm nhập mặn, nhưng nhiều diện tích rừng bị chết vì bị ứ nước nuôi tôm. Trong ảnh: Khu vực rừng phòng hộ ven biển huyện Đông Hải. Ảnh: T.A
Ảnh hưởng đến cuộc sống
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học và thực tiễn đã diễn ra, biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh thể hiện rõ ở việc xâm nhập mặn và nước biển dâng gây xói lở bờ biển.
Nguy cơ xâm nhập mặn bắt nguồn từ nguồn nước mặn từ nhiều nơi khác nhau. Như nước mặn xâm nhập vào kênh Hộ Phòng, kênh Giá Rai, kênh Láng Trâm (nguồn mặn từ biển Đông) vào vùng chuyển đổi sản xuất - mô hình tôm lúa thuộc khu vực Bắc Quốc lộ 1A. Hay nước mặn xâm nhập từ khu vực chuyển đổi sản xuất ở các kênh giáp ranh giới của 2 tỉnh Bạc Liêu và Sóc Trăng. Cũng như nước mặn xâm nhập vào các tuyến kênh thuộc tỉnh Cà Mau, Kiên Giang liên thông với các kênh ở địa phận tỉnh Bạc Liêu...
Xâm nhập mặn ăn sâu vào nội đồng không chỉ gây hại trực tiếp cho cây lúa, mà còn làm ảnh hưởng đến sự phát triển của nhiều loại cây trồng - vật nuôi khác.
Nguy cơ xói lở cũng trở thành vấn đề đáng báo động. Bởi phần lớn bờ biển nước ta đang bị xói lở với cường độ từ vài mét tới hàng chục mét mỗi năm và có xu hướng gia tăng mạnh trong thập niên gần đây. Đặc biệt, sự dâng lên ngày càng nhanh của mực nước biển trong những năm gần đây cũng góp phần gây ra sụt lở đất mạnh hơn. Bên cạnh đó, sự tăng dòng chảy của sông cũng là một nguyên nhân gây xói lở, nhưng thường chỉ xảy ra vào mùa mưa và chỉ ảnh hưởng ngắn hạn...
Ở Bạc Liêu, các cửa sông ven biển và bờ biển chịu ảnh hưởng của quá trình xói lở bồi tụ theo mùa. Các vị trí bị xói lở chủ yếu ở các vùng đã đô thị hóa, không có rừng ngập mặn ven biển như thị trấn Gành Hào (huyện Đông Hải), khu vực ven biển TP. Bạc Liêu, đoạn giáp ranh với tỉnh Sóc Trăng. Trong đó, xói lở diễn ra mạnh ở cửa biển Gành Hào, tốc độ xói lở trung bình hàng năm khoảng 10 - 15m; khu vực thị trấn Gành Hào tốc độ xói lở từ 20 - 25m/năm, và nay đường bờ lùi vào đất liền từ 300 - 400m... Hậu quả của nó là gây thiệt hại nặng nề về tài sản, tính mạng con người.
Với quá trình biến đổi khí hậu nhanh và vẫn chưa có giải pháp ứng phó hiệu quả như hiện nay, thiết nghĩ cùng với giải pháp về đầu tư phát triển hạ tầng, nâng cao năng lực dự báo, chủ động phòng ngừa thiên tai... thì giải pháp hiệu quả và lâu dài vẫn là nâng cao ý thức, trách nhiệm và chung tay bảo vệ môi trường của cộng đồng.
| Theo Sở TN-MT, để góp phần bảo vệ môi trường, cần tăng cường công tác tuyên truyền về ý nghĩa và tầm quan trọng của môi trường đối với cuộc sống. Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho cộng đồng và trong nhà trường. Giáo dục cho mọi người về trách nhiệm và ý thức bảo vệ môi trường vì cuộc sống của cả hành tinh không chỉ cho hôm nay mà cho cả tương lai. Mỗi cá nhân, tập thể cần thực hiện nghiêm Luật Bảo vệ môi trường. Bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn dân. Mỗi tổ chức, cá nhân phải có trách nhiệm bảo vệ môi trường, có quyền lợi và trách nhiệm phát hiện, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường. Đồng thời quản lý nguồn tài nguyên rừng hiện có và trồng rừng mới. Việc bảo vệ rừng phải đi đôi giữa bảo tồn, phục hồi với trồng rừng và quản lý buôn bán gỗ nhằm phát triển tài nguyên rừng một cách bền vững. Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Đầu tư thực hiện các công trình khoa học nghiên cứu cải tiến công nghệ, thiết bị máy móc trong các cơ sở sản xuất, áp dụng công nghệ tiên tiến, sản xuất và xử lý chất thải. Thay đổi nguồn năng lượng, sử dụng nguồn năng lượng sạch trong sản xuất và đời sống. Tăng cường công tác đào tạo các chuyên gia nghiên cứu và các kỹ thuật viên về lĩnh vực bảo vệ môi trường, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường... |
THANH THANH
Xem thêm bình luận