Vay nợ ngân hàng không còn khả năng chi trả, tài sản thế chấp sẽ bị xử lý thế nào?

Hỏi: Nhà tôi có hợp đồng vay vốn với ngân hàng, có thế chấp bằng tài sản là căn nhà và quyền sử dụng đất của gia đình. Nay vì làm ăn thua lỗ, gia đình tôi không còn khả năng chi trả (cả vốn và lãi). Ngân hàng đã nhiều lần làm việc và yêu cầu chúng tôi phải có giải pháp trả nợ, nếu không sẽ khởi kiện ra tòa để phát mãi tài sản.

Mới đây, có người muốn mua nhà của chúng tôi với giá cả hợp lý, nếu bán được cho người này, chúng tôi hoàn toàn có khả năng trả nợ cho ngân hàng (cả vốn và lãi). Tuy nhiên, giấy tờ nhà đất đều đã thế chấp cho ngân hàng.

Xin được hỏi, liệu chúng tôi có thể yêu cầu ngân hàng chấp thuận cho bán nhà đất để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ hay không? Ngân hàng có quyền ngăn cản việc chuyển nhượng này không? Nếu ngân hàng khởi kiện ra tòa, chúng tôi e rằng việc phát mãi tài sản sẽ không được giá như hiện nay.

Nguyễn Minh T. (TP. Bạc Liêu)

Trả lời: Như những gì bạn trình bày, gia đình bạn đã có hợp đồng vay vốn có thế chấp bằng tài sản với ngân hàng, đây là hợp đồng vay nợ có điều kiện. Hiện gia đình bạn đã không còn khả năng thanh toán nợ, nếu không có biện pháp giải quyết thì chắc chắn ngân hàng sẽ xử lý tài sản thế chấp của bạn để bảo đảm thu hồi vốn vay (nếu bạn không còn tài sản hoặc nguồn nào khác có thể thanh toán nợ).

Quy trình xử lý tài sản thế chấp có nhiều cách, trong trường hợp không thỏa thuận được giữa hai bên, biện pháp cuối cùng sẽ là khởi kiện ra tòa để giải quyết. Tài sản thế chấp sẽ được phát mãi, bán đấu giá theo quy định của pháp luật để phục vụ việc trả nợ cho bên cho vay.

Tuy nhiên, trong trường hợp của gia đình bạn, ngân hàng vẫn đang thỏa thuận và yêu cầu có giải pháp để giải quyết. Và nếu có người đồng ý mua tài sản (đang là tài sản thế chấp) thì gia đình bạn phải có sự thỏa thuận và cần sự phối hợp của phía ngân hàng. Tức là, phía ngân hàng phải đồng ý với giao dịch chuyển nhượng giữa gia đình bạn và người mua nhà đất, cũng như có giải pháp đảm bảo để thu hồi nợ.

Nếu không có sự chấp thuận của ngân hàng, gia đình bạn không thể bán được nhà đất đang thực hiện thế chấp. Nếu mua bán trái pháp luật thì khi bị phát hiện, giao dịch đó cũng sẽ vô hiệu.

Thân ái !

Luật gia Kim Phượng