Vì lợi ích cộng đồng: Hãy tích cực tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

Có thể nói, tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) thật sự trở thành nhu cầu của nhiều lao động hiện nay. Bởi tích cực thực hiện tốt chính sách này, không chỉ góp phần bảo vệ các quyền lợi chính đáng cho người lao động, mà còn đảm bảo cho sự phát triển bền vững trong tương lai. Tuy nhiên, phần lớn lao động tham gia BHXH, BHYT hiện nay chủ yếu là các lao động đang làm việc ở các doanh nghiệp, còn lao động tự do gần như chưa thể tham gia.

Người lao động làm thủ tục giải quyết chế độ BHXH ở huyện Hồng Dân.

Lao động nông thôn - một trong những đối tượng cần tham gia BHXHTN. Trong ảnh: Nông dân huyện Phước Long thu hoạch lúa. Ảnh: L.D

NHIỀU HỖ TRỢ KHI THAM GIA BHXHTN

Một trong những nguyên nhân làm cho tỷ lệ hộ nghèo tăng cao, khó thoát nghèo, phần lớn rơi vào những lao động khi mất sức lao động không có BHXH. Do vậy, đối với nhiều lao động, đặc biệt là lao động tự do, việc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện (BHXHTN) là rất cần thiết. Ông Lê Văn Bằng (huyện Phước Long) cho biết: “Đối với những lao động làm thuê kiếm sống theo kiểu công nhật rất khó tham gia BHXHTN, vì thu nhập hàng ngày đều lo trang trải cho cuộc sống. Vì vậy, khi về già mất sức lao động, không tạo được thu nhập thì phần lớn rơi vào khó khăn và thật sự trở thành gánh nặng cho con cháu”.

Tuy lao động tự do còn gặp nhiều khó khăn, nhưng với những chính sách hỗ trợ cho những người tham gia BHXHTN có hiệu lực từ ngày 1/1/2018, những người lao động cần tham gia để tự tạo tích lũy cho mình, vì mức đóng hiện nay đã được Nhà nước hỗ trợ. Theo đó, người tham gia BHXHTN được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn. Cụ thể bằng 30% đối với người tham gia BHXHTN thuộc hộ nghèo; bằng 25% đối với người tham gia BHXHTN thuộc hộ cận nghèo; bằng 10% đối với các đối tượng khác.

Căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng ngân sách Nhà nước trong từng thời kỳ, Chính phủ sẽ xem xét điều chỉnh mức hỗ trợ tiền đóng phù hợp cho người tham gia BHXHTN. Thời gian hỗ trợ tùy thuộc vào thời gian tham gia BHXHTN thực tế của mỗi người nhưng không quá 10 năm (120 tháng).

Về đối tượng tham gia BHXHTN là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Luật BHXH; đặc biệt, về phương thức tham gia BHXHTN cũng rất linh hoạt theo hướng tạo mọi điều kiện để các lao động tham gia. Theo đó, người tham gia BHXHTN được chọn một trong các phương thức đóng sau đây để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất: đóng hàng tháng, đóng 3 tháng/lần, đóng 6 tháng/lần, đóng 12 tháng/lần, đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm/lần.

Nếu người tham gia thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng) thì được đóng cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu. Việc đóng sẽ được thực hiện một lần cho những năm còn thiếu đối với điều kiện người tham gia BHXH đã đủ tiêu chuẩn về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định.

Trường hợp người tham gia BHXH đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định mà thời gian đã đóng BHXH còn thiếu trên 10 năm, thì được tiếp tục đóng BHXHTN theo một trong các phương thức quy định trên cho đến khi thời gian đóng còn thiếu không quá 10 năm. Lúc đó, người tham gia BHXH được đóng một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu...

Chưa dừng ở đó, người tham gia BHXHTN được hưởng lương hưu theo quy định, được trợ cấp một lần và tử tuất; được cơ quan BHXH cấp thẻ BHYT khi nghỉ hưu và hưởng quyền lợi khám, chữa bệnh như những người tham gia BHXH bắt buộc.

CẦN TÍCH CỰC THAM GIA BHXHTN

Với những chính sách hỗ trợ và tạo mọi điều kiện để người lao động tham gia BHXHTN đã thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với người lao động. Đây còn là một trong những việc làm góp phần thực hiện có hiệu quả các chính sách an sinh và đảm bảo công bằng xã hội.

Tuy nhiên đến nay, số người tham gia BHXHTN vẫn còn thấp. Năm 2017, cả tỉnh có khoảng 400 người tham gia BHXHTN và chủ yếu là các đối tượng đã có thời gian công tác tham gia BHXH bắt buộc nay tiếp tục đóng tiếp BHXHTN để đủ thời gian hưởng chế độ hưu trí. Riêng khu vực nông thôn, số lượng tham gia BHXHTN còn đạt rất thấp và chưa đạt kế hoạch đề ra. Cụ thể, địa bàn huyện Hồng Dân đến nay chỉ có 49 người tham gia BHXHTN. Ông Trần Thanh Hùng, Giám đốc BHXH huyện Hồng Dân, cho biết: “Nguyên nhân tỷ lệ người dân vùng nông thôn tham gia BHXHTN thấp là do điều kiện kinh tế còn eo hẹp, đời sống phần  lớn nông dân còn gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, nhiều lao động chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của chính sách BHXHTN có ý nghĩa khi về già. Do vậy, thời gian tới BHXH huyện sẽ tập trung làm tốt công tác phối - kết hợp với các ngành, địa phương trên địa bàn huyện đẩy mạnh công tác vận động, tuyên truyền nhân dân tham gia BHXHTN”.

Với ý nghĩa nhân văn và đảm bảo cho phát triển bền vững trong tương lai, thiết nghĩ các địa phương cần đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông và vận động nhân dân tích cực tham gia BHXHTN.

TÚ ANH