Truyền hình
Sau hợp nhất địa giới hành chính, không gian phát triển được mở rộng. Ba mặt giáp biển cùng hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng tạo lợi thế về kinh tế biển, thuỷ sản, năng lượng tái tạo, là bệ đỡ vững chắc cho Cà Mau bứt phá. Tuy nhiên, để tiềm năng lớn chuyển hoá thành cực tăng trưởng mạnh của ĐBSCL, Cà Mau cần những giải pháp đột phá để tháo gỡ "nút thắt" đang tạo “lực cản” phát triển.
- Vị thế địa đầu cực Nam
- Vị thế địa đầu cực Nam - Bài 2: Kiến tạo giá trị từ kinh tế sinh thái và tư duy số
- Vị thế địa đầu cực Nam - Bài 3: Xây dựng nền hành chính minh bạch, vì dân
Cần gỡ “nút thắt” năng lực thực thi
Theo quy hoạch mới, phương hướng tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cà Mau theo mô hình: 1 trục động lực - 2 trung tâm - 3 cực tăng trưởng - 4 vùng - 5 hành lang, dựa trên lợi thế của từng địa bàn.
Theo quy hoạch, Năm Căn là một trong ba cực tăng trưởng mới của tỉnh Cà Mau, trong đó có định hướng phát triển ngành thuỷ sản công nghệ cao.
Đánh giá về định hướng quy hoạch của tỉnh Cà Mau, ông Nguyễn Văn Quang, chuyên gia của Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính), cho rằng, cách phân vai: Năm Căn là trung tâm logistics, Hòn Khoai là cửa ngõ cảng biển, Đất Mũi phát triển theo hướng du lịch sinh thái biển, đô thị Cà Mau giữ vai trò trung tâm hành chính, thương mại và dịch vụ, cho thấy quy hoạch không còn phát triển theo tư duy dàn trải, mà hướng đến hình thành hệ sinh thái kinh tế biển có tính liên kết và chuyên môn hoá cao.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Quang cũng nhấn mạnh: “Tầm nhìn quy hoạch rất rõ ràng, nhưng điều kiện tiên quyết lại phụ thuộc vào khả năng huy động nguồn lực đầu tư, chất lượng hạ tầng kết nối và năng lực thực thi của bộ máy điều hành. Nếu thiếu nguồn lực, thiếu quyết tâm hành động và thiếu cơ chế điều phối hiệu quả thì quy hoạch dù lớn đến đâu cũng khó tạo ra giá trị thực chất”.
Thực tế cho thấy, giữa quy hoạch và năng lực triển khai vẫn tồn tại những khoảng cách lớn, nguy cơ gây lãng phí dư địa phát triển.
Điển hình như Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phát triển tôm Bạc Liêu tại phường Hiệp Thành với quy mô gần 419 ha, được định hướng là trung tâm nghiên cứu, sản xuất giống, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi giá trị ngành tôm cho toàn vùng bán đảo Cà Mau và ĐBSCL, nhưng sau nhiều năm, Ban quản lý mới bàn giao được hơn 20 ha cho 7 doanh nghiệp với tổng vốn gần 97 tỷ đồng - một con số quá nhỏ so với quy mô được quy hoạch.
Toàn cảnh Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phát triển tôm Bạc Liêu tại phường Hiệp Thành.
Nếu câu chuyện tại khu công nghệ cao phản ánh sự chậm trễ trong khai thác tài nguyên, thì công tác giải phóng mặt bằng lại là “nút thắt” tồn tại đang tác động đến tăng trưởng của tỉnh. Năm 2026, Cà Mau đồng loạt triển khai hơn 60 dự án (gồm 32 dự án chuyển tiếp và 28 dự án mới). Tuy nhiên, các vướng mắc về hồ sơ đất đai, thiếu quỹ đất tái định cư và chênh lệch giá bồi thường đang làm chậm tiến độ của hàng loạt công trình hạ tầng trọng điểm.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nhân lực cấp cơ sở đang tạo ra sức ép lớn. Nhiều cán bộ xã phải kiêm nhiệm từ 2-3 lĩnh vực trọng yếu như đất đai, xây dựng, môi trường và công nghệ thông tin.
Cà Mau không thiếu quy hoạch lớn, nhưng cần cơ chế thực thi đủ mạnh, đủ nhanh và đủ minh bạch để biến quy hoạch thành công trình thực tế và động lực tăng trưởng cụ thể.
Cộng hưởng nguồn lực để phát triển
Giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Với phương châm “không để nhà thầu chờ mặt bằng”, tỉnh đã huy động đồng bộ cả hệ thống chính trị để hoàn thành bàn giao mặt bằng tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi vượt tiến độ.
Thi công tuyến đường dẫn cầu vượt biển ra đảo Hòn Khoai.
Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh Lữ Quang Ngời nhấn mạnh: “Việc phát triển hạ tầng là công cụ tạo tăng trưởng thực chất. Trên nền tảng đó, tỉnh triển khai các chương trình khai thác hiệu quả quỹ đất và không gian phát triển dọc các tuyến cao tốc, sân bay, cảng biển; đồng thời thúc đẩy phát triển đô thị, logistics, công nghiệp, du lịch và kinh tế biển theo hướng đồng bộ”.
Điện gió Bạc Liêu (phường Hiệp Thành).
Giai đoạn 2025-2030 được xác định là thời điểm mang tính bước ngoặt. Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, khẳng định, mục tiêu bứt phá chỉ có thể đạt được khi tỉnh biết huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, từ tài chính, nhân lực đến thể chế và sức dân.
Về nguồn lực tài chính, trên cơ sở quán triệt nguyên tắc "vốn Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt nguồn lực xã hội", Cà Mau đang đẩy mạnh hợp tác công - tư (PPP) để hoàn thiện hạ tầng giao thông và đô thị, đồng thời cải cách hành chính mạnh mẽ để hút các tập đoàn lớn đầu tư vào năng lượng tái tạo, kinh tế biển và logistics.
“Tỉnh sẽ siết chặt kỷ luật đầu tư công; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, để mỗi nguồn vốn đều tạo ra giá trị thực chất cho nền kinh tế”, Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Hồ Hải nhấn mạnh.
Cảnh quan Khu đô thị FLC ven tuyến đê biển Đông (khu vực phường Hiệp Thành).
Bên cạnh nguồn lực tài chính, Cà Mau xác định con người là nền tảng phát triển bền vững, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới, năng lực thực thi và tinh thần cống hiến; đồng thời triển khai chính sách thu hút nhân tài, liên kết với các cơ sở đào tạo lớn để chuẩn bị lực lượng lao động kỹ thuật cao đáp ứng yêu cầu phát triển mới.
Về thể chế, tỉnh chủ động kiến nghị Trung ương cho phép áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù; đồng thời quyết tâm tháo gỡ các vướng mắc về đất đai và thủ tục đầu tư.
Sự thông thoáng về thể chế, nâng cao năng lực của bộ máy điều hành, kết hợp với sức mạnh đồng thuận, khát vọng vươn lên của Nhân dân, sẽ là nguồn nội lực quan trọng đưa Cà Mau phát triển toàn diện, trở thành một cực tăng trưởng của vùng ĐBSCL trong kỷ nguyên mới.
Lam Khánh - Tiến Luận
Xem thêm bình luận