Vịt chạy đồng

Đã thành thông lệ, mỗi khi cánh đồng sau nhà thu hoạch lúa xong, còn trơ gốc rạ thì không nhiều ngày sau đó, đồng đất đón đàn vịt về. Tàu chở vịt mang theo những tiếng “càm cạp” quen thuộc theo mùa, hiển nhiên cũng trở thành thanh âm của đồng đất.

Vịt chạy đồng. Ảnh: C.T

“Muốn giàu nuôi cá, muốn khá nuôi heo, muốn nghèo nuôi vịt”. Không ai muốn nghèo, ấy vậy mà nghề nuôi vịt đẻ chạy đồng đã trở thành nghề truyền từ đời này sang đời khác của nhiều gia đình ở miền Tây. Khi vịt lên đồng, người nuôi không phải tốn nhiều chi phí mua thức ăn, mà chỉ cần đầu tư bầy vịt và vận chuyển đến với những cánh đồng xa, nhiều khi sang cả tỉnh khác. Nếu quen với những chủ ruộng thì đỡ, không quen thì phải thông qua một “ông cò”, họ mới mua được đồng để hành nghề. Bởi các nghề phải đi tứ xứ, thường lạ nước lạ cái khi chạy sang tỉnh khác. Cho nên mới cần những “ông cò” mua đồng dùm là vậy!

Nguồn thức ăn chính của vịt trên các cánh đồng này là lúa còn sót lại, ốc bươu vàng hoặc trứng ốc. Thế là chủ ruộng vừa bán được đồng cho người nuôi vịt, vừa nhờ mấy đàn vịt mà diệt bọn ốc phá hại từ trong trứng. Có những chủ ruộng thương người (nhất là những vợ chồng phải dắt con nhỏ lênh đênh theo đàn vịt), thì mời họ lên dựng lều, trại trên đất quanh nhà để ở tạm, thay vì ở trên ghe chòng chành, nguy hiểm. Không chỉ vậy, có chủ nhà còn cho gạo, nước mắm, muối, nước sinh hoạt... Coi như giúp họ được gì thì hay nấy. Thấy nheo nhóc thì thương rồi giúp, tấm lòng người quê đó giờ đã vậy.

Lượm trứng sót trên đồng cũng là thú vui của mấy đứa trẻ sống ở nông thôn. Cứ thấy bầy vịt vừa được chủ lùa về chuồng là rủ nhau lội đồng mót trứng. Mỗi trứng có giá 2.000 - 3.000 đồng mà kể cả người lớn lượm được trên đồng còn thấy mừng, nói gì mấy đứa con nít. Cảm giác bươi tìm dưới gốc rạ, mò dưới lớp nước xâm xấp mà lượm được trứng vịt thì mê lắm! Thấy thằng nhóc ở xóm đang lội bì bõm dưới ruộng tìm trứng sót sau buổi vịt ăn đồng, anh chăn vịt đen nhẻm lại hỏi thằng bé: “Nhiêu tuổi rồi, ráng học nghen con, không học mai này lớn lên chăn vịt như chú khổ lắm à”. Anh nói rồi cười hiền khô, tay thoăn thoắt cuộn tay lưới lại để về nghỉ.

Nghe mà thấy thương cho những người lênh đênh theo bầy vịt chạy đồng như một cái nghiệp.

NHẬT QUỲNH