Với sách, ta thay đổi...

Mỗi quyển sách với từng nội dung khác nhau, đọc trong thời điểm khác nhau, và đối tượng độc giả khác nhau, nhưng hầu như đều có điểm giống nhau: làm thay đổi suy nghĩ, nhận thức và đôi khi cả hành động của người đọc! Thay đổi theo chiều hướng làm cho người ta thấy yêu đời, sống lạc quan, tích cực hơn.

Đó chính là giá trị của người bạn sách mà ở mỗi cuộc thi mang tên “Đại sứ văn hóa đọc”, lại cho người ta cảm nhận chân thực hơn điều đó.

Truyền năng lượng tích cực

“Cuốn sách “Chưa kịp lớn đã phải trưởng thành” không chỉ dừng lại là một tác phẩm “hay” mà nó còn vượt xa hơn bởi những bài học sâu sắc của nó. Tôi như đắm chìm trong thế giới ấy với bao khát khao đang réo gọi. Nó đã tác động mạnh mẽ vào tâm hồn tôi, truyền cho tôi nguồn năng lượng tích cực, để tôi biết yêu cuộc sống, biết trân trọng thấu hiểu và nhìn đời một cách sâu sắc hơn. Để rồi càng đọc tôi càng nhận ra được nhiều thứ và chính điều đó đã thay đổi cuộc sống của tôi, mỗi ngày tôi học cách lắng nghe, học cách yêu thương, học cách dịu dàng trước cuộc đời...” - là cảm nhận của em Trần Kim Lam (lớp 12C2, Trường THPT Nguyễn Trung Trực, TX. Giá Rai - giải Nhất cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc 2024). Thật ngỡ ngàng với những suy nghĩ khá chín chắn của cô học trò lớp 12 này: “Giày không đi vừa size thì đừng cố đi vào chân mình để rồi chảy máu. Món ăn không vừa miệng thì chẳng cần cố thử lại lần hai”. Chia ly không đáng sợ như bạn tưởng, và hạnh phúc cũng không khó khăn như bạn nghĩ, đau khổ vật vã nhưng tất cả cũng sẽ đi qua, bạn lại bước đi trên hành trình của mình. Sẽ có lúc bạn nhận ra rằng “vừa vặn” mới là hạnh phúc mà bạn cần theo đuổi và nắm bắt...

Còn bạn Phan Thị A Liệu (lớp 12C5, Trường THPT Tân Phong, TX. Giá Rai - giải Nhì) khi đọc “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”, bạn đã viết “Bản thân tôi xin phép dành một lời: Xin cảm ơn! Cảm ơn những gì mà các Anh, các Chị đã hy sinh để có được sự bình yên cho đất nước”. Điều quan trọng là bạn cũng nhận ra rằng nhiệt huyết ấy đã được thế hệ trẻ ngày nay kế tục, đó là “hình ảnh bộ đội, công an băng mình trong bão lũ cứu dân, thậm chí nhiều đồng chí hy sinh như ở Rào Trăng 3 và một số điểm lũ miền Trung năm 2020, đội ngũ y, bác sĩ không quản gian nguy trong tuyến đầu chống dịch COVID-19 trong cả nước...”.

Nếu sách truyền năng lượng cho những học sinh ở tuổi sắp bước vào đời bằng những trang định hướng cho các bạn một hướng đi đầy lạc quan, sức sống thì sách cũng là người bạn mở ra cho các em nhỏ hơn một thế giới đầy hoài bão, mơ ước. Đó là cách nghĩ của em Lê Trương Khánh Minh (lớp 5/3, Trường tiểu học Nguyễn Thị Định, TP. Bạc Liêu): “Mỗi quyển sách là một câu chuyện, giống như nhà văn Gorki từng nói: “Sách mở ra trước mắt tôi những chân trời mới”, sách mang đến cho em những kiến thức bách khoa, sách cho em biết về thế giới xung quanh mình mà với lứa tuổi của em, chưa thể tự trải nghiệm hết mọi điều. Sách còn mang đến cho em rất nhiều cuộc phiêu lưu kỳ thú của những nhân vật khắp nơi trên thế giới, như câu chuyện “Dế mèn phiêu lưu ký” của nhà văn Tô Hoài mà em vô cùng yêu thích”.

Hay câu chuyện có một thí sinh đọc sách để vượt lên nỗi bất hạnh của chính mình. Cha mẹ không hạnh phúc, nhiều lần mẹ bị cha bạo lực thể xác dẫn đến tự vẫn, và giờ đây em phải sống ở trung tâm bảo trợ xã hội! Từ quyển sách tình cờ đọc được, em như tìm thấy chiếc phao cứu cánh để vượt lên nỗi đau mất mát, thiếu thốn tình thương từ khi còn rất nhỏ... Người bạn sách trong những trường hợp như thế có thể ví như một ngôi sao sáng soi đường cho người ta bước qua đau khổ, bất hạnh, tìm thấy phía trước con đường tươi sáng hơn. 

Ông Dương Hồng Tân - Phó Giám đốc Sở GD-ĐT trao 8 giải Nhì cho các em đoạt giải cuộc thi.

Giải pháp đọc từ đại sứ

Khi suy nghĩ “đọc sách còn giúp em trở thành phiên bản tốt nhất của mình, và em vẫn đang tiến bộ, vượt qua bản thân của ngày hôm qua để không lãng phí những kiến thức, bài học mà em đã nhận được từ những cuốn sách”, Thạch Thị Bích Ngọc (lớp 11C1, Trường phổ thông Dân tộc Nội trú Bạc Liêu) đưa ra giải pháp: Nhà trường cần phải tuyên truyền bằng các tấm poster thú vị về sách, thành lập các câu lạc bộ liên quan đến đọc sách, hoặc câu lạc bộ chuyên về thơ hay chuyên về viết lách đăng tải trên các web của trường. Để giúp câu lạc bộ phát triển mạnh cần người đứng đầu có sức ảnh hưởng và có tâm với việc mình làm...

Cải tạo thư viện thành một thư viện xanh, thoáng mát và chú trọng bảo vệ môi trường, tạo một không gian đọc sách lý thú; mở những cuộc thi tháng cảm nhận về sách tại thư viện trường học để kích thích việc đọc; với các bạn dân tộc thiểu số cần có một hệ thống sách riêng; cần lựa chọn những giáo viên giỏi, có tâm với nghề để hỗ trợ các bạn... Rất nhiều hiến kế cho văn hóa đọc tại cuộc thi.

Năm nay, cuộc thi được các trường sơ tuyển để chọn ra trên 500 bài viết. Ban giám khảo phải cân nhắc, phân tích rất kỹ khi quyết định chọn trao hơn 40 giải thưởng. Bởi, mỗi bài viết của các em đều là những suy nghĩ khá sâu sắc về quyển sách mình đọc. Có bạn chọn những tác phẩm văn học như “Nhật ký trong tù”, “Lặng lẽ Sa Pa”..., cũng có em đọc những quyển sách nổi tiếng như “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”, “Một lít nước mắt”, “Đắc nhân tâm”... Đa số chọn những tác phẩm phù hợp với lứa tuổi của mình nên những sẻ chia rất thực tế, đáng trân trọng!

Chỉ có thật sự yêu quý sách thì các em mới nghĩ đến những giải pháp nâng cao văn hóa đọc thiết thực ở tầm cỡ của những “đại sứ” đúng nghĩa, như tên gọi cuộc thi này. Đọc những cảm nhận của các “đại sứ văn hóa đọc”, ta thấy vẫn còn một lớp trẻ vẫn như những chú ong chăm chỉ, yêu đọc sách. Và với sách, các bạn đã trưởng thành hơn.

Cẩm Thúy