Vụ đông xuân: Nông dân buồn vì giá lúa thấp

Sống và gắn bó với nghề nông nhưng nông dân khó có thể làm giàu từ cây lúa. Nghịch lý này đã tồn tại rất lâu. Kết thúc vụ đông xuân 2013 - 2014, nông dân trong tỉnh vẫn chưa hết nỗi lo vì giá lúa thấp, lúa chất đầy nhà nhưng không tìm được người mua, nợ vật tư nông nghiệp tới kỳ hạn trả…

Lúa trúng mùa nhưng nông dân (huyện Phước Long) gặp khó khăn về khâu tiêu thụ. Ảnh: M.Đ

Một vụ lúa bội thu, song, nông dân lại phải đối mặt với giá lúa thấp, nhiều hộ lúa chất đầy nhà, mòn mỏi chờ thương lái. Ông Nguyễn Thanh An (xã Ninh Thạnh Lợi A, huyện Hồng Dân) cho biết: “Nhà tôi canh tác 10 công lúa, thu hoạch được 8 tấn. Mọi năm, chưa đến ngày thu hoạch đã có thương lái vào đặt cọc mua lúa. Còn năm nay, lúa thu hoạch đã hơn 1 tuần mà cũng chưa có ai vào hỏi han gì. Biết là giá lúa không cao, nhưng ở xóm này ai cũng muốn bán vì hy vọng lấy sản lượng bù giá cả. Hơn nữa, chúng tôi còn phải trả tiền phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Nếu mua vật tư nông nghiệp đầu vụ, trả cuối vụ thì chúng tôi phải chịu lãi khoảng 3%, còn sau khi thu hoạch quá 15 ngày không thanh toán thì lãi suất sẽ tăng 10%, như vậy sẽ càng lỗ hơn…”.

Sau khi Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai thu mua, tạm trữ lúa gạo khu vực ĐBSCL, ngành chức năng tỉnh đã chỉ đạo Công ty Lương thực Bạc Liêu nhanh chóng thu mua lúa, gạo trong dân. Chỉ tiêu hàng năm của công ty sẽ thu mua 5.000 tấn gạo (tương đương với 10.000 tấn lúa), nhưng với thực tế về giá lúa, về nguy cơ tồn lúa trong dân, Tổng Công ty Lương thực Việt Nam đã phân bổ thêm chỉ tiêu thu mua khoảng 6.000 tấn lúa nữa. Sở NN&PTNT cùng Sở Công thương đã kiến nghị tăng chỉ tiêu thu mua cho Bạc Liêu khoảng 30.000 tấn lúa. Mặc dù với chỉ tiêu thu mua đang kiến nghị có tăng gấp 3 lần so với những năm trước, nhưng so với sản lượng lúa ở Bạc Liêu, thì số lượng lúa thu mua này đạt chưa đến 10%.

Sản lượng lúa vụ đông xuân ở Bạc Liêu năm nay ước đạt 330.000 tấn. Sau khi triển khai thu mua, tạm trữ, giá lúa đã có chiều hướng nhích lên khoảng 150 đồng/kg, nhưng ngay lập tức, các thương lái ngưng mua(?!). Theo ông Châu Tấn Văn (ngụ xã Phước Long, huyện Phước Long): “Sau khi có thông tin của Chính phủ về mua tạm trữ lúa gạo, giá thu mua có tăng, tôi đã đồng ý bán cho thương lái giá 4.950 đồng/kg lúa. Nhưng 2 ngày sau không thấy thương lái đến mua, tôi điện thoại thì họ tắt máy”.

Giá lúa nông dân bán ra hiện vẫn ở mức khá thấp, khoảng 4.300 - 4.500 đồng/kg lúa thường; 4.800 - 5.200 đồng/kg lúa dài, chất lượng cao. Theo tính toán, giá thành sản xuất là 3.750 - 4.200 đồng/kg lúa. Với mức giá bán phổ biến như hiện nay, nông dân chỉ lãi khoảng 670 đồng/kg lúa, lợi nhuận chỉ đạt 18%. Đó là chưa kể các chi phí phát sinh từ lãi suất mua vật tư nông nghiệp trả sau, vụ đông xuân phải bù đắp cho vụ hè thu bởi năng suất thấp hơn…

Để giúp bà con sống được bằng nghề trồng lúa, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản yêu cầu doanh nghiệp tiêu thụ lúa gạo đảm bảo cho nông dân có lãi 30%. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, cứ như tình hình này, người trồng lúa khó chạm tay vào mức lãi 30%.

Hoàng Uyên