Xác phượng

Hạ giở quyển lưu bút cũ tìm một bài thơ cho con gái viết lưu bút tặng bạn, bỗng một cánh phượng trong trang giấy bay ra, đảo mấy vòng rồi rơi xuống đất. Hạ ngỡ ngàng. Đó là cánh hoa được ép thành hình con bướm kẹp trong trang sách chắc có hơn 20 năm rồi. Đó cũng là ngần ấy thời gian quyển lưu bút nằm im trong ngăn tủ. Thi thoảng Hạ giở ra đọc rồi cất đúng vào chỗ đó, như cất giữ một thời học trò đã qua lâu rồi.
Đã sắp vào mùa hè. Mùa được dự báo bằng màu hoa phượng thắm, bằng những cơn mưa đầu mùa ngưng hạt là nắng oi bức đến… ngộp thở. Trên nhánh me non, mấy con cam con quýt lượn lờ, rớt ngã chỏng chơ là coi như bị xỏ sợi chỉ vào cánh rồi bay trong cái sự “kiểm soát” của mấy đứa trẻ tinh nghịch… Mấy đứa nhóc của Hạ nôn nao chờ nghỉ để được mẹ dẫn đi du lịch, thực hiện lời hứa mà cả năm học chúng đợi chờ. Mùa hè của Hạ hồi hai mươi năm trước, Hạ đâu có mong mỏi như bọn trẻ bây giờ. Vì đó là mùa chia tay thấm đầy nước mắt. 

Thường thì chia tay nào cũng đong đầy nước mắt. Nếu nước mắt có cất giấu được, thì chúng cũng là những giọt rơi rớt ở trong lòng. Mà nước mắt không chảy ra được, không có lối thoát thì còn xót xa hơn nhiều. Một nhà tâm lý học đã từng nhận định: “Khóc mang lại lối thoát, giảm stress và rất tốt cho sức khỏe tinh thần”. Hạ lúc đó đâu có biết điều này, Hạ chỉ khóc vì không thể không khóc. Hạ khóc cùng lũ bạn khi nghe lời thầy chủ nhiệm nói trong buổi chia tay: thầy cô cũng giống như người đưa đò cho những thế hệ học sinh. Cứ đưa hết chuyến đò này đến chuyến đò khác. Hạ lại khóc cùng lũ bạn khi nghe những bài hát về tình thầy cô, tình bè bạn. Rồi Hạ khóc nức nở một mình khi tới lúc bài hát “Bồ câu không đưa thư” cất lên…
Xác phượng trong trang lưu bút giờ đã ngả màu nâu cánh gián. Thời gian làm cánh phượng phai màu nhưng không làm phai nhạt ký ức, những cảm xúc trong trẻo đầu đời của mối tình học trò ngày ấy. Hạ cũng bao nhiêu lần quay ngược về thời tuổi trẻ (dù giờ Hạ chưa đủ tuổi để gọi là… già) và thầm hỏi, đó có phải là mối tình đầu của mình hay không. Chưa một lần hò hẹn, chưa một cái nắm tay… Chỉ là những phút bối rối của ánh nhìn hai phía mỗi lúc vô tình giao nhau. Hình bóng người con trai đầu đời đi vào giấc mơ của Hạ cũng mơ hồ, không rõ dáng hình như cái tình cảm vu vơ, bâng quơ mà cả đời Hạ mãi đi tìm câu giải đáp - đó có phải là mối tình đầu? “Mối tình đầu của tôi, nhờ cây đàn buông tiếng xa xôi, ai cũng hiểu chỉ một người không hiểu…" lời bài hát “Phượng hồng” như một slogan cho bao mối tình học trò. Nhưng đó không phải là “cảnh ngộ” của Hạ. Chuyện của Hạ thì cả hai người dường như đều hiểu. Chỉ thiếu một lời ngỏ. Chỉ thiếu một sự can đảm. Hay vì tình cảm ấy chỉ mới là những xúc cảm đầu đời, chưa đủ để cần một sự can đảm, chưa đủ để ai phải ngỏ với ai? Để rồi khi chia tay nhau, lắng nghe từng câu hát mà Hạ ngỡ người ta đang nói hộ lòng mình: “Chia tay một thời áo trắng/ Bâng khuâng buồn đến bao giờ/ Chia tay làm sao không nhớ/ Trong tim một bóng hình ai/… Để khi chia tay nhau, ôm một mối tình lặng suốt đời”. Hát như vậy, hỏi làm sao lúc đó Hạ không nức nở? Cho đến bây giờ, mỗi lần vô tình nghe lại bài hát ấy, Hạ vẫn khen thầm nhạc sĩ Nguyễn Văn Hiên, khen cái câu kết “Bồ câu ơi, nhịp cầu nối hai người… không ghét nhau”. Ừ, chỉ là nối hai người không-ghét-nhau thôi, mà không ghét thì có thể là thương, cũng có thể là chưa thương. Mãi là vu vơ, không có lời giải đáp. 
Chắc cũng không ít người như Hạ. Mỗi mùa phượng rắc đầy sắc đỏ trên nền trời, xác hoa rơi vung vãi dưới mặt đường, lại nghe lòng bâng khuâng. Gọi là nhớ nhung cũng không hẳn đúng. Chỉ là bâng khuâng, nghĩ mông lung về một thời đã xa trong ký ức. Mà cái gì thuộc về ký ức thì lâu lâu lại “sống dậy” mỗi khi có điều gì đó đánh thức. Thứ đánh thức ký ức Hạ hôm nay là xác phượng đã ngả màu rơi ra từ trang lưu bút cũ. Thứ đánh thức Hạ còn là khi đang đi trên đường bất chợt nghe lại những bài hát thời học trò lắm mộng nhiều mơ. Có lần, Hạ và người ta gặp lại nhau trong một cuộc hội ngộ trường lớp, thầy cô, bè bạn sau gần 20 năm xa cách. Tất cả bây giờ đã khác. Giữa hai người, toàn là những câu chào hỏi, xã giao mang tính khách sáo. Nhưng sâu thẳm trong lòng Hạ, những kỷ niệm ngày xưa chưa bao giờ phai nhòa. Là yêu, là thương, hay chỉ là những rung cảm đầu đời? Hạ cũng không cần phải có câu giải đáp (mà cần, chắc gì đã có). Chỉ biết rằng, đó là những cảm xúc trong trẻo và đẹp đẽ mà Hạ đã từng có được, với một người, ở đúng vào thời điểm ấy và dừng lại chỉ ở đó mà thôi.  
Hạ nhặt cánh bướm ngả màu trên tay. Đó là hai cánh phượng mà người ấy đã ép vào trang lưu bút của Hạ. Hạ nhớ lúc đó Hạ cho người ta là sến súa, đàn ông con trai mà cũng chơi hoa, làm bướm. Nhưng Hạ thật sự thích cánh phượng hình con bướm ấy. Chắc người ta tặng vì biết Hạ thích đó thôi. Con gái khó hiểu là vậy. Chỉ còn là xác hoa héo úa nhưng lại đánh thức trong Hạ biết bao kỷ niệm không tên. Hạ giở vài trang giấy, dừng lại ở dòng lưu bút nguệch ngoạc mà người bạn ấy đã chép cho mình: “Chia tay, đừng hẹn gì nhau nhé/ Yêu thương này giữ mãi trong nhau”. 
Hạ sẽ còn cất giữ những điều trong veo và đẹp đẽ một thời trong xác phượng. Quên mất chuyện tìm bài thơ cho con gái, Hạ ép cánh bướm vào trang lưu bút, đúng trang viết có dòng thơ “yêu thương này giữ mãi trong nhau”, rồi ngẩn ngơ nhìn về phía cuối con đường. Phượng nở như thắp lửa cho một mùa hè đang về - mùa đầy ắp những kỷ niệm khó phai. 
Nhật Quỳnh