Xe dù vẫn chạy… vù vù

(CMO) Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Cà Mau, hoạt động xe dù diễn ra rất phức tạp, tạo môi trường kinh doanh vận tải không lành mạnh, làm thất thu ngân sách Nhà nước. Và vấn đề quan trọng hơn hết là không đảm bảo trật tự an toàn giao thông (ATGT).

Triển khai phương hướng, nhiệm vụ công tác đảm bảo trật tự ATGT năm 2017, Chủ tịch UBND tỉnh - Trưởng Ban ATGT tỉnh Cà Mau Nguyễn Tiến Hải chỉ đạo: “Năm 2017, kiên quyết không để xe hợp đồng trá hình, xe dù, bến cóc, xe quá tải trọng hoạt động trên địa bàn tỉnh. Nơi nào để tái diễn tình trạng trên sẽ xử lý trách nhiệm, luân chuyển công tác đối với cảnh sát giao thông, thanh tra giao thông vận tải, cảnh sát trật tự phụ trách địa bàn và sẽ kiểm điểm, xử lý trách nhiệm chủ tịch UBND nơi đó”. Tuy nhiên, đến thời điểm này, xe dù vẫn hoạt động ngang nhiên.

Nhồi nhét và tốc độ cao

Một ngày cuối tháng 3/2017, 4 giờ sáng, phóng viên (PV) Báo Cà Mau có mặt tại khu vực Bến xe Cà Mau, chưa uống hết ly cà phê ở một quán nước bên ngoài bến thì có anh chạy xe ôm đến hỏi PV định đi đâu. Khi biết chúng tôi muốn về xã Đất Mũi, anh xe ôm kêu ngồi chờ và chạy xe đi.

Hành khách chen chút với hàng hoá trên chuyến xe Hiệp Vy.

Một lúc sau, anh ta quay lại có chở theo người đàn ông trung niên, anh này tự giới thiệu là người của xe khách Hiệp Vy và chào giá: “Về Đất Mũi thì 100.000 đồng, đến Năm Căn thì 50.000 đồng và Cái Nước là 40.000 đồng. Có đi thì ông anh cứ ngồi đây, xe sắp ra bến rồi mình lên luôn”. PV đồng ý, anh ta quay sang trả cho anh xe ôm 10.000 đồng tiền "cò".

Xe đến, PV lên xe thì thấy đã có sẵn khoảng 7 hành khách (hầu hết là những người vừa mới đi tuyến xe cố định ở đâu đó về Cà Mau). Người đàn ông trung niên lúc nãy (tạm gọi là phụ xế) tranh thủ: “Ở đây xe tui là chạy sớm nhất, vì chỉ có xe này được vào bến bắt khách, còn mấy xe khác chỉ rảo bên ngoài thôi”. Khi chạy đến địa phận xã Thạnh Phú (huyện Cái Nước), xe dừng lại, tài xế kêu những người đi huyện Cái Nước chuyển sang xe khác (đang đậu sẵn). Và “tiền trao cháo múc” giữa hai tài xế diễn ra nhanh chóng. Xe lại đi tiếp.

Lúc này, phụ xế bắt đầu thu tiền (khách trả tiền trực tiếp không có vé). Anh bạn ngồi cạnh PV thắc mắc: “Hôm trước đi xe kia về Đất Mũi giá tiền chỉ 90.000 đồng, xe này ông thu tới 100.000 đồng”. Anh phụ xế phản ứng: “Mẹc (Mercesdes Benz) 16 chỗ sao so sánh với xe bèo được, mấy thằng đó lúc trước cũng phụ cho tụi tui, bây giờ sắm xe bày đặt phá giá, hôm nào tui “xử” cho nó biết”.

Gần 1 giờ đồng hồ (kể từ lúc xuất bến tại Cà Mau), xe đến thị trấn Năm Căn. Cách Bến xe Năm Căn chừng 10 m có tốp khoảng 6 người đang chờ sẵn, xe dừng lại, lái xe và phụ xế nhanh chóng xếp hàng hoá, bố trí người lên xe. Lúc này phía trước PV (ngồi băng phía sau) là hàng hoá che khuất, vài người không có ghế ngồi phải đứng chen nhau. “Trời ơi, ém kiểu này sao chịu nổi tới Đất Mũi”. Lái xe an ủi: “Ráng đi, từ đây đến thị trấn Rạch Gốc tôi chạy cái vèo là tới liền, lúc đó có khách xuống rồi, xe trống lắm”.

Đúng vậy, khi đã đủ “sở hụi”, tài xế bắt đầu tăng tốc, trời còn mờ sáng xe đã tới xã Đất Mũi. Tôi thở phào nhẹ nhõm.

Bến cóc và dịch vụ "cò"

Từ hoạt động của xe dù đã “đẻ” ra những bến cóc và ở các bến cóc lại phát sinh ra “cò”. Chuyến xe mà PV “thực tế”, khi đến cầu Rạch Tàu thì dừng lại ở quán giải khát nằm dưới chân cầu, nhiều người trên xe phản ứng: “Tôi về chợ, tôi tới trường học... đã thoả thuận rồi mà!”. Lái xe trấn an: “Xe chỉ ghé bến ở đây thôi, bà con cứ xuống đi, có xe trung chuyển tới nơi đàng hoàng”. Rồi lái xe hướng vô quán kêu to: “Đưa khách mấy đứa ơi”.

2 người (1 nam, 1 nữ) từ trong quán bước ra dắt xe gắn máy và giục khách đi, vì khách đông nên chuyến đầu mỗi xe chở đến 3 người, những người còn lại thì phải chờ. Trên đường chở PV về chợ Đất Mũi, anh T (lái xe gắn máy) nói, vợ chồng anh chở 1 người thì được nhà xe trả 10.000 đồng và cũng sẽ được mức giá tương tự nếu bắt được khách ở chợ đưa về xe. “Xe Hiệp Vy ngày chạy có 2 chuyến, nếu anh lỡ trễ thì liên hệ tôi tới rước, còn nhiều xe khác chạy tuyến này”. T nói rồi móc đưa cho PV danh thiếp của dịch vụ xe khách Phát Huy.

Có thể thấy, khác với xe thả (phải cà rề để đón bắt khách vãng lai), xe dù chủ yếu tận dụng dịch vụ "cò" gom khách về bến cóc chờ xe tới là đi ngay. Vậy nên, suốt chuyến đi, điện thoại của lái xe liên tục tiếp nhận thông tin khách từ "cò" và những khách đi đoạn đường gần lần lượt được sang xe, chừa chỗ đón khách về Đất Mũi. Nhớ lúc xe ghé đón khách ở Năm Căn, phụ xế thu tiền 70.000 đồng/người từ Năm Căn về Đất Mũi, có người phản ứng vì giá thoả thuận thường là 50.000 đồng, phụ xế chặc lưỡi: “Phí phát sinh mà”. Anh bạn ngồi cạnh PV than: “Lấy tiền khách trả cho cò chớ đâu”.

Qua tìm hiểu của PV, hiện tại, không chỉ tuyến Cà Mau - Năm Căn - Đất Mũi, tuyến Cà Mau - Đầm Dơi - Thanh Tùng... xe dù cũng đang hoạt động rất phức tạp. Thậm chí có nơi sử dụng cả xe 7 chỗ ngồi để chở khách dạng người thân gia đình. Và như đã nói, khi lượng khách (phần đông là nhờ dịch vụ cò) đã đáp ứng cho thu nhập của nhà xe/chuyến thì tài xế tăng tốc đến điểm dừng để còn tranh thủ thời gian nghỉ ngơi. Chất lượng phương tiện, chất lượng lái xe thì… rất khó kiểm tra, nguy cơ tai nạn luôn tiềm ẩn, tính mạng hành khách bị đe doạ trên suốt hành trình.

MỸ PHA