Xoá điểm lẻ rất cần nhưng phải thấu đáo

(CMO) Những ngày vừa qua, việc rà soát, sắp xếp trường, lớp, đội ngũ giáo viên là tâm điểm dư luận của tỉnh Cà Mau.

Trong đó, việc sáp nhập và xoá các điểm lẻ là một trong những nội dung công việc trọng tâm để ngành giáo dục định hình lại diện mạo mới. Xoá điểm lẻ là rất cần, thế nhưng, những vấn đề đặt ra thời kỳ “hậu xoá điểm lẻ” cũng hết sức đáng lưu tâm. Đây đó người dân đã tự phát gởi đơn thư đến các cơ quan truyền thông để phản ánh những tồn tại, vướng mắc trong quá trình tách ghép điểm lẻ. Phải chăng ngoài quyết tâm để hoàn chỉnh, xây dựng lại hệ thống giáo dục theo hướng tinh gọn, đồng bộ, hiện đại, chất lượng, việc xây dựng, tính toán lộ trình ghép, xoá điểm lẻ cần phải được đánh giá thấu đáo hơn?

Trẻ em cửa biển Công Nghiệp có nguy cơ lớn bỏ học nếu điểm trường cửa biển bị xoá trong năm nay.

Mới đây, chương trình thời sự 19 giờ của Đài truyền hình quốc gia VTV đã phản ánh tình trạng lãng phí, bất cập khi tiến hành xoá điểm trường lẻ THCS Khánh An (huyện U Minh) có kinh phí xây dựng hơn 5 tỷ đồng và nhu cầu học sinh khá cao. Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Tiến Hải đã chủ trì nhiều cuộc họp có nội dung liên quan đến vấn đề này, lưu ý những điểm mấu chốt mà ngành giáo dục và các địa phương phải thật sự lưu tâm khi thực hiện chủ trương: chỉ xoá những điểm trường hết vai trò lịch sử, không đáp ứng nhu cầu của nhân dân, còn lại phải có lộ trình phù hợp.

Trên thực tế, ngành giáo dục và các địa phương trước năm học 2018-2019 vẫn chưa có một đề án, lộ trình cụ thể nào để ấn định việc xoá, ghép các điểm trường lẻ. Công tác xoá, ghép trường lớp chủ yếu căn cứ trên những đánh giá và nhận định cụ thể của từng nơi. Đây chính là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thụ động, vội vàng, chưa sát hợp thực tế khi chỉ trong một thời gian ngắn (cận năm học mới) tiến hành “tổng rà soát”. Đột ngột, chưa có sự chuẩn bị cả về tinh thần lẫn phương án là khó khăn chung của một số điểm trường trong diện xoá, ghép. Con số dự kiến 148 điểm lẻ của ngành giáo dục nỗ lực xoá trong năm học mới, trên cơ bản là phù hợp, song đây đó vẫn chưa làm yên lòng phụ huynh, học sinh, nhân dân và giáo viên.

Tại huyện Phú Tân, đầu năm học mới đã xoá được 12 điểm lẻ, luỹ kế đã có 29 điểm lẻ được xoá, tính từ năm học 2015-2016. Phó trưởng Phòng GD&ĐT huyện Phú Tân Bùi Minh Thiệp cho biết: “Đến năm 2021, ngành sẽ sáp nhập 3 trường tiểu học, 1 trường THCS và xoá hết 17 điểm lẻ còn lại của tiểu học”.

Ghé thị trấn Cái Đôi Vàm, mới thấy việc xoá điểm lẻ không hề đơn giản. Cấp tiểu học ở thị trấn chỉ có trường tiểu học thị trấn Cái Đôi Vàm III là có điểm lẻ, đó là điểm Cửa Biển, thuộc ấp Thanh Đạm B. Điểm Cửa Biển cách cửa Công Nghiệp khoảng 4 km, hình thành cách đây gần 40 năm.

Ông Phạm Thành Thử, người dân địa phương, cho biết: “Trường này lập ra là do bà con tự phát, hồi đó dốt quá, nghèo quá, bà con hùn lúa lại trả công thầy dạy, ông giáo Cứ (Nguyễn Thành Cứ) hiến đất rồi đứng lớp luôn. Nói thiệt, hổng có cái trường này thì mấy chục năm nay dân ở đây dốt bộn à”.

Chia sẻ về điểm lẻ, cô Phạm Hồng Ân, Hiệu trưởng nhà trường, thông tin: “Điểm lẻ cách điểm chính khoảng 5 cây số, có điều đời sống bà con ngoài đó còn vất vả lắm. Nhiều người nói, nếu xoá điểm ngoài đó thì không cho con theo học được. Phần người ta đi làm ăn xa gửi lại cho ông bà giữ, phần vì đường sá cũng xa, nhiều hộ không có phương tiện đi lại, đưa rước. Cứ gặp là bà con đề xuất giữ lại”.

Một vấn đề nữa là điểm trường chính (hơn 100 học sinh) không hơn bao nhiêu so với điểm lẻ (hơn 80 học sinh), cơ sở vật chất của điểm chính cũng còn gặp rất nhiều khó khăn. Nói về quan điểm của mình, cô Ân cho rằng: “Nên giữ lại điểm lẻ, khi nào điều kiện phù hợp, người dân đồng thuận mình tiến hành cũng không muộn. Nếu cứ gấp gáp làm, tôi sợ học sinh bỏ học nhiều lắm”. Suy nghĩ của cô Ân cũng là tâm tư của không ít vị hiệu trưởng nằm trong diện phải sáp nhập, xoá điểm lẻ. Rõ ràng, xoá điểm lẻ không đơn giản là quá trình cơ học, ở đó liên quan đến rất nhiều thứ, nếu chỉ có hô hào quyết tâm mà không giải quyết triệt để những vấn đề liên quan, rất dễ vấp phải những hệ luỵ không mong muốn.

Theo ông Bùi Minh Thiệp, chủ trương sắp xếp trường lớp là chủ trương lớn, đúng đắn và kịp thời của UBND tỉnh. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là phải lập đề án, có lộ trình, phương án và tính đến những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.

Không ngẫu nhiên mà toàn tỉnh Cà Mau có hơn 640 điểm lẻ hình thành ở các cấp học từ mầm non đến THCS, và một điều chắc chắn là không thể xoá điểm lẻ trong ngày một, ngày hai. Càng không thể xoá điểm lẻ theo cách thức hô hào chạy theo số lượng, thành tích và cứng nhắc.

Vấn đề cuối cùng vẫn là con người, áp lực trong một thời gian ngắn buộc phải tính toán cho số lượng giáo viên dôi dư lớn là hết sức nặng nề cho Cà Mau. Phải nhận thức rằng, chính bộ phận giáo viên được coi là dôi dư này có người đã gắn bó hàng chục năm với ngành giáo dục, là những người vẫn ngày ngày đứng lớp để mang tri thức đến với những vùng khó khăn nhất của tỉnh Cà Mau. Họ cũng là những người được học hành, đào tạo bài bản, và có một căn cứ khác là trên thực tế, không có họ thì ngành giáo dục những năm qua sẽ xoay xở thế nào.

Việc sáp nhập, xoá các điểm trường, điểm lẻ không còn phù hợp là việc cấp thiết phải làm. Nhưng chữ cấp thiết phải được cân nhắc hết sức thấu đáo và phù hợp theo lộ trình./.

Phạm Quốc Rin