Báo Bạc Liêu: Nâng cao chất lượng thông tin

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ và mạng xã hội đã tạo ra một cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các phương tiện truyền thông, trong đó, báo in là một trong những loại hình truyền thông bị tác động sâu sắc nhất. Do vậy, việc không ngừng nâng cao chất lượng thông tin của tờ báo là cần thiết, tất yếu.

Chi hội Nhà báo Báo Bạc Liêu tổ chức sinh hoạt nghiệp vụ báo chí.

Phóng viên Báo Bạc Liêu, Đài Truyền thanh huyện Phước Long trong một lần tác nghiệp tại cơ sở. Ảnh: H.T - T.T

Nói về chất lượng thông tin hiện nay có rất nhiều khái niệm và quan điểm khác nhau. Song, một khái niệm được nhiều người chấp nhận chính là “mức độ thỏa mãn nhu cầu về thông tin của những người sử dụng nó”.

Để thỏa mãn các nhu cầu về thông tin, thì chất lượng thông tin cũng có các tiêu chí để đánh giá. Lý luận báo chí truyền thông đã chỉ ra các tiêu chí đánh giá chất lượng thông tin: đó là tính độc đáo, tính đại chúng và tính hợp thời (đúng lúc).

Tính độc đáo của thông tin được thể hiện ở cái mới, tính phát hiện mà công chúng chưa biết, nhưng cái mới không phải là cái duy nhất thể hiện tính độc đáo. Bởi, có những cái cũ được tái hiện, nhưng lại được xem xét, nhìn nhận ở một góc độ khác cũng sẽ góp phần giúp công chúng có thêm tư liệu để nhận thức tốt hơn về sự kiện mới.

Tính đại chúng (dễ hiểu): Để công chúng nhận thức nội dung tác phẩm tương ứng với ý đồ tác giả, đòi hỏi ngôn ngữ của báo chí (cách viết, cách thể hiện...) phải được công chúng nhận thức đầy đủ. Nếu không thực hiện được nguyên tắc tính đại chúng của ngôn ngữ sẽ dẫn đến tình trạng công chúng không hiểu tác phẩm, hoặc tệ hại hơn là gây hiểu nhầm.

Tính hợp thời (đúng lúc): Những tác phẩm báo chí xuất hiện đúng lúc sẽ đáp ứng nhu cầu của công chúng và sự quan tâm của họ trong thời điểm đó. Từ đó làm cho tác phẩm có giá trị hơn, tạo sự hứng thú, hấp dẫn công chúng. Trong thời đại ngày nay, lượng thông tin phụ thuộc vào tính kịp thời, đúng lúc, nhanh nhạy. Làm được những điều này sẽ làm tăng giá trị của thông tin và ngược lại.

Chất lượng thông tin trên báo chí còn được xem xét ở việc đảm bảo các nguyên tắc trong hoạt động báo chí. Cụ thể như thông tin báo chí phải phù hợp với các quy định của pháp luật; các quy tắc, giá trị xã hội; các giá trị văn hóa, truyền thống, đạo lý của dân tộc và phù hợp với nhu cầu phát triển…

Đối với báo in, với đặc điểm là loại hình báo chí sử dụng ngôn ngữ chữ viết, tranh, ảnh, thực hiện bằng phương tiện in để phát hành đến bạn đọc nên cũng có những tiêu chí để đánh giá chất lượng. Đó là ngoài 3 tiêu chí cơ bản trên, chất lượng thông tin còn được thể hiện ở nội dung, hình thức và phương thức thể hiện.

Về nội dung phải thỏa mãn và đáp ứng được nhu cầu, thị hiếu của đối tượng cần thông tin. Đó là nội dung phải nhanh, đúng, trúng, hay và mang lại lượng thông tin mới, đáp ứng kịp thời nhu cầu cần thông tin của công chúng, góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra. Hình thức phải tạo ấn tượng và phải đảm bảo tính đại chúng. Đó là nhanh, hấp dẫn, dễ hiểu, dễ thực hiện. Về phương thức là không ngừng đổi mới để đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển và giải quyết tốt các vấn đề thực tiễn đặt ra.

Thời gian qua, báo Bạc Liêu không ngừng cải tiến về nội dung, hình thức, nhằm nâng cao chất lượng thông tin. Đơn cử như ở trang Nông nghiệp - Nông thôn, để tránh sự trùng lắp về nội dung và tạo nên những điểm khác biệt, ngoài bài chính, trên trang còn có thêm các chuyên mục như: Đồng hành cùng nông dân, Mô hình nhà nông, Gương nông dân (số ra ngày thứ Ba) và mục Nhà nông cần biết, Nhà nông hỏi - Nhà khoa học trả lời (số ra ngày thứ Bảy). Ở trang Chính trị, ngoài bài chính còn có mục Cùng bàn luận, Câu chuyện cuối tuần, Học tập và làm theo gương Bác. Hoặc ở trang Thanh niên, bên cạnh các nội dung tuyên truyền, thời sự, còn có mục Mỗi ngày một tin tốt, Mỗi tuần một câu chuyện đẹp…

Đặc biệt, những năm gần đây, Ban Biên tập Báo Bạc Liêu trong đã xây dựng và phát triển các bài viết mang tính chuyên sâu với các chuyên đề về chính trị, kinh tế, đời sống, văn hóa, xã hội… Những chuyên đề trên tạo đươc sức lan tỏa, có tác động dư luận và góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng, việc cải tiến, nâng cao chất lượng thông tin trên báo Bạc Liêu trong thời gian qua vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, hạn chế. Đó là nội dung đôi lúc chưa hấp dẫn, chưa kịp thời; hình thức, phương thức chưa gây được sự chú ý, tạo ấn tượng… Do vậy, Ban Biên tập Báo Bạc Liêu xem việc nâng cao chất lượng thông tin là công tác trọng tâm và thường xuyên. Đồng thời không ngừng tổ chức đào tạo, sinh hoạt nghiệp vụ để nâng cao trình độ lý luận, nghiệp vụ cho cán bộ, phóng viên, biên tập viên nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu của phát triển và làm tốt nhiệm vụ được giao.

Để nâng cao chất lượng thông tin, ngoài sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và Ban Biên tập Báo Bạc Liêu, thì bản thân nhà báo phải không ngừng nâng cao trình độ lý luận, nghiệp vụ, trong đó cần quan tâm đến lý luận báo chí. Bởi, có một thực tế vốn tồn tại lâu nay là nhiều nhà báo thường xem trọng thực tiễn và đề cao kinh nghiệm cá nhân. Do vậy, các tác phẩm báo chí khi ra đời thường chỉ dừng lại ở góc độ phản ánh chứ chưa khai thác được chiều sâu. Trong khi đó, để tạo ra khả năng cạnh tranh với các loại hình báo chí khác, báo in phải tăng hàm lượng về chiều sâu nhằm khắc phục những hạn chế của báo in (phát hành theo kỳ, thay vì báo mạng, báo điện tử là đưa thông tin nhanh).

Bên cạnh đó, để nhà báo có được một tác phẩm tốt, thì lãnh đạo các cơ quan phải tạo môi trường thuận lợi cho báo chí hoạt động. Đó là chủ động cung cấp thông tin cho báo chí, phát huy vai trò, trách nhiệm của người phát ngôn, và không đùn đẩy trách nhiệm, cung cấp thông tin thiếu minh bạch, né tránh, làm cho quá trình thu thập, xử lý thông tin không đúng với bản chất cần được thông tin; cũng như, cần phát huy vai trò định hướng và đặt hàng các cơ quan báo chí.

Ngoài ra, việc tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà báo sáng tạo, cống hiến và thi đua sáng tạo các sản phẩm mới, báo chí chất lượng cao thông qua các chính sách hỗ trợ, đầu tư, chế độ nhuận bút, các cuộc thi… sẽ là một trong những giải pháp quan trọng để không ngừng nâng cao chất lượng tác phẩm và hiệu quả thông tin của tờ báo.

KIM TRUNG