Bảo tồn ngôn ngữ Khmer: Cần sự quan tâm nhiều hơn

Trải qua quá trình hình thành và phát triển, tiếng nói và chữ viết Khmer đã trở thành bản sắc, nét đẹp văn hóa tiêu biểu của đồng bào dân tộc. Nét đẹp ấy đã và đang được bà con Khmer ra sức giữ gìn và phát triển. Tuy nhiên, công tác bảo tồn hiện nay đang gặp nhiều khó khăn, thách thức, cần sự quan tâm sâu sát hơn từ phía các ban ngành liên quan.

Chung tay bảo tồn ngôn ngữ dân tộc

Đất nước Việt Nam có 54 dân tộc anh em, song không phải dân tộc nào cũng gìn giữ được tiếng nói và chữ viết qua bao thăng trầm của lịch sử. Đối với đồng bào Khmer, tiếng nói và chữ viết rất được người dân chú trọng và xem đó chính là bản sắc văn hóa tiêu biểu của dân tộc mình, nên luôn được gìn giữ bằng nhiều phương cách. Hiện tại, ở một số điểm trường - nơi có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống - đã mở lớp dạy chữ Khmer theo hình thức song ngữ. Bên cạnh đó, nhiều điểm chùa Khmer trên địa bàn tỉnh cũng quan tâm, tạo điều kiện để con em đồng bào phum sóc tham gia các lớp dạy chữ dân tộc. Theo ghi nhận của chúng tôi, các lớp dạy tiếng Khmer đã và đang thu hút đông đảo học sinh tham gia, tạo hiệu ứng tích cực trong việc giữ gìn và phát huy tiếng dân tộc trong thời gian tới.

Đơn cử tại chùa Xiêm Cán (xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu) đã mở được 15 lớp học với khoảng 30 học sinh/lớp. Thời gian học là 2 buổi/tuần vào những ngày bình thường, còn vào dịp hè thì học sinh học xuyên suốt, thậm chí vào buổi tối. Hầu hết giáo viên giảng dạy là những vị sư sãi có kiến thức, hoặc những giáo viên người Khmer. Mặc dù điều kiện dạy và học còn gặp nhiều khó khăn, nhưng thầy và trò đã cùng nhau cố gắng vượt qua trở ngại, nỗ lực phấn đấu học tập tốt. Có nhiều em vì hoàn cảnh gia đình khó khăn phải bỏ học nửa chừng, song nhờ thầy cô quan tâm, đến tận nhà động viên, thuyết phục mà các em lại tiếp tục gắn bó với lớp học...

Lớp dạy tiếng Khmer tại chùa Hòa Bình (huyện Hòa Bình). Ảnh: M.H

Cần được quan tâm hơn

Tuy các lớp giảng dạy ngôn ngữ Khmer đang tiến hành thuận lợi, nhưng trên thực tế vẫn còn gặp nhiều trở ngại, thách thức. Cụ thể là tài lực và vật lực phục vụ công tác dạy học còn nghèo nàn, thiếu thốn; sự quan tâm của lớp trẻ người Khmer đối với tiếng nói dân tộc mình còn hạn chế; đời sống của bà con đồng bào Khmer còn khó khăn nên xao nhãng chuyện cho con em học chữ dân tộc mình…

Trước tình hình này, đòi hỏi các ban ngành liên quan cần phối hợp với ngành Giáo dục sớm đề ra những giải pháp thiết thực nhằm bảo tồn và phát huy ngôn ngữ của đồng bào Khmer. Trong đó, cần tập trung khảo sát tình hình đội ngũ giảng dạy, qua đó có kế hoạch tập huấn nghiệp vụ sư phạm cho các vị sư sãi trong chùa và những người trực tiếp đứng lớp giảng dạy để ngày càng đáp ứng tốt công tác giáo dục; cung cấp đầy đủ trang thiết bị dạy học; thường xuyên kiểm tra, giảm sát để việc giảng dạy được thực hiện ngày một tốt hơn… Ngoài ra, theo bà Trần Thị Hoa Ry, Trưởng ban Dân tộc tỉnh thì sắp tới Ban Dân tộc sẽ phối hợp với các ban ngành, đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng trong đồng bào Khmer, giúp bà con thấy được ý nghĩa và tầm quan trọng của việc học tiếng dân tộc, từ đó có ý thức gìn giữ, không để ngôn ngữ Khmer mai một, lai căng.

HUỲNH HIẾU