Tự hào âm vang “Dạ cổ hoài lang”

Cứ đến Rằm tháng Tám hằng năm, giới nghệ sĩ và công chúng yêu đờn ca tài tử, vọng cổ, cải lương lại thành kính hướng về Nhạc sĩ Cao Văn Lầu bằng tất cả sự mến mộ, tri ân. Chính vào đêm Rằm tháng Tám năm xưa, bản “Dạ cổ hoài lang” của người nhạc sĩ tài hoa ấy lần đầu vang lên. Hơn 100 năm gắn bó với đời sống tinh thần của người dân Cà Mau, khúc nhạc lòng bất hủ đó được thế hệ hôm nay tiếp nối, lưu truyền bằng trách nhiệm và niềm tự hào.

• Tổ chức tuyên truyền, sử dụng bản Dạ cổ hoài lang bản chuẩn
• Thuyết trình, trao đổi một số nội dung về sự hình thành, phát triển và giá trị bản “Dạ cổ hoài lang”
• Tọa đàm bản Dạ cổ hoài lang - Góc nhìn của người làm báo

Những ngày giữa tháng 8 âm lịch, các nghệ sĩ khắp nơi trong tỉnh đều hướng về các chương trình kỷ niệm ngày Sân khấu Việt Nam (12/8) và 107 năm ngày ra đời bản "Dạ cổ hoài lang" (15/8/1919-15/8/2026). Bên cạnh những tiết mục tri ân Tổ nghề, hay ngợi ca những người mang kiếp “tằm nhả tơ”, điểm nhấn của các chương trình chính là bản "Dạ cổ hoài lang". Khi những giai điệu sâu lắng “Từ là từ phu tướng/Báu kiếm sắc phán lên đàng/Vào ra luống trông tin nhạn...” được cất lên, cũng là lúc người mộ điệu cùng thổn thức với nỗi niềm riêng của tác giả.

Nhạc phẩm “Dạ cổ hoài lang” được nhiều nghệ sĩ Cà Mau trình diễn.

Ngoài lễ kỷ niệm, nhiều đoàn nghệ thuật còn tìm về phần mộ của “cha đẻ” bản "Dạ cổ hoài lang" tại Khu Lưu niệm nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ và Nhạc sĩ Cao Văn Lầu (phường Bạc Liêu) để dâng hương tưởng niệm.

Nghệ sĩ Nhà hát Cao Văn Lầu dâng hương tưởng niệm tác giả bản “Dạ cổ hoài lang”.

Ra đời hơn 1 thế kỷ, “Dạ cổ hoài lang” từ một sáng tác cá nhân đã trở thành sáng tác tập thể, trở thành "dòng chảy văn hoá" được người Cà Mau hôm nay tiếp nối trong những buổi biểu diễn phục vụ du khách, lớp dạy đờn ca tài tử và các hoạt động ngoại khoá ở bảo tàng... Sức sống "bài ca vua" của sân khấu cải lương hiện diện trên khắp mọi miền Tổ quốc qua những sự kiện văn hoá, xúc tiến du lịch. Ðể rồi, khi chạm đến cảm xúc người nghe, khúc nhạc lòng ấy dần được bạn bè gần xa yêu thích và lan toả.

Người dân, du khách thưởng thức bản “Dạ cổ hoài lang” tại Khu Lưu niệm nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ và Nhạc sĩ Cao Văn Lầu.

Về Cà Mau hôm nay, du khách không chỉ mê đắm trong giai điệu của "Dạ cổ hoài lang" mà còn hiểu hơn về sự tri ân của vùng đất này đối với người nhạc sĩ tài hoa. Sự tri ân ấy được lưu dấu qua những nhà hát, rạp hát, khu lưu niệm và con đường được đặt tên Cao Văn Lầu.

Ðồng chí Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, chia sẻ: “Ðằng sau bài ca là một câu chuyện đời riêng nhiều trắc trở, là nỗi niềm vợ chồng phải xa nhau trong hoàn cảnh chịu ảnh hưởng nặng nề của lễ giáo thời ấy. Nhưng nếu "Dạ cổ hoài lang" chỉ là nỗi buồn riêng của một người, có lẽ tác phẩm đã không sống lâu đến vậy”.

Hữu Thọ thực hiện