Truyền hình
Những ngày cuối tháng 10, tại Nhà hát Triển lãm và Văn hoá Nghệ thuật tỉnh Lâm Ðồng diễn ra Cuộc thi Hoà tấu và Ðộc tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc đợt I năm 2026. Ðây vừa là sân chơi lớn, vừa là sự đợi chờ của đông đảo nghệ sĩ, nghệ nhân đến từ đơn vị nghệ thuật khắp các tỉnh, thành.
Tỉnh Cà Mau có 2 đơn vị tham gia so tài tại cuộc thi lần này là: Ðoàn Nghệ thuật tổng hợp Khmer (Nhà hát Cao Văn Lầu) và Ban nhạc Phương Nam Cầm (Trường nhạc Xuân Việt). Hai chương trình nghệ thuật với những gam màu khác nhau, làm phong phú thêm khu vườn nghệ thuật “trăm hoa đua nở”.
Không gian lễ hội độc đáo
“Phum sóc đón chào lễ hội” là chủ đề mà Ðoàn Nghệ thuật tổng hợp Khmer góp vào cuộc thi, chương trình có 3 phần: Ðộc tấu sáo: “Bình minh về trên phum sóc”, “Quê hương đổi mới” (sáng tác: Nhạc sĩ Kim Văn Ðồi, biểu diễn: Kim Văn Ðồi và tập thể nghệ nhân); Hoà tấu nhạc cụ dân tộc: “Phum sóc ngày mới”, nhạc dân ca Lào “Hoa đẹp Chăm pa” và “Âm vang ngày hội” (sáng tác, hoà âm phối khí: Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) Thạch Mô Ly); Ðộc tấu Rônet-Ek: “Niềm vui phum sóc”, “Ðón chào lễ hội” (sáng tác: NSƯT Thạch Si Phôl, biểu diễn: NSƯT Thạch Si Phôl và tập thể nghệ nhân). 7 tiết mục lần lượt được thể hiện bằng tất cả sự thăng hoa, gói ghém hành trình gần 1 tháng tập luyện. Sân khấu lên đèn, mở ra không gian lễ hội độc đáo của dân tộc Khmer với giai điệu ngũ âm quyện hoà.
Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Phum sóc đón chào lễ hội" do Ðoàn Nghệ thuật Tổng hợp Khmer thuộc Nhà hát Cao Văn Lầu thi diễn.
NSƯT Mỹ Hạnh, Phó Giám đốc phụ trách Nhà hát Cao Văn Lầu, cho biết: “Thông qua cuộc thi, đội ngũ nhạc công sẽ càng phát triển hơn, hun đúc tình yêu nghề, từ đó mang loại hình nghệ thuật truyền thống lan toả không chỉ trong đồng bào dân tộc mà còn đến với khán giả gần xa”.
Ðối với Nhạc sĩ Kim Văn Ðồi, lễ hội Khmer Cà Mau vô cùng độc đáo, từ Chôl Chnăm Thmây đến Sene Dolta hay Ok Om Bok...Vì thế, chương trình tham gia thi diễn được tập thể nghệ sĩ nghiên cứu, chọn lựa những nét đặc trưng tiêu biểu đưa vào từng tiết mục sao cho hợp lý, để nhịp cầu văn hoá - nghệ thuật thêm liền mạch. Riêng anh đã sáng tác và biểu diễn 2 tiết mục độc tấu sáo: “Bình minh về trên phum sóc” và “Quê hương đổi mới” bằng tất cả tình yêu nghề. Niềm đam mê sáo trúc được truyền từ ông nội, chính vì vậy, khi độc diễn có những đoạn khiến cảm xúc dâng trào, anh mặc nhiên múa, diễn xuất thần trước những ánh mắt dõi theo của khán giả.
Bình minh lên đón nắng, phum sóc cũng hoà tiếng ca mới. Bàn tay cần cù, giọt mồ hôi rơi nơi đất lành đã thắp vang tiếng cười bên mỗi lối qua. Mùa lễ hội nối nhau về như những mùa vui. Cùng với những dân tộc anh em cộng cư quanh mình như Kinh, Hoa, đồng bào dân tộc Khmer đã góp phần điểm đẹp thêm mảnh đất Cà Mau bằng lối nghĩ, cách làm, sự quyết tâm và chung sức. Nhạc ngũ âm đã theo từng thế hệ len lỏi, nuôi dưỡng tâm hồn từ thuở còn thơ cho đến khi bạc mái đầu. Câu chuyện đó đã được kể lại nhẹ nhàng, lắng sâu...
“Tơ đồng Ðất Mũi” - Tiếp nối thanh xuân
Ðiều gieo vào lòng khán giả theo dõi cuộc thi nhiều nhất có lẽ là sự mộc mạc, chân phương của ban nhạc Phương Nam Cầm. Bởi nếu so với các đơn vị nghệ thuật cùng tham gia so tài, chương trình được dàn dựng công phu, nghệ sĩ góp mặt đông đảo, có biểu diễn phụ hoạ cùng với các yếu tổ yểm trợ như: ánh sáng, âm thanh, đạo cụ... phong phú, thì với ban nhạc Phương Nam Cầm, lực lượng thi diễn trên sân khấu chỉ vỏn vẹn 5 thành viên. Họ đều là những gương mặt rất trẻ: Phi Phàm, Hoàng Triển, Khánh Khánh, Khánh Ðăng, Gia Bảo. Trong đó, có 1 thành viên thuộc thế hệ 9X đời cuối, còn lại đều thuộc thế hệ 2K. Không dàn dựng cầu kỳ hay phục trang lấp lánh, hành trang từ Cà Mau mang theo là tuổi trẻ, tâm thế say mê loại hình nghệ thuật đờn ca tài tử và sự khát khao được học hỏi thật nhiều tại sân chơi lớn này.
3 tiết mục hoà tấu mang tên “Tình biển”, “Miền nhớ” và “Dòng thời gian” nối nhau, âm sắc của các nhạc cụ dân tộc như: ghi-ta phím lõm, tranh, kìm, cò, trống và bộ gõ cùng thăng hoa theo những điệu lý, bài bản đờn ca tài tử hợp thành “Tơ đồng Ðất Mũi”. Nụ cười phơi phới thanh xuân mong muốn kể câu chuyện Cà Mau bằng âm nhạc: mảnh đất địa đầu cực Nam với biển trời bao la, có miền thương nhớ dịu ngọt, có bước chân thời gian và những bàn tay dựng xây quê hương ngày thêm giàu đẹp.
Ban nhạc Phương Nam Cầm thuộc Trường nhạc Xuân Việt góp vào cuộc thi chương trình nghệ thuật với chủ đề "Tơ đồng Ðất Mũi".
Ðạo diễn Quốc Tín chia sẻ: “Cà Mau vươn mình trong nhịp sống mới. Hoà theo sự đổi thay của thời gian vẫn có những giá trị không phai mờ đó là nghĩa tình của người phương Nam, tình yêu dành cho quê hương và tiếng đờn dân tộc được nâng niu qua từng thế hệ. Lực lượng nghệ nhân trẻ tham dự cuộc thi hôm nay là minh chứng sống động cho sự tiếp nối thật đẹp”.
Từng tràng vỗ tay của khán giả vang lên sau mỗi tiết mục biểu diễn mà thương vì sự cố gắng, những lần chia nhau khó khăn trong hành trình cùng lập thành ban nhạc tập luyện, để đến đêm thi diễn hết sức mình sao cho vẹn tròn nhất. Bên tiếng đờn là những nhịp tim trẻ gói đầy đam mê. Với họ, điều được nhận khi tham gia cuộc thi là đã nắn nót tiếng đờn thật đẹp để nối khúc thanh xuân nghệ thuật, gửi mạch lòng mình đến giới chuyên môn và công chúng.
“Nhìn lại chặng đường đến với cuộc thi có biết bao khó khăn, thử thách, đôi lúc tưởng chừng dừng lại. Nhưng chính tình yêu thương của những cô chú, anh chị luôn âm thầm ở phía sau đã tiếp cho tôi thêm sức mạnh, biến áp lực thành ý chí. Ngày bước ra sân khấu lớn, tôi không chỉ mang theo giấc mơ của riêng mình, mà còn mang theo cả niềm tự hào của những người đã tin tưởng...”, không giấu được xúc động và những tình cảm dành cho chương trình, Nhạc công Lê Phi Phàm (người chỉ huy dàn nhạc và thi diễn nhạc cụ ghi-ta phím lõm), tâm tình.
Với Ban nhạc Phương Nam Cầm, mỗi lần tiếng đờn cất lên không chỉ là một lần trình diễn, mà còn là trở về với cội nguồn, gửi gắm tình yêu đối với âm nhạc truyền thống dân tộc.
Cuộc thi “Ðộc tấu và Hoà tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2026” do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức (đợt 1 từ ngày 24-30/10 tại Lâm Ðồng, đợt 2 từ ngày 6-12/11 tại tỉnh Thái Nguyên), có 33 đơn vị nghệ thuật trong và ngoài công lập tham gia với hơn 800 nghệ sĩ, nghệ nhân. Ðợt 1 có 16 đơn vị tham gia, trong đó 2 đơn vị của tỉnh Cà Mau tham gia thi diễn vào đêm 26/10. Theo ban tổ chức, lễ bế mạc và trao giải cuộc thi sẽ diễn ra vào đêm 30/10 tại Nhà hát Triển lãm và Văn hoá Nghệ thuật tỉnh Lâm Ðồng.
Minh Hoàng Phúc
Xem thêm bình luận