Cách mạng tháng Tám - Sự nghiệp của nhân dân

Cách mạng tháng Tám là một cuộc cách mạng vĩ đại nhất của nhân dân ta trong thế kỷ 20.

Tư lệnh Việt Nam Giải phóng quân Võ Nguyên Giáp duyệt binh lần đầu tiên ở Hà Nội ngày 26/8/1945 sau khi giành được chính quyền. Ảnh: T.L

Đó là một sự thật lịch sử không ai có thể phủ nhận được.

Thắng lợi của Tổng khởi nghĩa tháng Tám là thắng lợi của một cuộc khởi nghĩa hòa bình, chủ yếu bằng sức mạnh chính trị của nhân dân. Các lực lượng vũ trang đương nhiên có vị trí rất quan trọng làm tăng thêm sức mạnh chính trị và uy hiếp kẻ thù. Kẻ thù đã không thể, không dám và cũng không muốn dùng bạo lực để chống lại cách mạng. Ta thắng nhanh vì có sức mạnh áp đảo về chính trị và tinh thần.

Tuy vậy, nói Khởi nghĩa tháng Tám là hòa bình, không đổ máu thì cũng phải hiểu rằng, đó chính là kết quả cuối cùng của 15 năm đấu tranh đầy xương máu của nhân dân ta.

Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám thật là ngoạn mục. Như Tuyên ngôn Độc lập đã nêu rõ:

“... Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị. Dân ta đánh đổ các xiềng xích thực dân gần 100 năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập. Dân ta lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập lên chế độ dân chủ cộng hòa”.

“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và thực tế đã trở thành tự do và độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem hết tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”.

Cách mạng tháng Tám đưa lại nhiều bài học lớn. Nổi lên hàng đầu là bài học về sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, và về vai trò và sức mạnh của nhân dân trong cách mạng. Hai chữ “dân ta” trong đoạn trích dẫn Tuyên ngôn Độc lập trên đây chỉ rõ nhân dân là chủ thể của cách mạng, là người tạo dựng nên những thành tựu của cách mạng, cũng là người kiên quyết giữ vững và phát huy những thành tựu cách mạng ấy. Nhân dân - hay dân chúng, quần chúng theo thuật ngữ thường dùng trước đây - không còn là đối tượng cai trị của các thế lực cầm quyền dưới chế độ cũ, không phải là công cụ mà các thế lực chính trị dưới chủ nghĩa tư bản sử dụng cho mục đích cạnh tranh quyền lực. Nhân dân dưới chế độ mới của ta chính là chủ thể của quyền lực. Đảng lãnh đạo cách mạng là để cho nhân dân trở thành người chủ và làm chủ đất nước, làm chủ xã hội. Với ý nghĩa đó, có đầy đủ lý do để khẳng định mạnh mẽ rằng: Cách mạng tháng Tám là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Tổng kết 80 năm hoạt động của mình, Đảng ta, qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) đã rút ra năm bài học kinh nghiệm lớn.

Bài học thứ hai nêu rõ: “Sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Chính nhân dân là người làm nên những thắng lợi lịch sử. Toàn bộ hoạt động của Đảng phải xuất phát từ lợi ích và nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Sức mạnh của Đảng là ở sự gắn bó mật thiết với nhân dân. Quan liêu, tham nhũng, xa rời nhân dân sẽ dẫn đến những tổn thất khôn lường đối với vận mệnh của đất nước, của chế độ xã hội chủ nghĩa và của Đảng”.

Bài học quý giá này được rút ra từ thực tiễn cách mạng phong phú đã qua, trong đó có thực tiễn của Cách mạng tháng Tám, tuyệt nhiên không chỉ để chiêm nghiệm hay tôn thờ mà là để chỉ đạo hành động cách mạng hiện nay và sắp tới.

Bài học thứ hai phải được thực hành đúng và tốt trong tiến trình đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, xây dựng đất nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội hiện nay. Bởi một lẽ rất giản đơn: sự nghiệp đổi mới chính là sự nghiệp cách mạng của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.

HÀ ĐĂNG