Cần có giải pháp hộ đê khẩn cấp

(CMO) Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã xảy ra 63 vụ sạt lở đất ven sông, với chiều dài 2.047 m và xói lở 105 km ven biển. Theo nhận định của các ngành chuyên môn, tình hình này vẫn đang tiếp tục diễn biến hết sức phức tạp, khó lường và có xu hướng gia tăng về mức độ thiệt hại.

Mặc dù chưa phải là cao điểm của mùa mưa bão và triều cường, nhưng dọc khu vực biển phía Tây đã xảy ra tình trạng sạt lở khá nghiêm trọng. Một số khu vực đai rừng phòng hộ không còn, sóng đánh trực tiếp vào thân đê, một số đoạn rừng phòng hộ còn lại rất mỏng đe doạ thân đê, ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất, sinh hoạt của nhân dân cũng như tuyến đê biển Tây đang xây dựng. Trước tình hình đó, ngày 21/6, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Tiến Hải đã chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành nhằm bàn giải pháp cũng như tìm nguồn kinh phí hộ đê khẩn cấp.

Thân đê đang bị xâm thực

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tiến Hải khảo sát thực tế tình trạng sạt lở đoạn Đá Bạc - Kinh Mới.

Ông Nguyễn Long Hoai, Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ lợi, cho biết, tuy chỉ mới ảnh hưởng của một vài cơn áp thấp nhiệt đới xa bờ nhưng toàn bộ tuyến đê biển Tây đều xuất hiện sạt lở. Đặc biệt, có 2 điểm sạt lở cực kỳ nguy hiểm là từ Đá Bạc đến Kênh Mới với chiều dài 1.304 m, đoạn bờ Bắc, bờ Nam Tiểu Dừa dài 150 m vì không còn rừng phòng hộ chắn sóng bảo vệ đê, sóng đánh trực diện vào thân đê. Nếu thời gian tới có xuất hiện mưa bão, gây sóng to gió lớn, mức độ nguy hiểm sẽ càng tăng.

Ông Hoai cho rằng, tỉnh cần có chủ trương triển khai thực hiện việc hộ đê và xử lý sạt lở khẩn cấp bằng giải pháp tạm thời hộ đê khẩn cấp với chiều dài 1.454 m trong phạm vi đoạn đê từ Đá Bạc đến Kênh Mới để bảo vệ đê biển ở 2 xã Khánh Hải và Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời.

Công trình xây dựng nâng cấp đê biển Tây.

Không chỉ có vậy, trên toàn tuyến đê biển Tây hiện nay xuất hiện khá nhiều điểm nóng có nguy cơ sạt lở diễn ra rất nhanh, rất nghiêm trọng. Có thể thấy, từ năm 2007 đến nay, rừng ven biển bị mất khoảng 4.064 ha, nguy cơ làm vỡ đê biển Tây. Đặc biệt, có 3 vị trí sạt lở rất nguy hiểm cần có giải pháp công trình bảo vệ khẩn cấp. Cụ thể, đoạn bờ Bắc vàm Tiểu Dừa - Bắc Hương Mai sạt lở với chiều dài khoảng 8,5 km; đoạn Nam Hương Mai đến bờ Bắc Khánh Hội chiều dài sạt lở khoảng 3,8 km; đoạn từ vàm Ba Tĩnh đến Kênh Tư sạt lở rất nguy hiểm có chiều dài hơn 13,9 km.

Trên khu vực biển Đông, tình trạng sạt lở cũng đang diễn ra rất nghiêm trọng. Trong khu vực biển Đông hiện có khoảng 48 km sạt lở ở mức độ nguy hiểm. Trong đó, sạt lở rất nguy hiểm với chiều dài khoảng 24,5 km. Cụ thể như đoạn thị trấn Rạch Gốc, huyện Ngọc Hiển (3 km); đoạn từ Hốc Năng về phía rạch Nhà Phiếu, huyện Ngọc Hiển (4 km); đoạn Hố Gùi, xã Tam Giang Đông, huyện Năm Căn (1 km); đoạn Vàm Xoáy, xã Đất Mũi (2 km); đoạn Hố Gùi khoảng 14,5 km.

Tình trạng sạt lở mỗi lúc một nghiêm trọng, nhưng kinh phí đầu tư vô cùng khó khăn. ông Tô Quốc Nam, Phó giám đốc Sở NN&PTNT, cho biết, trong kiến nghị công trình khẩn cấp chống sạt lở trình Chính phủ xin 200 tỷ đồng, nhưng đến nay thông tin ban đầu chỉ được cấp khoảng 170 tỷ đồng. Theo đó, với kinh phí này chỉ có thể tiến hành xây dựng 2.500 m phía bờ Nam và Bắc Đá Bạc trong số 3.700 m đang sạt lở rất nguy hiểm, còn lại 1.200 m lấy từ kinh phí biến đổi khí hậu để đầu tư. Như vậy, khu vực sạt lở của biển Tây là tương đối ổn. Còn lại phía biển Đông với 110 tỷ đồng chỉ đủ đầu tư tại Rạch Gốc, còn lại một số điểm phải kêu gọi đầu tư và tiếp tục xin thêm kinh phí hỗ trợ của Trung ương.

Giải pháp an toàn nhưng phải tiết kiệm

Dự án đầu tư xây dựng, nâng cấp đê biển Tây triển khai từ năm 2013, đến nay đã hoàn thành 9 đoạn kè và một đoạn đê từ Hương Mai đến Tiểu Dừa dài khoảng 14 km. Đồng thời, hiện đang thi công 13 công trình. Cụ thể, đê từ Bảy Ghe đến Kênh Mới mức đầu tư 53,3 tỷ đồng, từ Kênh Mới đến Đá Bạc 36,1 tỷ đồng, từ Sông Đốc đến Bảy Ghe 39,8 tỷ đồng, cầu Quảng Thép 15,3 tỷ đồng, đê từ Đá Bạc đến Sào Lưới 30,1 tỷ đồng, từ Sào Lưới đến Ba Tĩnh 42,7 tỷ đồng, từ Ba Tĩnh đến kênh T25 20,9 tỷ đồng, từ kênh T25 đến kênh T29 33,1 tỷ đồng, từ kênh T29 đến Khánh Hội 29,1 tỷ đồng, cầu Sào Lưới 18,4 tỷ đồng, kè đoạn từ Tiểu Dừa về Bắc Hương Mai 27,3 tỷ đồng, từ Vàm cống T29 hướng về Khánh Hội 800 m, 16,7 tỷ đồng, từ cầu Kênh Tám đến Kênh Mới 550 m, 11,6 tỷ đồng.

Căn cứ hồ sơ dự thầu, hợp đồng, tiến độ thi công của nhà thầu chậm so với tiến độ đề ra. Tổng kế hoạch vốn năm 2018 được bố trí là 439,4 tỷ đồng, được phân chia thực hiện trong 2 năm: năm 2018 là 238,2 tỷ đồng và năm 2019 là 201,2 tỷ đồng. Tuy nhiên, tổng khối lượng thực hiện từ đầu năm đến nay chỉ 49,6 tỷ đồng.

Nói về giải pháp công trình hộ đê khẩn cấp trong điều kiện tự nhiên của tỉnh hiện nay, ông Tô Quốc Nam đề xuất, nên ưu tiên chọn giải pháp công trình là dùng 2 hàng cọc bê-tông ly tâm giữa bỏ đá hộc hay công nghệ đê cọc rỗng. Đây là những công nghệ đã được triển khai mang lại hiệu quả trong việc chống lở tạo bãi trên địa bàn tỉnh thời gian qua. Đồng thời, quan tâm sử dụng công nghệ cấu kiện bảo vệ bờ biển của Công ty Busadco (Bà Rịa - Vũng Tàu). 

Ông Trần Văn Tâm, Phó giám đốc Sở Kế hoạch - Đầu tư, cho biết, trước tình hình sạt lở như hiện nay, phải tiến hành làm nhanh và linh hoạt từ nhiều nguồn vốn. Tuy nhiên, trong dự án đầu tư xây dựng, nâng cấp đê biển Tây có điều chỉnh bổ sung rất nhiều dự án kè, trong khi đó, tổng kinh phí phân bổ năm 2018 là 439,4 tỷ đồng, nhưng mới chỉ giải ngân 10% là rất chậm.

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Nguyễn Tiến Hải chỉ đạo, trước mắt, tại các khu vực sạt lở đến thân đê, nếu đã có kè ngoài thì dùng bạt trải bãi đê, còn những nơi chưa có kè cũng sử dụng bạt và sử dụng rọ đá để tấn chân. Kiên quyết bảo vệ đê để bảo vệ tài sản, sản xuất và cả hệ sinh thái ngọt theo tinh thần hộ đê khẩn cấp. Sở NN&PTNT chọn những công nghệ đủ điều kiện về tiêu chuẩn, có thực tế thi công và đủ năng lực thi công trong điều kiện mưa bão của biển Đông và phải làm hoàn thành trong mùa mưa bão này. Đặc biệt, khi thi công phải có cam kết thời gian, tiến độ thi công và trong quá trình thi công kè phải có giải pháp bảo vệ đê. Nhanh chóng rà soát lại những khu vực đang trong tình trạng sạt lở để cho thực hiện ngay./.

Nguyễn Phú