Cần lắng nghe dân

Bộ GT-VT, cơ quan từng đề xuất và bảo vệ quyết liệt quan điểm thu phí bảo trì đường bộ với các phương tiện tham gia giao thông, đã lên tiếng cho biết sẽ kiến nghị Chính phủ sửa đổi Nghị định 18 về Quỹ bảo trì đường bộ theo hướng dừng thu phí bảo trì với xe máy trên cả nước.

Động thái này của Bộ GT-VT diễn ra sau khi nhiều địa phương như Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. HCM, Đà Nẵng... cho biết sẽ ngừng thu do cách thức thu khó khăn, không công bằng và thiếu hiệu quả. Khi thành lập quỹ, dù các nhà làm chính sách từng kỳ vọng sẽ thu được 2.600 tỷ đồng/năm với xe máy, nhưng mức thu ngày càng sụt giảm, năm 2013 cả nước thu được 520 tỷ đồng, năm 2014 còn hơn 500 tỷ đồng và 6 tháng đầu năm 2015 chỉ thu được khoảng 180 tỷ đồng. Mức thu quá thấp và liên tục giảm cho thấy không chỉ người dân không muốn nộp, mà chính các địa phương cũng không mặn mà gì việc thu.

Không khó để lý giải vì sao loại phí vừa thu được 2 năm đã “chết yểu” và bị chính nơi được giao thu, quản lý nguồn thu chối bỏ. Trên thực tế, bất hợp lý trong việc thu phí bảo trì với xe máy đã được chỉ rõ từ khi ý tưởng thu loại phí này manh nha năm 2011, khi cơ chế thu giao về tận xã - phường, vừa tốn thêm kinh phí để thu, vừa thu được rất ít do không có chế tài xử lý, không thống kê được số lượng xe dẫn tới người nộp cũng như người không nộp, nơi nộp nơi không... Trước và sau khi triển khai thu, người dân đã kêu rất nhiều về chuyện phí chồng phí, địa phương kêu khó thu, nhưng những phản ánh này đã chưa được cơ quan làm chính sách tiếp nhận sớm và điều chỉnh, sửa đổi cho phù hợp.

Dù vậy, sau hơn 2 năm triển khai, việc quyết định sẽ kiến nghị bỏ thu phí của Bộ GT-VT vẫn được xem là điều đáng mừng và nhiều người dân ủng hộ. Nếu được Chính phủ chấp thuận bỏ thu, người dân đi xe máy, nhất là những người có thu nhập thấp sẽ bớt thêm một khoản chi phí phải lo. Và quan trọng hơn, nó cho thấy dù có phần muộn màng nhưng tiếng nói người dân cũng đã được lắng nghe.

Tuy nhiên, ngoài phí bảo trì với xe máy, còn nhiều khoản phí khác cũng cần phải xem lại tính hợp lý trong cách thu cũng như quản lý, sử dụng nguồn thu. Bộ GT-VT hiện đang lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan về dự thảo đề án kiểm soát khí thải mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông tại Hà Nội, TP. HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ. Theo đó, xe máy có niên hạn từ 5 năm trở lên bắt buộc phải kiểm tra khí thải định kỳ với mức phí dự kiến 100.000 - 150.000 đồng/xe. Dự thảo cũng đang gặp phải phản ứng từ phía người dân, nhất là khi mỗi lít xăng hiện nay, người dân đã phải bỏ ra 3.000 đồng đóng phí môi trường.

Với gánh nặng phí trên vai mỗi người dân hiện nay, cơ quan quản lý cần cân nhắc, nghĩ cho dân và đặc biệt là lắng nghe dân trước khi quyết định “vẽ” thêm một loại phí mới; dũng cảm dừng thu những loại phí bất hợp lý.

Mai Hà