Cảnh giác cá sấu nuôi sổng chuồng

Hai tháng gần đây, người dân phản ánh có ít nhất 4 vụ cá sấu nuôi sổng chuồng trên địa bàn tỉnh. Vụ mới nhất xảy ra ngày 31/10 tại khu vực chợ Bàu Sàng (xã Vĩnh Bình, huyện Hòa Bình). Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết, cá sấu có thể tấn công con người nếu bị chọc phá, hoặc đang lúc chúng rình mồi.

Cuối tháng 10/2020, người dân khu vực Chủ Chí (giáp ranh giữa huyện Phước Long và TX. Giá Rai) thông báo cho nhau có 3 con cá sấu nuôi bị sổng chuồng vừa xuất hiện tại địa bàn. Các thanh niên địa phương dùng lưới kéo dưới kênh nhưng chỉ bắt lại được một con.

Trước đó, vào tháng 9/2020, xảy ra 2 vụ cá sấu xổng chuồng ở huyện Phước Long và tại khu vực Cầu Sập (ranh giới giữa TP. Bạc Liêu và huyện Vĩnh Lợi). Một nông dân ở ấp Mỹ Phú Đông (xã Hưng Phú, huyện Phước Long) đã bắt được 2 con cá sấu nặng 19kg và 24kg sau vườn nhà. Còn vào tối 22/9, người dân khu vực Cầu Sập bắt được 3 con cá sấu nghi nuôi bị thoát ra ngoài.

Từ năm 1997, nhiều hộ dân ở Bạc Liêu đã tiến hành nuôi cá sấu nước ngọt. Việc nuôi cá sấu trước đây gặp nhiều thuận lợi, kể cả về cơ chế pháp luật. Cá sấu xếp vào danh mục động vật hoang dã (ĐVHD) thuộc nhóm IIB (rất quý hiếm, chăn nuôi, bán thương mại có điều kiện). Sau đó, cá sấu được đưa lên nhóm IB (nguy cấp, phải có nguồn gốc xuất xứ mới được bán). Tuy nhiên sau khi, Nghị định 06, ngày 22/1/2019 của Chính phủ có hiệu lực, các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh gặp khó trong việc thực hiện các thủ tục hành chính, như: đăng ký mã số gây nuôi, điều kiện chế biến sản phẩm từ cá sấu, xác nhận nguồn gốc để vận chuyển mua bán cá sấu và các sản phẩm từ cá sấu…

Người dân vây lưới bắt cá sấu nuôi sổng chuồng tại khu vực Chủ Chí. Ảnh chụp lại: N.Q

Theo quy định, động vật tới thế hệ F2 mới được cấp mã số gây nuôi. Muốn xác định được thế hệ F2 thì khu nuôi phải rất rộng để nuôi từng cặp bố mẹ riêng. Người dân tỉnh nhà không đáp ứng được, nên dù đã có mấy bộ hồ sơ gửi về tổ chức Công ước về thương mại quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) tại Việt Nam song đều bị trả lại. Toàn tỉnh có khoảng 900 cơ sở nuôi cá sấu, chỉ có trang trại Phương Tín (huyện Phước Long) đạt tiêu chuẩn CITES.

Cộng thêm vào đó, do ảnh hưởng dịch bệnh COVID-19, giá cả các loài ĐVHD gây nuôi nói chung và cá sấu thương phẩm, các sản phẩm từ cá sấu (da) giảm đáng kể, hiện bị ép xuống 40.000 đồng/kg. Dựa vào diễn biến thị trường trong thời gian qua, Sở NN&PTNT Bạc Liêu nhận định thời gian tới, đầu ra đối với ĐVHD, bao gồm cá sấu và các sản phẩm từ cá sấu vẫn còn bấp bênh, rủi ro cao, có chiều hướng xấu đi do vẫn còn chịu ảnh hưởng của dịch COVID-19.

Hiện nay, lượng cá sấu nuôi còn trong chuồng rất lớn, tập trung nhiều nhất ở 2 huyện Phước Long và Hồng Dân, bởi 2 địa bàn này có số trang trại, hộ nuôi cao nhất tỉnh. Mùa mưa bão, với lượng cá sấu chưa xuất bán được quá lớn, để tránh tình trạng cá sấu sổng chuồng, ông Nguyễn Văn Phúc - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm (Sở NN&PTNT) cảnh báo chuồng trại phải kiên cố. Cụ thể, đáy hồ nuôi phải đổ bê-tông, có tường hồ nuôi 20cm, còn khu vực nuôi cần cách xa ao, hồ, kênh để tránh nguy cơ sạt lở, tường bao khu vực nuôi phải xây cao ít nhất 1,5m. Sở NN&PTNT cũng khuyến cáo người dân chủ động hạn chế, hoặc không nuôi ĐVHD, cá sấu trong thời gian tới.

Nguyễn Quốc