Chính sách thuế đối với thuế giá trị gia tăng

Tại các kỳ tiếp xúc cử tri của Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh, cử tri xã Vĩnh Phú Đông (huyện Phước Long) kiến nghị Quốc hội, Chính phủ xem xét, sửa đổi, bổ sung Luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi). Cử tri cho rằng, việc người tiêu dùng phải chịu 10% thuế giá trị gia tăng (GTGT), trong khi người dân đã trả phí tiêu dùng, còn phải chịu thêm 10% thuế GTGT là không phù hợp, gây thiệt thòi cho người dân.

Thuế giá trị gia tăng đảm bảo công bằng xã hội. Ảnh minh họa: Internet

Kiến nghị của cử tri được Bộ Tài chính trả lời như sau:

Thuế GTGT là sắc thuế gián thu tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Thuế GTGT được cấu thành trong giá cả hàng hóa, dịch vụ và do người tiêu dùng chịu khi mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ. Qua tổng kết, đánh giá tình hình thực hiện Luật Thuế GTGT cho thấy thuế GTGT trong thời gian qua đã thể hiện được vai trò điều tiết thu nhập để đảm bảo công bằng xã hội, góp phần điều tiết vĩ mô nền kinh tế thông qua điều tiết tiêu dùng và tiết kiệm, góp phần tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy sản xuất - kinh doanh phát triển, chú trọng khuyến khích phát triển nông nghiệp, giảm chi phí đối với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu, góp phần đảm bảo an ninh xã hội và góp phần định hướng sản xuất và tiêu dùng.

Trong hệ thống chính sách thuế hiện nay, thuế GTGT là nguồn thu quan trọng, ổn định, bảo đảm tỷ lệ động viên hợp lý cho ngân sách nhà nước (NSNN) nhằm đáp ứng nguồn tài chính cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, số thu về thuế GTGT chiếm tỷ lệ cao trong tổng số thu về thuế, cụ thể, năm 2022 khoảng 24,5%, năm 2023 khoảng 23%. Qua tham khảo kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các nước phát triển và các nước đang phát triển đều thực hiện cơ cấu lại thu NSNN theo hướng tăng cường vai trò của thuế GTGT, coi thuế GTGT là nguồn thu chủ yếu cho NSNN. Số lượng quốc gia áp dụng thuế GTGT/thuế hàng hóa và dịch vụ ngày càng tăng, từ khoảng 140 nước năm 2004 lên 160 nước năm 2014, 166 nước năm 2016, 195 nước năm 2020. Cùng với việc tăng số lượng các nước sử dụng thuế GTGT để điều tiết tiêu dùng cũng như tăng số thu ngân sách thì xu thế tăng thuế suất GTGT diễn ra phổ biến. Theo số liệu thống kê của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về mức thuế suất của 164 quốc gia, vùng lãnh thổ năm 2020, có thể thấy mức thuế suất thuế GTGT phổ thông 10% của Việt Nam tương đối thấp. Cụ thể, có 122 nước có mức thuế suất phổ thông từ 13 - 27% (trong đó 84 nước có mức thuế suất từ 17 - 27%); 26 nước có mức thuế suất phổ thông ở mức 10% đến dưới 13%; và 16 nước có mức thuế suất phổ thông dưới 10%. Các nước láng giềng của Việt Nam như Lào, Indonesia, Campuchia cũng có mức thuế suất phổ biến là 10%; Trung Quốc có mức thuế suất 13%; Philippines có mức thuế suất 12%.

Mới đây, khi thảo luận về dự án Luật Thuế GTGT (sửa đổi), một số ĐBQH đề nghị Chính phủ nghiên cứu lộ trình tăng thuế suất thuế GTGT, tuy nhiên, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu thời điểm thích hợp thực hiện mục tiêu này để trình Quốc hội xem xét quyết định trong giai đoạn thực hiện tiếp theo của Chiến lược cải cách hệ thống thuế.

KIM KIM (tổng hợp)