Chủ động ứng phó nước mặn xâm nhập

Theo dự báo của Viện Khoa học thủy lợi miền nam, mùa khô năm nay, tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (ÐBSCL), nước mặn sẽ xâm nhập sâu 50km vào các cửa sông, trong đó nước có độ mặn từ 4%o trở lên (gây hại cho cây trồng) xâm nhập sâu 30 km.

Ðây là một trong những ảnh hưởng rõ rệt nhất của hiện tượng biến đổi khí hậu. Mà hệ quả lâu dài là nguy cơ mất cả vùng đồng bằng rộng lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh lương thực quốc gia đồng thời cũng mất nơi sản xuất, cư trú của hàng chục triệu con người. Theo dự báo, vào năm 2100, nếu mực nước biển ở Việt Nam tăng thêm hơn 1m thì vựa lúa lớn nhất nước này sẽ bị mất đi 38% diện tích. Hàng loạt địa phương bị chìm trong nước. Bến Tre, Long An, Trà Vinh, Sóc Trăng, Vĩnh Long... mất từ 40% đến 50% diện tích. Dự báo ngắn hạn hơn là vào năm 2030, khoảng 45% diện tích đất của đồng bằng sông Cửu Long có nguy cơ nhiễm mặn cục bộ, gây hại lớn cho sự sinh trưởng và phát triển của cây lúa, trung bình năng suất lúa có thể giảm 20 đến 25%, thậm chí tới 50%. Còn nếu tính từ chục năm nay, nước mặn xâm nhập đã lấy đi của mỗi tỉnh khu vực ÐBSCL cả trăm tỷ đồng mỗi năm do thiệt hại từ sản xuất nông nghiệp. Năm 2010 được coi là năm hạn hán dữ dội nhất ở vùng ÐBSCL và cũng là năm người nông dân chứng kiến nước mặn xâm nhập sâu nhất vào đồng ruộng (hơn 70 km) đã khiến cho hơn 100.000 ha đất bị ảnh hưởng. Vì vậy, để ngăn nước biển dâng, chống xâm nhập mặn, không có cách nào tốt hơn là đắp đê. Năm 2009, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 667/QÐ-TTg về việc củng cố hệ thống đê biển từ Quảng Ngãi đến Kiên Giang và đến nay vẫn được tiếp tục thực hiện theo lộ trình đến năm 2020. Tuy nhiên, điều quan trọng là rà soát, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và bố trí cây trồng hợp lý, nhất là ở những nơi dễ bị ảnh hưởng do biến đổi khí hậu. Ðiều chỉnh cơ cấu sản xuất mùa vụ, quy hoạch sử dụng đất hợp lý, nuôi trồng thích hợp theo từng vùng sinh thái, cải thiện dần khả năng chịu mặn, chịu hạn của cây trồng và vật nuôi. Việc thành lập trung tâm chuyên nghiên cứu các giống cây trồng, vật nuôi và kỹ thuật canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu, cụ thể là xâm nhập mặn cho ÐBSCL phải được thực hiện như một giải pháp hữu hiệu và cấp bách. Tuy nhiên, không thể chỉ Chính phủ và các nhà khoa học vào cuộc trong việc ngăn chặn xâm nhập mặn mà chính những người dân nơi đây cũng phải được nâng cao nhận thức và ý thức về nước biển dâng, xâm nhập mặn để góp sức ứng phó với biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

Nguồn: NDOL