Công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện: Nhiều hoạt động hỗ trợ, giúp đỡ tái hòa nhập cộng đồng

Kết quả công tác cai nghiện ma túy (CNMT) và quản lý sau cai nghiện giai đoạn 2016 - 2020 trên địa bàn tỉnh cho thấy chế độ ưu việt và nhiều chính sách đầy tính nhân văn của Đảng, Nhà nước dành cho những người lầm lỡ, đồng thời kịch liệt lên án tội phạm ma túy. Trong giai đoạn 2016 - 2020, Cơ sở CNMT tỉnh đã tiếp nhận tổng số 987 học viên, trong đó tự nguyện 188 học viên, bắt buộc 709 học viên.

NGƯỜI NGHIỆN MA TÚY NGÀY CÀNG PHÁT SINH

Theo thống kê của UBND tỉnh, bình quân mỗi năm trên địa bàn tỉnh phát sinh mới trên 200 người nghiện ma túy (NNMT). NNMT ngày càng trẻ hóa, độ tuổi từ 18 - 30 tuổi chiếm 69,1%, trong đó nam giới chiếm 95,5%; có 59/64 xã, phường, thị trấn có NNMT. Tất cả các huyện, thị xã, thành phố đều có NNMT. NNMT có xu hướng chuyển dần từ sử dụng cần sa, heroin sang ma túy tổng hợp (chủ yếu là ma túy đá, chiếm 88,8%). Nhiều người sử dụng ma túy ngộ nhận rằng, ma túy đá không gây nghiện, nhưng trên thực tế, người sử dụng ma túy tổng hợp, ma túy đá đều bị nghiện và một khi đã nghiện thì rất dễ bị rối loại tâm thần, có hành vi vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng đến tình hình trật tự, an toàn xã hội.

Đa số NNMT trên địa bàn tỉnh là những thanh niên chơi bời lêu lỏng, thiếu sự quản lý, giáo dục của gia đình dẫn đến việc bị bạn bè xấu lôi kéo, dụ dỗ sử dụng trái phép chất ma túy. NNMT không có nghề nghiệp hoặc có nghề nghiệp nhưng không ổn định chiếm tới 93,7% nên dễ bị lôi kéo, tiếp tay cho bọn mua bán ma túy để có tiền sử dụng. Đa số người sử dụng ma túy, NNMT chưa hiểu rõ về tác hại của ma túy. Từ đó, NNMT có nguy cơ bị lây nhiễm HIV/AIDS, các bệnh lây truyền qua đường máu, đường tình dục và các vấn đề khác về sức khỏe là rất cao.

ĐA DẠNG HÌNH THỨC CAI NGHIỆN

Thời gian qua, mặc dù Bạc Liêu tích cực xây dựng, ban hành các chương trình, kế hoạch... về công tác CNMT tại gia đình, cộng đồng, tuy nhiên do chưa có sự chỉ đạo, hướng dẫn đồng bộ từ các bộ, ngành Trung ương và do ngân sách của địa phương còn khó khăn nên chưa thể đầu tư kinh phí đảm bảo các điều kiện (điểm cắt cơn, cơ sở vật chất, nguồn nhân lực, kinh phí...) cho công tác CNMT tại gia đình, cộng đồng theo hướng dẫn tại Thông tư liên tịch số 03 giữa Bộ LĐ-TB&XH, Bộ Y tế và Bộ Công an.

Trên cơ sở Chỉ thị số 25 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tăng cường công tác phòng chống và CNMT trong tình hình mới, từ đầu năm 2019, tỉnh đã thử nghiệm CNMT bằng thuốc Cedemex cho 20 người (5 người tại gia đình, cộng đồng; 15 người tại cơ sở CNMT). Nhìn chung, bước đầu cho kết quả tốt, nên trong năm 2020, tỉnh tiếp tục triển khai thực hiện Đề án ứng dụng thuốc Cedemex trong hỗ trợ điều trị nghiện ma túy giai đoạn 2020 - 2025. Hiện UBND tỉnh đang chỉ đạo các cơ quan chuyên môn có liên quan (Sở LĐ-TB&XH, Công an tỉnh, Sở Y tế...) tham mưu tổ chức thực hiện đề án. Dự kiến sau khi kết thúc đề án, tỉnh sẽ cai nghiện cho 450 NNMT trên địa bàn. Trong đó, tại cơ sở CNMT: 195 người, tại gia đình, cộng đồng: 255 người…

Ngoài việc đầu tư Cơ sở CNMT tỉnh có sức chứa tối đa 380 học viên, gồm 30 phòng và các hạng mục phục vụ khác với tổng diện tích 2.766m², UBND tỉnh hiện đang đầu tư thêm nhiều hạng mục công trình như: cất mới thêm 30 phòng ở cho học viên, xây dựng sân thể dục - thể thao, gia cố hàng rào, nâng cấp hệ thống lưới điện và san lấp mặt bằng với tổng kinh phí ước tính gần 14 tỷ đồng. Tổng số phòng xây mới có sức chứa khoảng 500 học viên, nâng tổng quy mô của Cơ sở CNMT tỉnh lên tối đa khoảng 800 học viên vào cuối năm 2021.

Quy trình CNMT được thực hiện theo từng giai đoạn, gồm: giai đoạn tiếp nhận, phân loại; giai đoạn cắt cơn, giải độc, điều trị các bệnh nhiễm trùng cơ hội; giai đoạn giáo dục, tư vấn, phục hồi hành vi, nhân cách; giai đoạn lao động trị liệu, học nghề; giai đoạn phòng chống tái nghiện, chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng và hỗ trợ sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng.

Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh bàn giao học viên cho chính quyền thị trấn Phước Long để quản lý sau cai nghiện. Ảnh: T.Đ

NHIỀU BIỆN PHÁP QUẢN LÝ SAU CAI NGHIỆN

Ngay sau khi học viên hết hạn cai nghiện, Sở LĐ-TB&XH chỉ đạo Cơ sở CNMT thông báo cho địa phương biết trước để chuẩn bị tiếp nhận người sau cai nghiện (trong thông báo có cả nội dung về tâm tư, nguyện vọng cần được hỗ trợ, giúp đỡ cho người sau CNMT). Khi hết hạn CNMT thì tổ chức bàn giao học viên cho chính quyền nơi cư trú quản lý và thực hiện công tác hỗ trợ, giúp đỡ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng. Trong giai đoạn 2016 - 2020, có 624 học viên hoàn thành thời gian cai nghiện, trở về cộng đồng. Theo đánh giá của UBND tỉnh, thời gian qua, chính quyền cơ sở cũng đã có nhiều hoạt động hỗ trợ, giúp đỡ người sau CNMT về vay vốn, dạy nghề, tạo việc làm…

Bên cạnh đó, thông qua thực hiện mô hình thí điểm về phòng chống tệ nạn xã hội tại các đơn vị xã, phường, thị trấn đã có nhiều hoạt động trong công tác hỗ trợ, giúp đỡ người sau CNMT, điển hình như: Phường Hộ Phòng (TX. Giá Rai), xã Phong Thạnh Tây B (huyện Phước Long), thị trấn Hòa Bình (huyện Hòa Bình)… Tuy người sau CNMT được hỗ trợ, giúp đỡ không nhiều nhưng cũng đã tạo được phong trào, huy động nhiều hơn nữa các nguồn lực tham gia hỗ trợ, giúp đỡ người sau cai nghiện; thể hiện sự quan tâm của chính quyền cơ sở; trong đó có một số người cai nghiện thành công, quyết tâm làm lại cuộc đời.

TẤN ĐẠT