Công tác phòng, chống AIDS, ma túy, mại dâm: Nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo

Trong chuyến làm việc tại Bạc Liêu mới đây, Đoàn kiểm tra của Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và tệ nạn ma túy (MT), mại dâm (MD) do bà Nguyễn Thị Hà - Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, thành viên Ủy ban làm trưởng đoàn, đã đánh giá Bạc Liêu có sự nỗ lực đáng ghi nhận, có nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo mang lại hiệu quả tích cực trong phòng chống AIDS, MT, MD trên địa bàn tỉnh.    

Đoàn kiểm tra của Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và tệ nạn ma túy, mại dâm tham quan mô hình dạy nghề cho học viên cai nghiện ma túy của tỉnh. Ảnh: T.Đ

CẢNH BÁO MT TỔNG HỢP TRONG GIỚI TRẺ

Theo đánh giá của UBND tỉnh, mặc dù dịch HIV/AIDS ở Bạc Liêu đã được khống chế, tuy nhiên chưa đảm bảo tính bền vững, mức độ lây nhiễm HIV/AIDS dẫn đến tử vong từ năm 1997 đến ngày 30/9/2020 có chiều hướng tăng. Số người nhiễm HIV hiện còn sống trên địa bàn tỉnh là 1.363, có 899 người đã chuyển sang AIDS. Số người nhiễm HIV tập trung chủ yếu ở độ tuổi từ 20 - 29 (54%), kế đến là nhóm tuổi từ 30 - 39 (23%). Người nhiễm HIV không chỉ tập trung ở người nghiện hút MT hay đối tượng MD mà có xu hướng thay đổi, như: gia tăng sự lây nhiễm HIV qua quan hệ tình dục đồng giới nam (chiếm tỷ lệ 30% trong tổng số người nhiễm HIV của tỉnh), gia tăng số người nhiễm HIV là những người ít có nguy cơ như: phụ nữ mang thai, vợ/chồng/con của người nhiễm. TP. Bạc Liêu là nơi phát hiện nhiều trường hợp nhiễm HIV/AIDS dẫn đến tử vong với 1.004 trường hợp, có 875 trường hợp chuyển sang AIDS và 551 bệnh nhân đã tử vong. Hồng Dân là huyện có ít ca nhiễm nhất so với các địa phương khác trong tỉnh, tuy nhiên cũng đã phát hiện 132 người dương tính với HIV, có 85 trường hợp chuyển sang AIDS, 42 bệnh nhân đã tử vong.

Tại buổi làm việc, đoàn kiểm tra cho rằng, Bạc Liêu không phải là tỉnh trọng điểm về tình hình mua bán MT vì đường vận chuyển khó khăn. Nhưng điều đáng lo lắng là MT tổng hợp đi vào lớp trẻ rất nhanh. Có hơn 90% người nghiện ở Bạc Liêu là nghiện MT tổng hợp (MT đá). Bên cạnh đó, đoàn đã đánh giá cao dự án xã, phường không MT mà tỉnh Bạc Liêu đang thực hiện ở 10 phường, xã. Đoàn cũng đánh giá cao sự quan tâm của UBND tỉnh về công tác phòng chống tệ nạn xã hội và cho rằng, công tác phòng chống AIDS, MT, MD của Bạc Liêu có nhiều sáng tạo, nhiều giải pháp tuyên truyền, hỗ trợ phù hợp với từng nhóm đối tượng, mang lại hiệu quả cao.

MỤC TIÊU CỤ THỂ CHO GIAI ĐOẠN MỚI

Giai đoạn 2021 - 2025, mục tiêu cụ thể trong công tác phòng chống AIDS, MT, MD được UBND tỉnh xác định là sẽ mở rộng và đổi mới các hoạt động can thiệp dự phòng lây nhiễm HIV, đến năm 2025 có 70% số người có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV được tiếp cận dịch vụ dự phòng lây nhiễm. Mở rộng và đa dạng hóa các loại hình tư vấn xét nghiệm HIV, đẩy mạnh xét nghiệm HIV dựa vào cộng đồng, tự xét nghiệm. Cùng với đó, tỉnh sẽ mở rộng và nâng cao chất lượng điều trị HIV/AIDS, có ít nhất 92% số người nhiễm HIV được điều trị thuốc kháng virus HIV. Đặc biệt là củng cố và tăng cường năng lực hệ thống phòng chống HIV/AIDS; đảm bảo các nguồn nhân lực về con người, tài chính, cơ sở vật chất cho công tác phòng chống HIV/AIDS.

Ngoài ra, với các nhóm chỉ tiêu khác, tỉnh phấn đấu kéo giảm tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con xuống dưới 2% vào năm 2025. Tỷ lệ người nghiện các chất dạng thuốc phiện được điều trị bằng thuốc thay thế đạt 40%. Tỷ lệ nam giới quan hệ tình dục đồng giới được điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV bằng thuốc (PrEP) đạt 30%. Tỷ lệ thanh niên 15 - 24 tuổi có hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS đạt 60%. Tỷ lệ người dân từ 15 - 49 tuổi không kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV đạt 70%. Đảm bảo 100% người nhiễm HIV tham gia bảo hiểm y tế. Đảm bảo cung ứng đủ thuốc, sinh phẩm, vật tư, trang thiết bị cho công tác phòng chống HIV/AIDS...

Ông Vương Phương Nam - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, tỉnh luôn đặc biệt quan tâm đến công tác cai nghiện MT, có sự chỉ đạo quyết liệt không để MT làm ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Thực tế, tỉnh đã ban hành nhiều chính sách đặc thù hướng tới mục tiêu cao nhất là cứu vớt những đối tượng lầm lỡ thoát ra khỏi vòng nguy hiểm. Cụ thể, tỉnh đã miễn phí toàn bộ chi phí cai nghiện MT tập trung dù cho người đó là đối tượng bắt buộc hay tự nguyện; nghiên cứu lựa chọn phác đồ, mô hình điều trị nghiện mang lại hiệu quả cao. Ngoài nguồn kinh phí Trung ương hỗ trợ, năm nào UBND tỉnh cũng chi ngân sách khoảng 2 tỷ đồng mua thuốc bổ sung cho Cơ sở cai nghiện MT tỉnh. Cả hệ thống chính trị của tỉnh đều vào cuộc phòng chống MT, không một ai được đứng ngoài. Hàng năm, khi nhận xét đảng viên nơi cư trú, nếu đảng viên nào có con em sa vào tệ nạn MT thì xem như đảng viên đó không hoàn thành nhiệm vụ ở địa phương. Nếu so với mục tiêu, yêu cầu của Ban chỉ đạo Quốc gia thì nhiều chỉ tiêu về phòng chống MT ở Bạc Liêu còn đạt thấp, nhưng tỉnh đã đầu tư nguồn lực khá lớn cho cơ sở cai nghiện (trên 50 tỷ đồng trong 3 năm gần đây)…

TẤN ĐẠT

Thứ trưởng Bộ LĐ -TB&XH - Nguyễn Thị Hà: Sẽ quan tâm nhiều hơn với Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Bạc Liêu

Thăm Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh, bà Nguyễn Thị Hà - Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH cùng đoàn công tác đã đến khảo sát các khu vực hoạt động của học viên, gồm nơi ăn uống, nghỉ ngơi, vui chơi và lao động, học nghề… Đồng thời, đoàn đã trò chuyện và động viên học viên cố gắng điều trị tốt, lao động giỏi để sớm được trở về với gia đình, hòa nhập cộng đồng. Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà, Trưởng đoàn kiểm tra bày tỏ ấn tượng với môi trường xanh - sạch - đẹp, văn hóa ứng xử và mô hình dạy nghề ở nơi này.

Bà Nguyễn Thị Hà đánh giá, sự nêu gương, kỷ cương, tình thương giữa cán bộ quản lý với học viên, cũng như văn hóa trong giao tiếp, ứng xử thể hiện rõ nét ở cơ sở này... Cơ sở cai nghiện ma túy của Bạc Liêu làm rất tốt công tác đảm bảo sự công bằng, minh bạch, chống tiêu cực trong Cơ sở cai nghiện. Sự công bằng, minh bạch, chống tiêu cực và phương pháp tiếp cận thân thiện, gương mẫu, tôn trọng, có tình yêu thương, chia sẻ chính là cơ sở để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giúp đỡ, điều trị cho học viên tại cơ sở cai nghiện. “Tôi chia sẻ với tình trạng quá tải tại Cơ sở cai nghiện ma túy Bạc Liêu. Dù cơ sở vật chất còn hạn chế, nhưng Bạc Liêu đã phát huy tối ưu công năng của cơ sở cai nghiện, không lãng phí nguồn lực đầu tư của Nhà nước. Tôi sẽ tham mưu cho Chính phủ quan tâm nhiều hơn về nguồn lực đầu tư, chế độ chính sách, đội ngũ cán bộ (nhất là y, bác sĩ)… cho công tác cai nghiện ma túy của Bạc Liêu trong giai đoạn 2021 - 2025” - bà Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh.