Cua Cà Mau - Hiệu ứng cánh bướm nhỏ ở cuối trời Nam

Đất Mũi có những buổi sáng thật lạ. Gió từ biển Tây mang theo vị mặn, gió từ biển Đông mang theo vị nồng, còn rừng ngập mặn thì mang sự sống âm ỉ, bền bỉ giữa mênh mang sông rạch.

• Bứt phá mũi đất phù sa
• Thông điệp từ mũi đất xanh
• Mũi đất xanh vươn mình
• Thông qua đồ án Quy hoạch chung đô thị mới Đất Mũi
• Tuổi trẻ Đất Mũi khát vọng xây dựng đô thị hiện đại, sinh thái

Mũi Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc. Ảnh: HUỲNH LÂM

Có lần đứng ở mốc toạ độ cuối cùng đất nước, nhìn vào tấm bản đồ hình chữ S như nhìn một cánh bướm đậu vào ngọn sóng, tôi tự nhiên nghĩ: Một chuyển động rất nhỏ ở nơi tận cùng này, biết đâu có thể lan sang cả phần còn lại của đất nước?

Giống như câu chuyện con cua Cà Mau, nhỏ bé thôi, nhưng biết giữ được linh khí của rừng, của biển, của phù sa đất mặn… thì có thể trở thành “cánh bướm” tạo ra hiệu ứng lan tỏa cho cả thương hiệu Cà Mau.

Khi một sản vật trở thành một triết lý phát triển

Ở nơi đất, rừng, biển giao nhau, cua Cà Mau lớn lên tự nhiên như hơi thở: ăn những gì dòng nước mang lại; lớn theo nhịp điệu của thuỷ triều; đổi vỏ theo mùa trăng lên. Nó khoẻ theo cách mà thiên nhiên nuôi nấng những sinh linh bản địa.

Cầm một con cua lên, người vùng khác thấy thịt chắc, gạch nhiều; còn người Cà Mau thì thấy trong đó cả một hệ sinh thái: thấy rừng đước che chở, thấy mạch nước lợ nuôi dưỡng, thấy bàn tay ngư dân gìn giữ, thấy câu chuyện tự nhiên không bị ngắt quãng. Nói cho đúng, cua Cà Mau đâu chỉ ngon vì vị, mà là kết tinh của một vùng đất biết sống hài hoà với thiên nhiên.

Thu hoạch cua ở rừng ngập mặn Cà Mau. (Ảnh tư liệu)

Một địa phương có thể xây nhà máy, có thể mở đường, có thể làm du lịch. Nhưng để tạo ra hệ sinh thái, nơi thiên nhiên, con người và sản vật cùng phát triển, thì phải có niềm tin nội sinh. Niềm tin rằng giữ rừng cũng chính là giữ cua, giữ nguồn nước cũng chính là giữ nghề, giữ hệ sinh thái cũng chính là giữ tương lai. Đó là nơi triết lý hiệu ứng cánh bướm trở nên sống động nhất: một hành động nhỏ trong hệ sinh thái có thể tạo chuyển động lớn trong toàn bộ cộng đồng.

Bạn giữ một khoảnh rừng - Rừng giữ lại phù sa - Phù sa nuôi con cua - Cua nuôi gia đình - Gia đình nuôi lại niềm tin vào rừng. Đó là một vòng tròn đẹp đẽ, bền vững.

Thương hiệu cua Cà Mau - khởi đầu cho thương hiệu Cà Mau

Du khách chụp ảnh lưu niệm tại biểu tượng con cua ở Khu du lịch Mũi Cà Mau. (Ảnh tư liệu)

Thương hiệu cua Cà Mau không chỉ là thương hiệu của một sản phẩm, mà còn là lời giới thiệu ngắn gọn nhất, chân thật nhất về đất này: “Cà Mau là nơi con người biết tôn trọng tự nhiên, và tự nhiên đã nuôi dưỡng lại con người”.

Rồi từ đó, người ta nhớ Cà Mau có rừng ngập mặn lớn nhất nước, Cà Mau có hệ sinh thái tôm - rừng độc đáo, Cà Mau có biển Đông - biển Tây ôm nhau, Cà Mau có người dân sống bám rừng, bám biển bằng đức kiên nhẫn và lòng chân thật.

Khi một sản vật được làm bằng cả lòng trân trọng thiên nhiên, thì nó trở thành một “đại sứ” của đất này. Một con cua đi ra khỏi đất Mũi, mang theo cả câu chuyện của rừng, của biển, của con người Cà Mau. Đó chính là “hiệu ứng cánh bướm” của thương hiệu địa phương.

Giữ được con cua - giữ được đất Mũi

Nếu một ngày nào đó, người Cà Mau chỉ chăm vào sản lượng mà quên mất hệ sinh thái đã nuôi con cua, thì con cua sẽ mất đi linh hồn. Và khi ấy, thương hiệu cũng sẽ chỉ còn cái vỏ.

Giữ cua bằng cách giữ rừng. Giữ rừng bằng cách giữ niềm tin của cộng đồng. Giữ niềm tin bằng cách để bà con thấy rằng: mỗi lựa chọn của họ, dù nhỏ, đều góp phần vào sự bền vững của cả vùng đất.

Hiệu ứng cánh bướm không phải điều xa xôi. Nó đang xảy ra từng ngày ở đây, nơi cuối trời Nam, nơi một tiếng gió có thể mang hơi nước của hai đại dương và một con cua có thể mang tiếng thơm cho cả vùng đất.

Cua Cà Mau được chế biến thành nhiều món ăn ngon, hấp dẫn. (Ảnh tư liệu)

Cà Mau đi lên từ những điều tử tế nhỏ bé

Có khi thương hiệu của một địa phương không bắt đầu từ những công trình cao lớn, mà từ một điều rất đời thường: một sản vật sạch, một cách làm bền vững, một thái độ trân trọng thiên nhiên.

Cua Cà Mau, nhỏ bé trong bàn tay, nhưng lớn lao trong câu chuyện của hệ sinh thái. Nếu người đất Mũi biết gìn giữ những giá trị ấy, thì một ngày nào đó, khi ai đó nhắc đến Cà Mau, người ta sẽ nhớ không chỉ vì cua ngon, mà vì đây là vùng đất biết sống tử tế với thiên nhiên, và vì thế mà tự nhiên trả ơn lại con người.

Đó là thương hiệu bền vững nhất.

Đó là “cánh bướm đất Mũi” đang âm thầm bay./.

Lê Minh Hoan