Dân Sào Lưới chưa thể an cư

(CMO) Tại cửa biển Sào Lưới, thuộc xã Khánh Bình Tây Bắc, huyện Trần Văn Thời, dự án Khu tái định cư Sào Lưới hơn chục năm nay vẫn chưa thể triển khai. Những hộ dân sống ngoài đê hiện đã chuyển hết vào trong, nhưng không phải vào khu tái định cư mà là... tự thuê, mua lại đất dọc theo mé kinh, gần nơi mà sau này sẽ xây khu tái định cư để sinh sống. Họ đang mòn mỏi chờ đợi để được an cư, ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế.

Xóm... chờ tái định cư

Đến vàm Kinh Tư, gần cửa biển Sào Lưới, chúng ta dễ dàng bắt gặp dãy nhà mới nằm dọc theo mé kinh với hơn 20 nóc san sát nhau. Đây là nơi “ở tạm” của những hộ dân sống ngoài đê biển Tây trước đây được vận động dời vào trong. Họ tự thuê hoặc mua lại một diện tích đất ít ỏi dọc theo mé kinh để cất nhà và chờ đợi Khu tái định cư Sào Lưới. Bởi hầu hết họ đều có tên trong khu này, chỉ có điều là chẳng ai biết “mặt mũi” nơi mà họ sẽ ở.

Chỉ tay ra ruộng lúa mênh mông nằm cạnh căn nhà mình, ông Quách Thành Nhơn, 60 tuổi, nói: “Người ta nói sau này đây sẽ là khu tái định cư, nó rộng lắm, gần 2 ha. Họ nói gần làm rồi, nhưng thực tình tôi không biết khi nào sẽ làm”.

Ông Quách Thành Nhơn cho biết, khu tái định cư trước mặt ông vẫn còn là ruộng lúa.

Nói về căn nhà đang ở, ông Nhơn cho biết thêm: “Đây là nhà tôi mướn để ở tạm. Mình làm mướn, giữ ghe cho chủ tàu thì được nhiêu tiền đâu. Khi dời vào trong này cũng được hỗ trợ khoảng 4 triệu đồng bồi thường cây trái, hoa màu nhưng tôi không lấy. Tôi làm đơn yêu cầu được vào khu dân cư, đã được xét duyệt, giờ đợi khi nào xây xong rồi vào ở, chứ nhiêu đó thì làm được gì”.

Trong căn nhà chỉ vài chục mét vuông, vợ chồng anh Ngô Thanh Lâm bày biện đồ đạc gói gọn như một phòng trọ. Họ tận dụng từng diện tích nhỏ để vừa làm chỗ ngủ, bếp ăn, sinh hoạt...

Hai tay cứ thoăn thoắt gắn phao lưới, anh Lâm tâm sự: “Trước giờ vợ chồng sống ngoài mé đê, làm nghề đánh bắt cá, dành dụm được một ít tiền rồi mua lại nền nhà dưới mé kinh này. Chỉ là sang tay thôi chứ không có giấy tờ gì. Khi được yêu cầu dời vào thì mình có sẵn nền, chỉ tháo nhà cũ ráp và sửa sang lại thôi. Cũng mong Nhà nước sớm xây xong khu tái định cư để vào ở, chứ làm ăn ngày được, ngày mất sao đủ tiền mua đất sản xuất, rồi cất nhà ổn định được".

Ở tuổi lục tuần, bà Nguyễn Thị Đẳng vẫn giữ thói quen cầm điếu thuốc trên tay khi trò chuyện với chúng tôi, bà bảo: “Tôi sống ở ngoài đê khi mới 6 tuổi đến nay. Gia đình có 4 đứa con đều đã dựng vợ gả chồng, cũng sống ngoài đê từ nhỏ đến giờ. Khi Nhà nước yêu cầu dời vào trong, không có đất cát gì, tôi thuê lại đất cất nhà, tiền thuê mỗi năm 1 triệu đồng. Giờ chỉ mong sớm được vào khu tái định cư, để ổn định cuộc sống. Làm biển khi được, khi mất tiền đâu mà mua đất cất nhà”.

Chị Huỳnh Hồng Lý nói: “Trước đây tôi cũng có sang lại đất khu vực này, khi ấy 1 m ngang chỉ có giá 1,5 triệu đồng, khi dời qua thì cất nhà ở tạm. Chỉ là sang tay nên đâu có sổ đỏ gì đâu, khi lên xã họp có hỏi thì được trả lời, khi nào vào khu tái định cư thì được hỗ trợ tiền di dời chứ không bồi thường. Nghe nói năm 2019 khu tái định cư sẽ làm xong, nhưng thực tình cũng không biết sao nữa, hy vọng là sớm sớm”.

Xóm có hơn 20 căn nhà, đa số là dân sống ngoài đê dời vào. Lối dẫn vào xóm thời điểm mùa mưa thì lầy lội bởi chẳng có đường sá gì. Để thuận liện, họ lót tạm vài cái cây trên lối đi. Người cố cựu ở đây thì có nhà cửa ổn định, dân ngoài đê vào phải thuê hoặc mua lại nền nhà dưới mé kinh cất ở tạm rồi thành xóm. Chờ đợi và hy vọng, đó là tâm lý chung của những hộ dân này bao lâu nay. 

Bao giờ hoàn thành?

Trao đổi với chúng tôi, Phó chủ tịch UBND xã Khánh Bình Tây Bắc Bùi Chí Ngạn cho biết: “Dự án Khu dân cư Sào Lưới được quy hoạch vào khoảng năm 2009, nhưng đến nay vẫn chưa làm xong. Gần đây có tổ chức họp dân và được cơ quan chức năng xem xét, đã thông qua ý kiến dân cư về dự kiến quy hoạch. Theo quan điểm của UBND xã, cấp trên cần sớm đẩy nhanh tiến độ để đưa dân vào ở ổn định. Đa số dân khu vực đê biển Tây không có nơi ở khác, họ rất mong muốn vào khu này để ở”.

Xóm “chờ tái định cư” tại vàm kinh Sào Lưới, xã Khánh Bình Tây Bắc, huyện Trần Văn Thời.

Hiện nay, khu vực đê biển Tây thuộc địa bàn xã không có hộ nào sống ngoài đê mà đã được vận động di dời vào trong. Tuy nhiên, vẫn còn 10 hộ sinh sống trên thân đê. Những hộ này đang được UBND xã vận động dời vào trong, trả lại mặt bằng cho dự án nâng cấp đê biển Tây. Tuy nhiên, do chưa có khu tái định cư nên nhiều hộ phải thuê đất cất nhà ở tạm.

Ông Bùi Chí Ngạn cho biết: “Hiện khoảng 180 hộ dân có nhu cầu tái định cư, bởi khu dân cư nhưng chưa bố trí được. Tạm thời chờ khu tái định cư hình thành, trước mắt xã vận động và hỗ trợ tiền di dời cho những hộ đã có đất nơi khác. Đối với những hộ không có đất, xã vận động nhận tiền hỗ trợ, đồng thời tìm chỗ ở khác để bàn giao mặt bằng xây dựng công trình nâng cấp đê biển Tây. Một số trường hợp người dân không có chỗ ở nào khác, UBND xã đang đề xuất cấp trên xem xét hỗ trợ tiền mua nền, cất nhà ổn định cuộc sống. Về khu tái định cư, UBND xã cũng đang đề xuất cấp trên xem xét đẩy nhanh tiến độ xây dựng để đưa dân vào ở ổn định”.

Tuy nhiên, một bất cập hiện nay là đã có rất nhiều khu tái định cư được hình thành, nhưng khi xây dựng xong, dân vào ở một thời gian thì bỏ đi hoặc bán lại, dẫn đến không phát huy hiệu quả, thậm chí gây lãng phí. Về việc này, ông Bùi Chí Ngạn nói: “UBND xã đề xuất, khi xây dựng khu tái định cư cần phải gắn với sinh kế để đảm bảo cho người dân sống ổn định lâu dài. Đặc biệt, cần xây dựng khu vực cho người dân đậu ghe, tàu bởi đa số họ sống bằng nghề biển. Xã rất mong khu dân cư này sớm được triển khai, nhưng thực tình thì mình cũng chưa thể khẳng định khi nào sẽ hoàn thành”./.

Đặng Duẩn