Đào tạo nguồn lực kế thừa nghệ thuật Đờn ca tài tử: Cần phát huy sức mạnh cộng đồng trách nhiệm

Năm 2014, UBND tỉnh ban hành Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật Đờn ca tài tử (ĐCTT) Nam bộ, giai đoạn 2014 - 2020 trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu (gọi tắt là Đề án). Theo đó, Đề án nhấn mạnh việc cộng đồng trách nhiệm giữ vai trò đặc biệt quan trọng giúp âm nhạc tài tử lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng, từng bước xây dựng một nguồn nhân lực đủ sức kế thừa.

Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh - Sở VH-TT&DL - Sở GD-ĐT - Tỉnh đoàn - UBND các huyện, thị xã và thành phố… là những tổ chức được hy vọng và giao sứ mệnh thực hiện quả Đề án. Không chỉ triển khai, chỉ đạo thực hiện trong nội bộ ngành, mỗi đơn vị còn phải tăng cường phối hợp với các cơ quan hữu quan về bảo tồn ĐCTT. Trên thực tế, công tác phối kết hợp đã được xúc tiến bằng nhiều hình thức, hoạt động ý nghĩa và gặt hái nhiều kết quả phấn khởi. 
Điển hình như Sở VH-TT&DL và Sở GD-ĐT chung tay đưa bộ môn ĐCTT vào giảng dạy thí điểm trong các trường phổ thông, đại học, cao đẳng; bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng hát, dạy bản Dạ cổ hoài lang cho giáo viên - giảng viên. Hay việc Tỉnh đoàn hợp lực với các Hội, đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền nét độc đáo, tầm quan trọng của bảo tồn ĐCTT trong đoàn viên - hội viên, lồng ghép sinh hoạt ĐCTT vào các phong trào hành động cách mạng của đơn vị… Chính sự cộng đồng trách nhiệm đã giúp phong trào ĐCTT trong toàn tỉnh phát triển sôi nổi, khơi dậy niềm đam mê, trách nhiệm của những người trẻ yêu âm nhạc tài tử.

Trường đại học Bạc Liêu là một trong số ít trường học thành lập và duy trì phong trào ĐCTT. Ảnh: H.T

Thiết nghĩ, nếu sức mạnh đoàn kết ấy tiếp tục được duy trì một cách bài bản, thường xuyên thì giới trẻ đã không có biểu hiện thiếu mặn mà với ĐCTT, vấn đề đào tạo tài tử, nghệ nhân trẻ đủ đam mê và tài năng không gặp khó khăn. Sẽ chưa muộn nếu các sở, ban ngành được Đề án “chọn mặt gửi vàng” cùng đồng tâm hiệp lực khắc phục những hạn chế tồn tại, nhanh chóng triển khai hoạt động phối kết hợp để sớm lấy lại vị thế xứng đáng cho ĐCTT. Việc quan trọng trước mắt là tổ chức sơ kết, đánh giá tình hình thực hiện đề án trong từng đơn vị nhằm khắc phục hạn chế và phát huy thành quả đã qua. Anh Ngô Vũ Thăng, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, cho biết: “Để thực hiện Đề án, Tỉnh đoàn đã xây dựng kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật ĐCTT, chia thành 2 giai đoạn: từ 2014 - tháng 12/2017, tháng 12/2017 - tháng 12/2020. Gần nửa chặng đường thực hiện đã gặt hái nhiều tín hiệu phấn khởi, song vẫn tồn tại nhiều mặt chưa được như: việc thành lập câu lạc bộ ĐCTT khó khăn do thiếu kinh phí, trang thiết bị, số lượng lớp dạy ĐCTT còn khiêm tốn... Sắp tới, với lợi thế là tổ chức có lực lượng trẻ hùng hậu, Đoàn Thanh niên tỉnh sẽ phối hợp với Sở VH-TT&DL tổ chức liên hoan ĐCTT vào cuối năm 2017, phát động sáng tác vọng cổ vào năm 2018, phấn đấu trên 50% phường, xã đoàn duy trì và thành lập mới câu lạc bộ ĐCTT”.
Còn với Sở VH-TT&DL - một trong những ngành có vai trò “đầu tàu” trong thực hiện Đề án - hãy tích cực đề xuất các chính sách đầu tư cho ĐCTT phù hợp với tình hình thực tế. Đặc biệt, Sở cần chủ động kết hợp với ngành Giáo dục soạn thảo, hoàn thiện giáo án giảng dạy ĐCTT, từng bước đưa ĐCTT trở thành một bộ môn chính khóa trong nhà trường (tùy theo bậc học mà nội dung giảng dạy khác nhau). Ông Vưu Long Vĩ, Giám đốc Trung tâm Văn hóa tỉnh, chia sẻ: “Sắp tới, đơn vị sẽ khai giảng các lớp dạy: hát 20 bản Tổ nghệ thuật ĐCTT Nam bộ, sáng tác vọng cổ nhịp 8 - 16 - 32. Trong đó, đối tương được khuyến khích tham gia là học sinh - sinh viên các trường trong tỉnh. Sau những lớp tiểu học đã được dạy ĐCTT vào năm 2016, trung tâm sẽ phối hợp với Phòng GD-ĐT TP. Bạc Liêu hướng đến đối tượng học sinh THCS, sau đó là THPT”.
Thực tế đã chứng minh, “Một cây làm chẳng nên non/ Ba cây chụm lại nên hòn núi cao” đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật ĐCTT ở Bạc Liêu. Đã đến lúc các ngành hữu quan tăng tốc cụ thể hóa những định hướng, kế hoạch thực hiện trong nội bộ và hợp tác thành hành động. Lộ trình còn lại của Đề án là không dài với nhiệm vụ nặng nề đào tạo thế hệ kế thừa, song Bạc Liêu sẽ thu về thắng lợi nếu phát huy tối đa sức mạnh cộng đồng trách nhiệm!
HỮU THỌ