Đầu tư trực tiếp nước ngoài giảm do COVID-19

Theo báo cáo tại Hội nghị Liên Hiệp Quốc (LHQ) về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) vừa diễn ra cho biết, đại dịch COVID-19 đã khiến vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giảm 49% trong nửa đầu năm 2020 so với cùng kỳ năm trước và đang trên đà giảm xuống 40% trong cả năm, làm dấy lên lo ngại về một cuộc suy thoái toàn cầu sâu sắc.

Đại dịch COVID-19 có ảnh hưởng không nhỏ tới nền kinh tế toàn cầu. Ảnh minh họa: Internet

Theo cơ quan của LHQ, tất cả các hình thức đầu tư nước ngoài chính, từ tài trợ cơ sở hạ tầng đến sáp nhập và mua lại, đều bị ảnh hưởng trên toàn cầu. UNCTAD chỉ ra rằng việc đóng cửa và viễn cảnh suy thoái toàn cầu sâu sắc đã làm giảm đáng kể vốn FDI. Báo cáo lưu ý: “Dòng vốn FDI toàn cầu (không bao gồm các trung tâm tài chính ngoài khơi Caribe) trong nửa đầu năm 2020 đều phải chịu áp lực lớn do đại dịch COVID-19”.

Theo UNCTAD, các khoản đầu tư xuyên biên giới này ước tính đạt con số 399 tỷ USD, giảm 49% so với năm 2019. Cơ quan LHQ biện minh cho sự sụt giảm như vậy là do “việc đóng cửa các nhà máy trên toàn thế giới, điều này đã buộc các công ty phải trì hoãn các dự án đầu tư hiện tại và hoãn các khoản đầu tư không thiết yếu để bảo toàn dự trữ tiền mặt”.

Tuy nhiên, bất chấp cuộc khủng hoảng do đại dịch gây ra, một số quốc gia đã chứng kiến sự gia tăng dòng vốn FDI. Dòng vốn FDI vào Ireland đạt 75 tỷ USD với vốn chủ sở hữu tăng 65 tỷ USD trong quý 2/2020. Đầu tư xuyên biên giới sang Đức cũng tăng 15%, đạt 21 tỷ USD.

Ngoài ra, UNCTAD cho biết dòng vốn FDI vào các nền kinh tế đang phát triển giảm ít hơn dự báo (-16%). Theo khu vực, tỷ lệ này giảm 28% đối với châu Phi, 25% đối với châu Mỹ Latinh và Caribe, và 12% đối với châu Á, chủ yếu do sự cản trở của các khoản đầu tư vào Trung Quốc. FDI vào Đông Á vẫn ổn định ở mức 125 tỷ USD. Điều này phần lớn được giải thích là do dòng chảy đầu tư (bao gồm cả dòng các sản phẩm) đến Hồng Kông (Trung Quốc) tăng 22%. Dòng vốn FDI vào Trung Quốc cũng được chứng minh là tương đối linh hoạt. Trong nửa đầu năm 2020, dòng vốn vào Trung Quốc đạt 76 tỷ USD, giảm 4%.

Ngược lại với xu hướng, dòng vốn FDI vào Nam Phi tăng 24% lên 2,9 tỷ USD. Tuy nhiên, phần lớn sự gia tăng này là do sự chuyển giao trong nội bộ công ty từ các công ty nước ngoài sang các chi nhánh của họ ở trong nước thay vì các dự án đầu tư mới. Nhìn rộng hơn, nguồn vốn FDI giảm dự kiến sẽ chậm lại trong nửa cuối năm, dẫn đến mức giảm hàng năm từ 30 - 40% trong cả năm. Tốc độ suy giảm ở các nền kinh tế phát triển dự kiến sẽ giảm dần do một số hoạt động đầu tư có vẻ sẽ tăng lên trong quý 3. Dòng vốn đến các nền kinh tế đang phát triển dự kiến sẽ ổn định, trong đó khu vực Đông Á có dấu hiệu phục hồi.

Theo UNCTAD, triển vọng vẫn rất không chắc chắn, tùy thuộc vào diễn tiến của cuộc khủng hoảng COVID-19 và hiệu quả của các biện pháp can thiệp chính sách nhằm giảm nhẹ tác động kinh tế của đại dịch. Rủi ro địa chính trị cũng tiếp tục làm tăng thêm sự không chắc chắn. Nhìn chung, cơ quan LHQ dự kiến mức giảm FDI vào năm 2021sẽ “vừa phải”, ở mức từ 5 - 10%.

H.L.K (tổng hợp từ nguồn ĐCSVNO)