Ông Đoàn Cường - Vụ trưởng Vụ Tiền lương (Bộ Nội vụ) khẳng định, một trong những giải pháp quan trọng để cải cách căn bản tiền lương trong giai đoạn tới đó là phải huy động từ nhiều nguồn khác nhau ngoài ngân sách.
Sẽ khoán quỹ lương
Đề án cải cách tiền lương giai đoạn 2013-2020 có quy định cụ thể với từng đối tượng, từng vùng, cơ chế đối với khu vực doanh nghiệp trên tinh thần để công chức có thể sống được bằng lương, toàn tâm, toàn ý phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân. Các đơn vị sự nghiệp được tạo cơ chế thông thoáng để tự phát triển, có nguồn thu nhập cao để trả lương cho công bộ công chức, viên chức trong đơn vị. Khoản tiền mà ngân sách cấp sẽ dùng để tăng lương cho các đơn vị khác. Như thế, gánh nặng nhà nước cũng bớt đi và sẽ có thêm nguồn để trả lương cho các đối tượng khác.
Về tạo nguồn cải cách tiền lương, Bộ Nội vụ cũng đưa ra phương án sẽ tiếp tục thực hiện tiết kiệm 10% kinh phí quản lý hành chính để tăng cường trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc nâng cao hiệu quả công tác bố trí, sử dụng dự toán ngân sách nhà nước; sử dụng 50% số tăng thu ngân sách địa phương để gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc bố trí, sử dụng biên chế, ngân sách.
Đối với địa phương có số thu cao, tự bảo đảm và còn dư nguồn cải cách tiền lương thì được sử dụng nguồn dư đó để chi trả tiền lương tăng thêm không quá 50% so với chế độ tiền lương do Nhà nước quy định hoặc để thực hiện các nhiệm vụ cấp thiết khác. Sau khi thực hiện các nguồn nói trên mà vẫn còn thiếu thì ngân sách Trung ương sẽ bổ sung.
Thời gian tới, Nhà nước sẽ khoán quỹ lương tới tận đơn vị sử dụng cán bộ công chức. Trong phương án trả lương, sẽ phải cơ cấu lại vấn đề chi ngân sách, đảm bảo tạo nguồn một cách tích cực cho đề án cải cách chính sách tiền lương. Đối với khu vực hành chính, cơ quan đảng, đoàn thể, lực lượng vũ trang, lương vẫn do ngân sách nhà nước cấp.
Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, về cơ bản phải đổi mới cơ chế tài chính, cũng như hoạt động của đơn vị, từng bước tính đủ giá dịch vụ, chi phí dịch vụ, tiền lương và các chi phí khác, căn cứ vào đó, các đơn vị sự nghiệp tự phát triển, có nguồn để trả lương, không thực hiện hình thức ngân sách cấp theo trước đây.
Đối với các đối tượng thuộc diện chính sách, nhà nước chi hỗ trợ trực tiếp cho người thụ hưởng, người thụ hưởng dùng kinh phí đó để trả chi phí dịch vụ. Trên cơ sở đó, ngân sách để cấp cho khu vực sự nghiệp cung cấp dịch vụ công ngày càng giảm đi, nhà nước có nguồn thực hiện cải cách tiền lương cho khu vực hành chính.
Phải giải quyết gốc rễ vấn đề cải cách
Rõ ràng, đề án cải cách tiền lương này cũng đã có nhiều đề xuất mạnh dạn nhằm cắt giảm tình trạng dựa dẫm ngân sách của nhiều đơn vị, tạo động lực cho cán bộ công chức làm việc, cống hiến. Tuy nhiên, nó vẫn là mạch nối tiếp, chỉ ra những gì đã đặt ra trong kế hoạch 10 năm qua chưa làm được, tiếp tục đưa ra phương án thực hiện trong thời gian tới.
Một chuyên gia của UNDP cho rằng, xét ở góc độ cải cách, nhất là xem xét trong bối cảnh những bất cập lộ rõ trong chính sách tiền lương, đề án dường như vẫn "loay hoay" ở cách xác định thực chất gốc rễ vấn đề cũng như hướng cải cách. Nếu không tìm được những yếu tố mới, thì 10 năm nữa, chúng ta lại quay lại đúng câu chuyện đang nói ngày hôm nay.
Theo kết quả điều tra tình hình lao động, tiền lương và bảo hiểm xã hội trong các loại hình doanh nghiệp, tiền lương bình quân của người lao động năm 2011 là 3.840.000 triệu đồng/người/tháng (tăng 19,6% so với năm 2010). Thu nhập bình quân của người lao động năm 2011 là 4.170.000 đồng/người/tháng (tăng 14,64% so với năm 2010).
Mặc dù tiền lương và thu nhập của người lao động năm 2011 có tăng song chủ yếu bù trượt giá, mức độ cải thiện tăng lương không đáng kể, yếu tố đóng góp chủ yếu cho tình hình tăng lương là do Chính phủ đã thực hiện điều chỉnh mức lương tối thiểu từ 1-10-2011.
Thực tế cho thấy, nhiều cán bộ công chức không mấy mặn mà với chuyện tăng lương vì khi đồng lương được tăng còn chưa thấy đâu mà bão giá đã càn quét đến mọi ngóc ngách. Mọi chi phí, dịch vụ của cuộc sống đều cuốn nhanh hơn cả tốc độ lương được tăng. Và những người lao động không thuộc diện được tăng lương, được cải cách, lao động phổ thông vẫn phải chịu cảnh giá tăng.
Và khi lương – thu nhập chắc chắn hàng tháng không đủ sống thì cán bộ công chức tìm đến các hoạt động khác để kiếm các khoản thu không chính thức và tất nhiên để kiểm soát nguồn tài chính này là chuyện không hề đơn giản. Khi lương không đủ sống, tình trạng tham nhũng, sách nhiễu dễ nẩy sinh. Người ta cũng phát động có, hô hào có các phong trào như công khai minh bạch, nào là nói không với tham nhũng, nào là nói không với phong bì để hạn chế vấn nạn tham nhũng nhưng khi công tư không minh bạch thì thật khó thực hiện trên thực tế.
Để các cơ quan nhà nước không còn bị coi là “nồi cơm Thạch Sach” cho mọi người, để nguồn ngân sách không bị oằn mình trả lương, ngoài việc khơi thông thêm các nguồn khác, cần trả lương cho cán bộ công chức theo năng lực, công việc, vị trí chứ không phải theo thâm niên, bằng cấp như hiện nay. Bên cạnh đó, việc tinh giảm biên chế phải thật sự chứ không chỉ là sát nhập, chia tách để ròi bộ máy nhân sự vẫn càng ngày càng phình ra.
Nguồn: NDĐT

Truyền hình



Xem thêm bình luận