Để di tích phát huy giá trị

Toàn tỉnh hiện có 46 di tích, trong đó 13 di tích cấp quốc gia và 33 di tích cấp tỉnh. Trước thực trạng nhiều di tích có nguy cơ mai một, xuống cấp, các địa phương có di tích đóng trên địa bàn cần cấp thiết lập kế hoạch để gìn giữ và phát huy giá trị của di tích. 

Đìu hiu di tích
Bạc Liêu được biết đến là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, giàu nét đẹp văn hóa. Đa phần các di tích cấp quốc gia và cấp tỉnh đều chứa đựng hàm ý: bảo tồn giá trị lịch sử - văn hóa của địa phương. Thế nhưng, nhìn cách gìn giữ và phát huy giá trị của các di tích, có thể thấy nhiều nơi vẫn chưa làm tròn trách nhiệm này.
Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh - Lê Hòa Hiệp cho biết: “Ban Quản lý di tích ở một vài nơi cơ bản đã có thể vận hành gồm: trưởng, phó ban, lễ tân, bảo vệ, thuyết minh viên. Tuy nhiên do cơ chế còn thiếu nên vài di tích gặp nhiều khó khăn”. Có nhiều lý do khiến nhiều di tích chưa nhận được sự quan tâm đúng mức để phát huy giá trị vốn có. Đối với những di tích nằm ở trục đường giao thông không thuận tiện, không phát huy gắn với du lịch, cho nên ngành chức năng chỉ bố trí một thuyết minh viên và một bảo vệ. Nhiều di tích (thậm chí di tích cấp quốc gia) buộc phải hoạt động cầm chừng chỉ với con số nhân sự như thế, chẳng hạn như Nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên (ấp Rạch Rắn, xã Long Điền, huyện Đông Hải), Di tích đồng Nọc Nạng (TX. Giá Rai), Khu căn cứ Tỉnh ủy (ấp Cây Cui, xã Ninh Thạnh Lợi, huyện Hồng Dân)… Chỉ có khu di tích Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh (ấp Bà Chăng 1, xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi) là có nhân sự hoàn chỉnh để hoạt động. Và đây cũng là điểm hoàn thành tốt vai trò bảo tồn và phát triển gắn với du lịch. 
Mặt khác, hiện tại phòng trưng bày triển lãm của Bảo tàng tỉnh gần như đóng băng, chủ yếu thực hiện công tác trưng bày để bảo tồn. Còn phục vụ khách tham quan thì không làm được do… không có khách! Trước đây, vài trường học có tổ chức các chuyến sinh hoạt ngoại khóa bằng cách dẫn học sinh đến đây tham quan, học tập. Song, hoạt động này đã không còn diễn ra khá lâu. Còn nhiều di tích khác nằm rải rác trên địa bàn thì chỉ sôi nổi vào những dịp “đến hẹn lại lên” như Kỳ yên, rằm tháng Bảy…

Tham quan Di tích đồng Nọc Nạng (TX. Giá Rai). Ảnh: C.T

ĐỊA PHƯƠNG CẦN CHỦ ĐỘNG
Thực tế cho thấy, di tích thuộc địa phương nào thì địa phương đó phải có kế hoạch hoạt động riêng, từ đó mới có thể phát huy giá trị của di tích. Chúng ta có thể xem các di tích là “một thiết chế văn hóa đặc biệt”, tức là cần thiết tạo phong trào ở đó. Ngoài ra, lôi kéo sự tham gia của nhiều ngành, nhiều cấp mới làm tốt nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục rộng rãi trong các tầng lớp nhân dân nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm bảo vệ các di tích lịch sử, văn hóa, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong cộng đồng. 
Tham quan và học tập nhiều nhóm giải pháp của các tỉnh trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, Bạc Liêu có thể áp dụng linh hoạt bài học kinh nghiệm để nhiệm vụ của mình hoàn thành khả quan hơn. Chẳng hạn như: tăng cường và nâng cao hiệu quả lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương; đẩy mạnh công tác quản lý, giám sát và định hướng hoạt động bảo tồn, khai thác các di sản văn hóa; xã hội hóa công tác bảo tồn di tích; chú trọng bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ quản lý, cán bộ chuyên môn làm công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa; tăng cường hội nhập, giao lưu văn hóa, con người Bạc Liêu đến với bè bạn trong và ngoài tỉnh, thậm chí ngoài nước. 
Đi sâu vào những mặt công tác cụ thể, Sở VH-TT&DL cần có kế hoạch phối hợp với các trường xây dựng chương trình hoạt động riêng biệt để học sinh trong tỉnh được tiếp cận các di tích lịch sử, văn hóa này. Hoạt động ngoại khóa vừa làm tốt công tác tuyên truyền và giáo dục học sinh - sinh viên hiểu sâu hơn kiến thức về lịch sử, văn hóa địa phương, vừa có khả năng kết hợp làm du lịch. Bè bạn gần xa sẽ được giới thiệu rộng rãi về các di tích thông qua hình thức này. 
Ngọc Vũ