Di tích lịch sử cấp quốc gia ở TP. Bạc Liêu: Phát huy và bảo tồn gắn với phát triển du lịch

Là “điểm sáng” trong bức tranh du lịch của tỉnh, thời gian qua, TP. Bạc Liêu đã phát huy thế mạnh của mình bằng những điểm du lịch tiêu biểu. Tuy nhiên, các di tích lịch sử cấp quốc gia trên địa bàn dường như vẫn còn bị bỏ ngỏ, và việc phát huy tiềm năng của những địa chỉ này vẫn còn là chuyện đáng bàn…

Năm 2012 được xem là năm “lên ngôi” của các di tích lịch sử khi nhiều tỉnh, thành trong cả nước được Chính phủ cấp bằng công nhận tại các di tích đạt chuẩn cấp quốc gia. Đây là tín hiệu đáng mừng, bởi TP. Bạc Liêu có đến 4 địa danh được công nhận danh hiệu này. Khi có thể hòa vào dòng chảy du lịch quốc gia, Bạc Liêu sẽ được chắp cánh bay cao hơn nhờ vào sự thăng hoa của giá trị lịch sử của vùng đất này.

Thế nhưng, tổng quan mà nhìn nhận rằng, nhiều di tích lịch sử cấp quốc gia của tỉnh, trong đó có TP. Bạc Liêu, vẫn đang là vấn đề làm đau đầu ngành chức năng khi mà giá trị của di tích vẫn chưa được bảo tồn đúng tầm, thì nói chi đến chuyện phát huy gắn với phát triển du lịch. Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi chỉ đề cập đến khía cạnh khó khăn của ngành chức năng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị của di tích lịch sử cấp quốc gia.

Để từng bước củng cố và bảo tồn có hiệu quả, Sở VH-TT&DL đã tiến hành thanh tra việc thực hiện công tác quản lý di tích cấp quốc gia trên địa bàn TP. Bạc Liêu, gồm: Đình An Trạch (phường 5), Thành hoàng cổ miếu (chùa Minh - phường 3), Phước Đức cổ miếu (chùa Bang - phường 3) và Phước Đức cổ miếu (miếu Ông Bổn - phường 8). Công bằng mà nói, những thành viên trong Ban trị sự các điểm di tích này đều rất nhiệt tình và tham gia tự nguyện, cũng như có trách nhiệm trong việc quản lý di tích. Tuy nhiên, do trình độ không đều nhau, nên việc tiếp thu rồi nhận thức các quy định về quản lý di sản văn hóa còn nhiều bất cập. Chính vì thế, giá trị của di tích về nhiều mặt vẫn chưa được phát huy đúng tầm.

Một điều quan trọng mà nhiều điểm di tích lịch sử cấp quốc gia chưa thực hiện được, là việc xây dựng nội quy bảo vệ di tích. Trong chỉ thị của Bộ VH-TT&DL về việc tăng cường công tác chỉ đạo quản lý hoạt động văn hóa, tín ngưỡng tại di tích, có quy định rõ ràng: “Tại các di tích phải xây dựng nội quy bảo vệ di tích; làm và gắn biển Nội quy bảo vệ di tích tại từng điểm di tích ở vị trí thích hợp”. Hiện tại, những điểm này đều tùy thuộc vào sự bảo vệ của Ban trị sự của các đình, miếu, cho nên hiệu quả vẫn chưa cao. Điển hình như di tích đình An Trạch (phường 5, TP. Bạc Liêu) là một trong những điểm bị dân bao chiếm một thời gian dài nhưng địa phương vẫn chưa có biện pháp khắc phục ổn thỏa. Vấn đề cốt yếu ở đây là không phải địa phương không có động thái xử lý, mà do người dân và chính quyền chưa tìm được tiếng nói chung.

Làm tốt công tác bảo tồn, đình An Trạch sẽ là một trong những điểm hút khách du lịch của tỉnh bởi giá trị văn hóa, lịch sử. Trong ảnh: Chánh điện của đình An Trạch. Ảnh: Lâm Hương Nguyên

Một điểm chung mà các di tích lịch sử cấp quốc gia này gặp phải là chỉ có một số người dân sở tại đến thăm viếng và tìm hiểu giá trị văn hóa tại đây, còn du khách thì đếm “trên đầu ngón tay”. Chánh Thanh tra Sở VH-TT&DL - Huỳnh Văn Hạnh, cho biết: “Trong số 4 điểm, có 2 điểm phát huy tốt được giá trị của di tích là: di tích Phước Đức cổ miếu (chùa Bang - phường 3) và di tích Phước Đức cổ miếu (miếu Ông Bổn - phường 8). Di tích Thành hoàng cổ miếu (chùa Minh) thì ít có người lui tới. Còn di tích đình An Trạch là vấn đề bức xúc bao lâu nay rồi”. Nói về hướng xử lý để tháo gỡ khó khăn cho chính quyền địa phương, và trả lại “mặt bằng thông thoáng” cho khuôn viên di tích đình An Trạch, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL - Nguyễn Văn Thanh, cho biết: “Sẽ di dời 33 hộ dân ra khỏi khu vực đình. Sau đó, chúng tôi sẽ kiểm tra lại và quyết theo quy định của Nhà nước để có phương án hỗ trợ thỏa đáng cho các hộ bị di dời. Dự kiến sẽ quy hoạch tái định cư cho 30 hộ tại vùng quy hoạch gần rạch Ông Bổn (phường 5)”.

Xu hướng du lịch hiện đại là du khách muốn tìm về với những giá trị truyền thống, thì hệ thống di tích lịch sử cấp quốc gia nói riêng, các di tích lịch sử được tỉnh công nhận nói chung, được xem như là điểm đến giúp du lịch Bạc Liêu ngày một phát triển. Từ những động thái trước mắt, tin rằng, trong tương lai không xa, những di tích lịch sử cấp quốc gia trên địa bàn TP. Bạc Liêu nói riêng, các di tích cấp tỉnh nói chung sẽ trở thành một trong những “lực hút” giúp du lịch Bạc Liêu vươn xa hơn, đón nhiều du khách đến tham quan!

Ngọc Trân