Định vị “Địa đầu cực Nam Tổ quốc”

Hiện tại, nhiều người vẫn hay nghĩ “nghe nói Cà Mau xa lắm” - một nỗi xa xôi không chỉ về khoảng cách địa lý, cách trở giao thông mà còn bởi tâm lý về một địa phương nằm ở nơi cuối cùng của đất nước. Tuy nhiên, nhận thức này đang dần thay đổi cả trong tư duy chiến lược và trên thực tế không gian.

• Cà Mau - Ðịa đầu cực Nam thiêng liêng của Tổ quốc - Bài cuối: Bừng sáng vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc
• Bệ phóng cho Cà Mau phát triển
• Công trình, dự án giao thông giai đoạn 2026-2030 tạo động lực cho Cà Mau phát triển

Trong chuyến thăm và làm việc tại Cà Mau ngày 17/11/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đưa ra quan điểm chỉ đạo mang tính định vị lại vị thế lịch sử: Cà Mau phải là “Ðịa đầu cực Nam của Tổ quốc”. Ðặc biệt, Tổng Bí thư nhấn mạnh cần xác định cụm đảo Hòn Khoai là điểm cuối cùng trên đất liền của nước ta, thay vì Mũi Cà Mau như trước đây. Quan điểm này được Ðại tướng Phan Văn Giang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và các lãnh đạo Trung ương khác như Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan khẳng định, chính là “kim chỉ nam” chiến lược, định vị lại vị thế của Cà Mau sau hợp nhất và mở ra một kỷ nguyên phát triển mới.

Phá vỡ tư duy “tận cùng”, khẳng định vị thế “điểm đầu”

Lâu nay, việc gọi Cà Mau là “tận cùng cực Nam Tổ quốc” do vị trí đặc biệt (3 mặt giáp biển, điểm kết thúc đường Hồ Chí Minh) đã vô tình gắn tỉnh với sự xa xôi, thiếu kết nối. Quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm đã đảo ngược tư duy này. Chính vị trí vươn ra biển lớn, là cửa ngõ mở ra biển Ðông và vịnh Thái Lan, đặt Cà Mau vào vai trò tiên phong khai phá. Cà Mau không phải là nơi kết thúc đất liền, mà là nơi mở ra không gian phát triển mới cho toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long (ÐBSCL).

Mũi Cà Mau. (Ảnh: Huỳnh Lâm)

Việc nhấn mạnh Hòn Khoai là điểm cực Nam khẳng định giá trị địa chính trị của Cà Mau là vùng biển quan trọng trên tuyến giao thương quốc tế. Cà Mau không chỉ là đất liền mà còn là chủ quyền trên biển, là “mũi thuyền xé sóng” (Lê Minh Hoan) mở đầu cho hành trình vươn ra đại dương.

Ý nghĩa chiến lược: chính trị, địa lý và an ninh

Quan điểm “Ðịa đầu cực Nam Tổ quốc” là một định hướng chiến lược sâu sắc, bao hàm 3 trụ cột quan trọng. Ở trụ cột địa lý, Cà Mau là cửa ngõ giao thương khi nằm ở vị trí chiến lược, đáng chú ý là ngay “mặt tiền” kênh đào Kra Isthmus (Thái Lan) được dự kiến hình thành trong tương lai. Với bờ biển dài 310 km, Cà Mau là cửa ngõ giao thương đường biển quan trọng của ÐBSCL với các nước Ðông Nam Á.

Là nơi duy nhất trên đất liền mà người dân có thể ngắm mặt trời mọc trên biển Ðông và lặn xuống biển Tây vịnh Thái Lan trong cùng một ngày, Mũi Cà Mau là biểu tượng thống nhất của đất nước.

Về chính trị, Cà Mau là biểu tượng thiêng liêng cho sự toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia ở phía Nam. Việc giữ vững Cà Mau là giữ vững cửa ngõ an ninh trọng yếu của đất nước.

Trên trụ cột an ninh, với vị trí giáp biển và truyền thống là căn cứ cách mạng kiên cường (đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân), Cà Mau đóng vai trò là vùng đệm quốc phòng - an ninh quan trọng, đặc biệt trong bảo vệ vùng biển Tây Nam.

Tính tiên phong: Xây dựng cực tăng trưởng mới

“Ðịa đầu” còn hàm ý về vai trò tiên phong, đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội, biến lợi thế địa lý thành động lực tăng trưởng.

Cà Mau được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng mới của vùng ÐBSCL, tập trung vào kinh tế biển với thế mạnh cốt lõi: trung tâm thuỷ sản, tiên phong năng lượng xanh.

Ðịnh hướng tới, tỉnh không ngừng ưu tiên hiện đại hoá ngành nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu thuỷ sản, phấn đấu giữ vững vị trí trung tâm sản xuất, chế biến thuỷ sản lớn nhất cả nước và khu vực, đặc biệt là thương hiệu tôm Cà Mau, nâng cao giá trị và sức mạnh cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tỉnh đã hoàn thành đưa vào vận hành 16 dự án điện gió và nhiều hệ thống điện mặt trời mái nhà (tổng công suất điện gió và điện mặt trời trên 1.106 MW, bằng khoảng 57% công suất thiết kết ban đầu của Nhà máy Thuỷ điện Hoà Bình 2.400 MW), hướng tới mục tiêu xuất khẩu điện sang các nước ASEAN, trở thành hình mẫu về kinh tế xanh.

Ðể thực hiện vai trò “địa đầu”, Trung ương đã dành sự quan tâm đặc biệt với việc khởi công hàng loạt công trình trọng điểm quốc gia mang ý nghĩa chiến lược, tạo cú hích mạnh mẽ.

Với việc khởi công tuyến cao tốc từ Cà Mau đến Ðất Mũi, cầu kết nối Ðất Mũi - Hòn Khoai, Dự án nâng cấp, mở rộng Cảng Hàng không Cà Mau vào ngày 19/8 vừa qua, không bao lâu nữa, trục giao thông chiến lược sẽ hình thành giúp Cà Mau rút ngắn khoảng cách, liên kết chặt chẽ với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, thúc đẩy vận chuyển hàng hoá chất lượng cao.

Cửa ngõ logistics (kho vận) quốc tế là điểm sáng nhất trong tương lai gần khi nước nhà đang triển khai Dự án Cảng biển tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai. Khi Cảng Hòn Khoai đi vào khai thác, Cà Mau sẽ chuyển từ vị trí “điểm cuối” thành “đầu mối” logistics quan trọng, dẫn dắt dòng chảy thương mại và xuất nhập khẩu của cả vùng Nam Bộ.

Ðầu tư xây dựng các công trình tại Ðất Mũi là quyết định chiến lược then chốt. Mục đích là hoàn thiện trục giao thông huyết mạch, kết nối cao tốc Bắc - Nam đến Mũi Cà Mau. Quan trọng hơn, các dự án này còn tạo cầu nối ra đảo Hòn Khoai, biến đảo thành “Lục địa cực Nam” (Phan Văn Giang) về kinh tế. Ðây là bước đi quyết định để Cà Mau đóng góp vào việc thực hiện các định hướng chiến lược quốc gia và tạo ra sự phát triển bứt phá cho địa phương.

Quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm đã mang lại sứ mệnh mới cho Cà Mau. Tỉnh không chỉ bảo vệ chủ quyền ở nơi cực Nam mà còn phải tiên phong, đột phá để trở thành cực tăng trưởng, trung tâm logistics và năng lượng xanh của khu vực, vững tin cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Nguyễn Quốc