Thứ sáu, 6-2-26 09:20:50
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Đờn ca tài tử: Khơi nguồn sáng tạo của văn nghệ sĩ

Báo Cà Mau

Loại hình âm nhạc độc đáo của vùng đất Nam bộ - đờn ca tài tử (ĐCTT) được xem là chủ đề hấp dẫn, khơi gợi nguồn cảm hứng trong sáng tác văn học - nghệ thuật. Cũng vì thế, không ít văn nghệ sĩ đã bị “hớp hồn” bởi môn nghệ thuật này, để từ đó cho ra đời nhiều tác phẩm độc đáo thuộc các thể loại: nhiếp ảnh, thư pháp, mỹ thuật, múa…

Từ sau khi ĐCTT Nam bộ được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, phong trào sáng tác về loại hình nghệ thuật này ngày càng phát triển sôi nổi. Không chỉ hiện hữu dày đặc trong âm nhạc, ĐCTT còn xuất hiện trong thơ, nhiếp ảnh, thư pháp, mỹ thuật, múa… Tuy góc nhìn, chất liệu phản ánh khác nhau nhưng tựu trung lại, các tác giả đều đã lột tả được “linh hồn”, giá trị nghệ thuật của ĐCTT.

Tác phẩm “Giao lưu đờn ca tài tử” của họa sĩ Phùng Quốc Hưng.

Nhiếp ảnh là một trong những thể loại có cách phản ánh đa chiều và ấn tượng nhất về ĐCTT. Mặc dù, ĐCTT trong nhiếp ảnh không thể làm người thưởng thức “sướng tai”, nhưng những gam màu nghệ thuật trong nhiếp ảnh vẫn đủ sức chinh phục người xem. Đó là bức tranh sống động về nét đẹp sinh hoạt ĐCTT ở các xóm ấp; chân dung người nghệ nhân cả cuộc đời gắn bó với nghệ thuật dân tộc; các công trình phục vụ bảo tồn và phát huy nghệ thuật ĐCTT… Tại các cuộc thi ảnh thời sự - nghệ thuật của tỉnh, ĐCTT là một trong những đề tài có số lượng tác phẩm dự thi khá nhiều. Mới đây, tác phẩm “Vinh danh điệu hoài lang” của tác giả Lê Thái Dương đã giành giải Nhất trong cuộc thi Ảnh nghệ thuật truyền thống Bạc Liêu, lần thứ 20. Theo đánh giá của Hội đồng giám khảo, trước nay sáng tác về ĐCTT đã có rất nhiều, tuy nhiên tác phẩm đoạt giải Nhất lần này là vô cùng xứng đáng, bởi tác giả đã có cách khai thác mới lạ, mang tính nghệ thuật cao. “Bạc Liêu là một trong những “chiếc nôi” quan trọng của nghệ thuật ĐCTT Nam bộ. Do đó, tôi luôn ấp ủ những tác phẩm thật độc đáo về đề tài này. Thông qua tác phẩm, tôi cũng muốn gửi đến mọi người thông điệp về lòng tự hào, trách nhiệm của tuổi trẻ Bạc Liêu phải ra sức giữ gìn và phát huy loại hình âm nhạc của dân tộc”, Lê Thái Dương chia sẻ.

Với chất liệu thể hiện chủ đạo là màu sắc, đường nét, nghệ thuật hội họa cũng tạo được dấu ấn riêng khi sáng tác về ĐCTT. Tại Triển lãm Mỹ thuật ĐBSCL năm 2015 vừa được tổ chức ở Bạc Liêu, tác phẩm “Giao lưu ĐCTT” của họa sĩ Phùng Quốc Hưng (Bạc Liêu) được Hội Mỹ thuật Việt Nam đánh giá cao và giành giải B cho hội viên Trung ương, giải Nhất cho hội viên Bạc Liêu. Trong tác phẩm, Phùng Quốc Hưng đã khắc họa buổi giao lưu ĐCTT với sự góp mặt của những nghệ nhân thuộc ba thế hệ. Tác phẩm đã thể hiện sinh động sức sống, tình yêu mãnh liệt của người Bạc Liêu dành cho bộ môn nghệ thuật này.

Không chỉ có giới văn nghệ sĩ Bạc Liêu, nhiều tác giả trong nước cũng dành những tình cảm đặc biệt cho ĐCTT. Có lẽ, nhiều người vẫn còn nhớ như in hình ảnh ông đồ già Hồ Viết Sanh (TP. Đà Nẵng) trong những ngày diễn ra Festival ĐCTT quốc gia lần thứ I - Bạc Liêu 2014. Trong số những bức thư pháp của ông thì mọi người thích nhất là bức “Dạ cổ hoài lang”. Ông đồ Hồ Viết Sanh bộc bạch: “Tôi viết các bức thư pháp “Dạ cổ hoài lang” là để tri ân cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu và dành tặng cho quê hương giàu truyền thống về ĐCTT. Thật bất ngờ vì mọi người đều rất thích thú thưởng thức tác phẩm này. Đây cũng có thể là cái duyên, điều thú vị nhất mà tôi có được với vùng đất Bạc Liêu, với nghệ thuật ĐCTT”.

Trong dòng chảy văn học - nghệ thuật tỉnh nhà, những sáng tác về ĐCTT đang tạo được những dấu ấn hết sức độc đáo. Không chỉ đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của xã hội, các tác phẩm này còn góp phần kêu gọi cộng đồng chung tay bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật ĐCTT Nam bộ.

HỮU THỌ

Trải nghiệm cùng nhiếp ảnh

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Trương Văn Hùng đến với nhiếp ảnh từ tuổi thiếu niên khi chọn nghề chụp ảnh làm nghiệp mưu sinh, sau đó bén duyên ảnh nghệ thuật. Quá trình sáng tác, anh thích chụp thiên nhiên hoang dã, đời sống đồng bào các dân tộc trên mọi miền đất nước, cảnh sắc tươi đẹp của những vùng miền từng đi qua...

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.

Kể chuyện quê hương bằng thời trang

Dưới ánh đèn rực rỡ của sàn diễn thiết kế trang phục văn hoá cấp quốc gia, những thiết kế mang hình ảnh tre Việt, bánh phồng tôm, điện gió Bạc Liêu của Phạm Hoàng Bảo hiện lên mộc mạc mà đầy dụng ý. Ít ai ngờ, tác giả của các bộ trang phục ấy là học sinh sinh năm 2009, Trường THPT Ðiền Hải, xã Long Ðiền.

Bảo tồn nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ

Trước sự phát triển mạnh mẽ của nhiều loại hình giải trí hiện đại, việc tổ chức lớp dạy đờn ca tài tử (ÐCTT) và liên hoan ÐCTT được xem là cách làm thiết thực, hiệu quả nhằm giữ gìn, lan toả và quảng bá giá trị của loại hình nghệ thuật truyền thống.