Truyền hình
Thời gian qua, Sở VH-TT&DL đã chỉ đạo Trường trung cấp VH-NT Bạc Liêu phối hợp với Phòng GD-ĐT các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh mở lớp dạy đờn ca tài tử (ĐCTT) cho học sinh THCS. Đây được xem là động thái tích cực nhằm phát hiện những nhân tố mới để chăm bồi và tạo nguồn cho nghệ thuật ĐCTT tỉnh nhà. Tuy nhiên, sau quá trình thực hiện, hoạt động này đã gặp không ít trở ngại khi chưa thu hút, cũng như tạo sự hứng khởi để học sinh tự nguyện tham gia.
Có mặt tại lớp dạy - học ĐCTT ở Trường THCS Hòa Bình (huyện Hòa Bình), chúng tôi thấy được sự xông xáo của các thầy cô giáo lẫn niềm háo hức của học sinh. Vì lần đầu tiên được học bộ môn mới, nên học sinh rất chăm chú lắng nghe. Giống như các lớp học được tổ chức lâu nay, các em cũng được tìm hiểu về quá trình hình thành, phát triển nghệ thuật ĐCTT Nam bộ và làm quen với một số bản tài tử, bản vọng cổ nhịp 16, nhịp 32… Thế nhưng, điều bất ngờ là nhiều em tham gia buổi học hôm đó đã thẳng thắn thừa nhận: đến đây là do các thầy cô yêu cầu, chứ thật sự không có hứng thú! Điều này khiến chúng tôi cảm thấy băn khoăn. Chương trình giảng dạy ĐCTT hiện nay vẫn chỉ dừng lại ở mức giới thiệu sơ lược, còn học sinh thì học theo kiểu “cưỡi ngựa xem hoa”, nên vấn đề đặt ra ở đây là: dạy cái gì để các em dễ nắm bắt. Trong kho tàng ĐCTT có biết bao bài bản ngắn gọn, dễ nhớ sao không biên soạn và đưa vào chương trình giảng dạy mà lại cho các em tiếp cận với những bài bản khó, thậm chí là bản vọng cổ. Ông Tăng Văn Thắng, quyền Hiệu trưởng Trường trung cấp VH-NT Bạc Liêu nhìn nhận, bên cạnh chương trình dạy ĐCTT chưa khoa học, hợp lý thì một khó khăn nữa là khâu sắp xếp thời gian dạy học. Trong tuần học sinh thường chỉ được nghỉ ngày Chủ nhật, nên thích ở nhà nghỉ, lười đi học, còn tổ chức dạy trong dịp hè thì nhiều em lại bận học thêm, hay đi du lịch cùng gia đình, nên thật sự rất nan giải.
Buổi học đờn ca tài của học sinh khối THCS huyện Hòa Bình. Ảnh: M.H
Trong tham luận “Giáo dục nhạc tài tử, cải lương - Một việc làm cấp thiết”, tiến sĩ Mai Mỹ Duyên (Trường đại học Văn hóa TP. HCM) cho rằng: giao lưu, sinh hoạt của các câu lạc bộ, ban, nhóm nhạc tài tử, cải lương hiện nay đang đi vào lối mòn, chưa cuốn hút với chính người trong cuộc chứ nói chi đến học sinh - những người chưa từng am hiểu, có khi không thích loại hình âm nhạc này. Trong khi đó, nhiều hình thức văn nghệ ngoại lai, mới lạ, hấp dẫn đang từng ngày, từng giờ lôi cuốn giới trẻ. Vì lẽ đó mà đòi hỏi đội ngũ quản lý, chuyên môn cần nhìn nhận để có sự thay đổi và hướng đi hợp lý hơn. Việc làm trước hết, theo chúng tôi là nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh làm tốt khâu tuyên truyền, khuyến khích, giải thích rõ ràng để các em hiểu được ý nghĩa và sự cần thiết khi tham gia học ĐCTT. Tránh tình trạng ép buộc người học để chạy theo chỉ tiêu, thành tích mà thực chất "nhân tài" lại chẳng được bao nhiêu. Riêng với người giảng dạy phải là nghệ nhân giỏi nghề, có tâm huyết để truyền ngọn lửa nghệ thuật ấy đến các em. Sau mỗi tiết dạy, phải nhìn nhận, đúc kết những mặt được, chưa được để có hướng sửa đổi, bổ sung vào giáo trình dạy cho hợp lý và cũng đừng quên thay đổi khung cảnh, môi trường học để tạo sự hấp dẫn cho học sinh.
Cần phải nói thêm, ngành Giáo dục tỉnh nên xem xét tổ chức các hội thi về ĐCTT, cải lương để thu hút học sinh tham gia; mỗi trường cũng nên thành lập câu lạc bộ ĐCTT để tạo sân chơi bổ ích, vun bồi tài năng và tạo sức lan tỏa sâu rộng cho phong trào. Ngoài ra, từng bước tích hợp bộ môn nghệ thuật độc đáo này vào chương trình âm nhạc ở các khối lớp, hay lồng ghép vào những buổi sinh hoạt dưới cờ, ngoại khóa…
Đưa nghệ thuật ĐCTT vào học đường là việc làm rất ý nghĩa, vì nơi đây sẽ cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản, giúp các em phát triển năng khiếu bản thân. Nhưng việc thực hiện đòi hỏi phải hợp lý, bài bản và khoa học. Nếu làm được điều đó, tin chắc rằng, những “hạt giống” ĐCTT Bạc Liêu sẽ nảy mầm trong vườn hoa tài tử cả nước, góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị của một di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Huỳnh Hiếu
Xem thêm bình luận