Đưa nông thôn trở thành​ nơi đáng sống

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 925 phê duyệt “Chương trình tăng cường bảo vệ môi trường (BVMT), an toàn thực phẩm (ATTP) và cấp nước sạch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2021 - 2025”, với mục tiêu góp phần tạo ra môi trường sống ở nông thôn an toàn và bền vững. Đồng thời, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và đưa nông thôn trở thành nơi đáng sống.

Chi cục BVMT hỗ trợ phương tiện cho CLB BVMT ở phường Nhà Mát (TP. Bạc Liêu).

TRÁCH NHIỆM CỦA CỘNG ĐỒNG

Theo đó, Quyết định 925 đề ra quan điểm chung là BVMT, cấp nước sạch, ATTP là lĩnh vực trọng tâm ưu tiên trong triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2021 - 2025 theo định hướng nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân thông minh, nhằm nâng cao chất lượng đời sống của người dân nông thôn. BVMT, cấp nước sạch nông thôn và đảm bảo ATTP là trách nhiệm chung của toàn xã hội; tập trung nguồn lực lớn, có trọng điểm của Nhà nước và đẩy mạnh huy động nguồn lực của xã hội cho công tác BVMT, cấp nước sạch và đảm bảo ATTP theo nguyên tắc ưu tiên hỗ trợ nguồn lực các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Chất thải phát sinh phải được quản lý theo hướng coi là tài nguyên, khuyến khích quản lý tổng hợp chất thải theo toàn bộ vòng đời chất thải từ khi phát sinh đến khi xử lý cuối cùng theo hướng kinh tế tuần hoàn khép kín, phù hợp với đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng địa phương…

Để hoàn thành các mục tiêu này, một trong những nhiệm vụ cần tập trung làm ngay chính là hỗ trợ kỹ thuật, trang thiết bị, chế phẩm sinh học để thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại hộ gia đình. Xây dựng và triển khai mô hình phân loại, thu gom chất thải rắn sinh hoạt phù hợp với các địa bàn có mật độ dân cư khác nhau và mục đích sử dụng chất thải sau phân loại. Tổ chức mạng lưới thu gom triệt để và hiệu quả; hình thành và hoàn thiện các phương thức thu gom phù hợp với đặc thù của từng địa phương; bố trí và đầu tư hạ tầng các điểm tập kết, trạm trung chuyển chất thải rắn sinh hoạt phù hợp; trang bị các phương tiện, trang thiết bị lưu chứa rác tại khu vực công cộng đảm bảo thuận tiện, thân thiện môi trường và mỹ quan.

Bên cạnh đó, xây dựng, triển khai và hoàn thiện mô hình liên kết thị trường để thu hồi, sản xuất, tiêu thụ các sản phẩm tái chế, tái sử dụng từ chất thải (như sản phẩm phân bón hữu cơ…). Hỗ trợ đầu tư xây dựng từ 1 - 2 mô hình xử lý chất thải sinh hoạt quy mô cấp huyện hoặc liên huyện, áp dụng công nghệ phù hợp, đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường tại mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Song song đó, xây dựng và nhân rộng các mô hình xử lý chất thải chăn nuôi và phụ phẩm nông nghiệp theo hướng tuần hoàn chất thải cho mục đích sản xuất nông nghiệp và các mục đích khác. Xây dựng và nhân rộng mô hình quản lý chất thải nhựa trong sản xuất nông nghiệp. Đầu tư trang thiết bị, dụng cụ, phương tiện thu gom, lưu trữ và vận chuyển bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng, đảm bảo không phát tán ra môi trường. Hỗ trợ đầu tư, nâng cấp, xây dựng và vận hành hệ thống thu gom, xử lý nước thải, chất thải rắn phù hợp, đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường với từng làng nghề truyền thống, tập trung vào nhóm các làng nghề chế biến lương thực, thực phẩm, chăn nuôi, giết mổ và nhóm các làng nghề ươm tơ, dệt nhuộm, thuộc da. Hỗ trợ xây dựng mô hình khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường tại các làng nghề bị ô nhiễm nghiêm trọng; xử lý ô nhiễm các khu vực làng nghề đã bị ô nhiễm nghiêm trọng sau khi di dời cơ sở sản xuất…

Đoàn viên - thanh niên huyện Phước Long tổ chức trồng cây xanh ở xã nông thôn mới nâng cao. Ảnh: T.A

NHÂN RỘNG MÔ HÌNH HAY

Để bảo vệ và nâng cao ý thức của cả cộng đồng trong công tác BVMT, thời gian qua Sở TN-MT đã triển khai nhiều giải pháp, xây dựng mô hình và tăng cường đầu tư cho công tác này. Như phối hợp với các tổ chức đoàn thể, địa phương xây dựng và nhân rộng các mô hình hay trong quản lý, xử lý rác thải. Điển hình là Sở TN-MT đã phối hợp với Hội Nông dân tỉnh xây dựng các câu lạc bộ (CLB) BVMT ở các địa phương. Thông qua các CLB này, Sở TN-MT đã tổ chức tuyên truyền, tập huấn kiến thức pháp luật về BVMT, giữ gìn và xây dựng môi trường xanh - sạch - đẹp và đa dạng sinh học, nói không với rác thải nhựa, góp phần chống ô nhiễm, suy thoái môi trường sống và góp phần cho phát triển bền vững. Tiêu biểu như địa bàn TP. Bạc Liêu đã thành lập được 2 CLB BVMT ở khóm Nhà Mát và khóm Đầu Lộ thuộc phường Nhà Mát. Hai CLB này tổ chức sinh hoạt, tuyên truyền cho cư dân của khóm hàng tháng và tổ chức ra quân làm vệ sinh môi trường. Qua đó, nâng cao ý thức của cả cộng đồng trong BVMT xanh - sạch - đẹp và xây dựng đô thị văn minh. Tất cả kinh phí hoạt động truyền thông được Sở TN-MT hỗ trợ từ nguồn sự nghiệp BVMT.

Có thể nói, đây là mô hình hay cần được nhân rộng ở các địa phương, nhất là các địa phương xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu gắn với thực hiện thắng lợi Quyết định  925 của Thủ tướng Chính phủ.

BẢO NGỌC

------------------------

Để thực hiện thắng lợi Quyết định 925, Chính phủ chỉ đạo các ngành, địa phương cần tập trung làm tốt công tác truyền thông và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác BVMT.

Đó là chuyển đổi tư duy nhận thức, kiến thức pháp luật, hành động của người dân, cán bộ các cấp về các tác động của môi trường, ATTP, nước sạch đến sức khỏe của con người và các hoạt động sản xuất.

Đa dạng hóa các hình thức truyền thông về BVMT, ATTP và cấp nước sạch nông thôn, phát huy hiệu quả của truyền thông đa phương tiện, mạng xã hội và các hình thức truyền thông mới; xây dựng các chương trình chuyên đề, chuyên mục định kỳ về BVMT, ATTP và cấp nước sạch nông thôn, phát sóng định kỳ trên các đài truyền hình, truyền thanh, báo viết, báo điện tử.

Phát động các phong trào thi đua chuyên đề để biểu dương, tôn vinh, khen thưởng đối với tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, có giải pháp, sáng kiến nhằm giảm thiểu ô nhiễm, cải thiện môi trường, đảm bảo ATTP và cấp nước sạch nông thôn; tổ chức các cuộc thi nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp.

Đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên tại cộng đồng về công tác BVMT nông nghiệp, nông thôn và vận hành các công trình cấp nước và xử lý chất thải…