Đúc chuông vàng cho vọng cổ Bạc Liêu

Thập niên 90 (thế kỷ 20), cải lương (CL) gặp cơn bĩ cực của… buổi chợ chiều do làn sóng ngoại nhập của công nghệ nghe nhìn như vidéo, karaoké, băng đĩa ca nhạc, phim ảnh Mỹ, Hàn Quốc…

Nhiều cuộc hội thảo, chuyên đề, phân tích, giải pháp… rất tổn hao tâm lực, giấy mực, bạc tiền với tiêu chí vực dậy CL. Đài Truyền hình TP. HCM (HTV) với lợi thế phủ sóng rộng lớn, đã có nhiều động thái tích cực nhằm khai thông bế tắc, tiếp truyền sinh khí, bắt mạch thăm dò nhằm phục hồi năng lực, giúp CL qua cơn nguy ngập, trầm kha.

Đồng hành với HTV, Đài Truyền hình Cần Thơ và Hậu Giang có chương trình trực tiếp truyền hình hàng tháng như: “Âm vang miền Tây”; chương trình “Giai điệu phương Nam” trực tiếp truyền hình luân phiên mỗi tháng của nhiều đài ở các vùng miền; chương trình “Làn điệu phương Nam” tại TP. HCM do NSND - Tiến sĩ Bạch Tuyết và những người bạn đã thực hiện nhiều sô… Riêng HTV thì có 2 chương trình đình đám là “Vầng trăng cổ nhạc” và “Những cánh chim không mỏi” tôn vinh các diễn viên siêu sao, các soạn giả - đạo diễn tài năng. Ngoài ra, còn có game show “Giọt nắng phù sa”, “Ngân mãi chuông vàng”. (“Ngân mãi chuông vàng” là hậu thân của chương trình “Ngôi sao vọng cổ truyền hình” năm 2006; sau cải danh thành “Chuông vàng vọng cổ”. Tiêu chí của chương trình này là cuộc thi tìm tài năng trẻ ca vọng cổ xuất sắc để phát giải).

Một vở diễn trong chương trình “Ngân mãi chuông vàng” do Đài Truyền hình TP. HCM tổ chức. Ảnh: B.T

Cuộc thi “Chuông vàng vọng cổ” buổi ban đầu chỉ có các thí sinh phía Nam tham dự. Sau đó có sĩ tử phương Bắc; đến các năm sau và năm nay, “top 9” vào đến chung kết có đủ cả Bắc - Trung - Nam. Họ ca vọng cổ đầy bản lĩnh, và đã xô ngã cả 500 đối thủ để đến vòng chung kết xếp hạng. Xin giới thiệu 9 gương mặt sáng giá mùa giải thứ 7 (năm 2012): Nguyễn Văn Sơn (Bạc Liêu), Nguyễn Văn Hợp (Phú Yên), Đoàn Hoa Mai (Hải Dương), Nguyễn Văn Đáng (Bắc Giang), Phạm Thúy Loan (An Giang), Phan Tấn Đạt (Tây Ninh), Phạm Thị Huyền Trang (đến từ Cần Thơ, sinh quán Bạc Liêu), Lê Thị Ngọc Thảo (Long An) và Trần Ngọc Nhã Thi (Tiền Giang). Đêm chung kết thứ nhất đã diễn ra (30/8), các đêm sau đều nhằm ngày thứ năm: 6/9, 13/9, 20/9 và 27/9 là chung kết xếp hạng.

Kể từ khởi điểm năm 2003, cuộc thi “Chuông vàng vọng cổ” ngày càng có sức lan tỏa do sự đồng thuận của nhiều giai tầng công chúng. CL tuy suy thoái nhưng người ta chưa hết yêu làn điệu vọng cổ. Vọng cổ còn thì CL còn. Có người cắc cớ hỏi: “Nếu vọng cổ chết thì sao?”. Thưa rằng: “Vọng cổ không thể chết, bởi chưa có dấu hiệu vọng cổ suy yếu. Một cây cổ thụ trước khi chết phải có hiệu báo: đọt, lá héo rũ trước; cành thân theo sau. Cây đại thụ vọng cổ đang sống tốt và sung sức; vẫn sum sê nội địa và còn vươn cành, lá, đọt ra quốc ngoại; nơi nào có cộng đồng kiều bào Việt định cư là cây vọng cổ vươn tới. Câu hò điệu lý, dòng sông, bến nước, con đò, cây đa, đình làng, lũy tre, bờ giậu… trong câu vọng cổ nhân văn tự sự đã tác động sâu xa đến ngõ ngách tâm hồn Việt tha phương, để rồi òa vỡ nỗi nhớ quê xa từ lâu chôn kín tận tâm can bởi cuộc mưu sinh cơm - áo - gạo - tiền. Vọng cổ đã, đang và sẽ sống như thế đấy, làm sao chết được?”.

HTV đã tổ chức cuộc thi “Chuông vàng vọng cổ” qua 7 mùa giải và về sau mỗi năm tuyển chọn người ca vọng cổ tài hoa. Nó như những động thái “đãi cát tìm vàng” để đúc thành chuông vàng cho vọng cổ ngân mãi trong không gian Việt Nam, tôn vinh rạng rỡ một Bạc Liêu có công cưu mang nhân kiệt Cao Văn Lầu từ thuở ông còn là một thiếu nhi từ đất Long An du cư về.

Cái tình và nhiệt tâm của HTV dành cho vọng cổ (và CL) như duyên và nợ (nợ, duyên tương tác hai chiều) mà chẳng phải bất cứ ai cũng có thể làm được. Bởi cốt lõi của vấn đề là sự đồng tâm của những cá thể, tập thể chung cùng một tình yêu cháy bỏng: nghệ thuật bản sắc!

Hồ Quang